Do czego w konsekwencji może prowadzić „wypalenie zawodowe”?
Najgroźniejszym skutkiem wypalenia zawodowego jest niestety negatywne nastawienie do swojego życia, ciężka depresja, uczucie bezsensu, beznadziei, lęku, absolutne zwątpienie i egzystencjalne zagrożenie. Czasem, nie widać już żadnej drogi wyjścia ze stanu całkowitego wyczerpania. Wiele osób czuje  wtedy, że jest im wszystko jedno. Życie wydaje się im pozbawione sensu i wartości. Może nasilić się spożywanie używek, może dojść do zaniechania jakiejkolwiek aktywności, a nawet myśli samobójczych.

Czy jest jakaś szczególna grupa osób, bądź zawodów narażona na występowanie tego syndromu?
Tak. Duże zagrożenie stwierdzono w zawodach, w których najważniejsze są relacje międzyludzkie, zawody nastawione na pomoc drugiemu człowiekowi.

Czyli konkretnie kto?
Pielęgniarki, lekarze, psychologowie, pracownicy call-center, przedszkolanki, pracownicy socjalni, nauczyciele.

A czy są jakieś predyspozycje osobiste, posiadane cechy, przez które jesteśmy bardziej narażeni na „wypalenie zawodowe”?
Wypalenie zawodowe i osobowość są ze sobą ściśle powiązane. Od naszej osobowości zależy, jak reagujemy na stres, wyzwania, przeciążenia i rozczarowania. Dobrze jest poznać własny wzorzec osobowości i przeanalizować sposoby zachowania w sytuacjach stresujących. Osoby bardziej narażone na wypalenie zawodowe, to na pewno osoby z brakiem pewności siebie, odczuwające lęk przed nieznanym, osoby bojące się zmian, odczuwające złe emocje ze strony innych niepotwierdzone faktem, pesymiści, perfekcjoniści.

Na pewno wiele zależy od naszej osobowości i postawy życiowej, ale czy pracodawcy mogą w jakiś sposób zapobiegać wystąpieniu tego syndromu u swoich pracowników?
Tak. Mogą interweniować poprzez przesunięcia pracowników na inne stanowiska, zmianę zakresu obowiązków, docenianie pracowników, dbanie o dobrą atmosferę w pracy, wyeliminowanie rywalizacji, która w bardzo dużym stopniu przyczynia się do wypalenia zawodowego. Tak naprawdę pracodawca ma bardzo duży wpływ na sytuację wewnątrz firmy i jednym z owoców mądrego zarządzania personelem jest brak syndromu wypalenia zawodowego.

Pozostaje nam zatem jedynie mieć nadzieję na pracę u mądrego pracodawcy, który weźmie pod uwagę tego typu sugestie?
Wszystkim nam życzę z całego serca współpracy z managerem, dla którego najważniejszy będzie personel.

Rozmawiała: Katarzyna Bąk

Brzmi dość poważnie. A jakie są najczęstsze przyczyny wystąpienia tego syndromu?
Wypalenie zawodowe grozi przede wszystkim osobom, które nie wykonują pracy zgodnie ze swoim powołaniem, czy talentem. Praca dla takich osób to zazwyczaj zło konieczne. Często przychodząc do pracy myślą tylko o tym, żeby z niej jak najszybciej wyjść. W takiej sytuacji, praca nie daje poczucia dumy i spełnienia, a jedynie wywołuje frustracje.

Czy wiąże się to w jakiś sposób z ilością przepracowanych lat w danym miejscu, bądź na konkretnym stanowisku?
Trudno to określić jednoznacznie. Zawsze, jeżeli wykonujemy pracę tylko dla pieniędzy, a zakres obowiązków jest dla nas udręką, wypalenie zawodowe zacznie nam towarzyszyć. I to nie po 10, czy 20 latach, ale symptomy będziemy odczuwać już po dwóch, trzech latach. Niestety tak w życiu bywa, że jeżeli nie idziemy swoim torem, nie czujemy się na swoim miejscu w życiu, dochodzimy do momentu, gdzie czujemy się jak w klatce i przysłowiowo mówiąc dusimy się.

Ale zgaduję, że wykonywanie tych samych obowiązków i praca w tym samym otoczeniu przez wiele lat raczej nie pomaga?
Niestety, nie pomaga. Wypalenie zawodowe często odczuwają osoby, które w tym samym zawodzie pracują przez wiele lat, głównie dlatego, że ich obraz dnia codziennego nie zmienia się. Jeżeli pracodawca nie ma możliwości zaproponowania pracownikowi ścieżki kariery wewnątrz firmy, na przykład awansu, przesunięcia na inne stanowisko lub powierzenia innych, bardziej odpowiedzialnych zadań, to będzie on odczuwał wypalenie zawodowe. Często też na wypalenie zawodowe narażone są osoby, których praca opiera się na tzw. relacjach międzyludzkich, praca, która związania jest z szeroko rozumianym niesieniem pomocy drugiemu człowiekowi i zaangażowaniem emocjonalnym w problemy innych osób.

Co należy do głównych objawów charakteryzujących „wypalenie zawodowe”?
Możemy wyróżnić cztery podstawowe symptomy wypalenia zawodowego:
– Wyczerpanie. Czujemy osłabienie  i zmęczenie, które niestety towarzyszy nam na co dzień. Zaczynamy być obojętni na problemy, sprawy, obowiązki jakie mamy przed sobą w pracy.
– Rozczarowanie i brak poczucia własnej wartości. Wielu z nas dąży w życiu do tego, aby zyskać uznanie innych. Często słyszymy, że nasz kolega, czy koleżanka pracuje na 200% i właśnie takie osoby, jeżeli nie zostaną docenione często przeżywają duże rozczarowanie, a ich poczucie własnej wartości niestety bardzo się obniża.
– Zanik autentyczności. Z czasem osoby wypalone zawodowo zaczynają funkcjonować mechanicznie, niczym roboty. W języku fachowym mówi się wtedy o depersonalizacji. Pod względem emocjonalnym otoczenie zauważa postawę bardzo negatywną, cyniczną.
– Uczucie słabnącej efektywności. Osoby wypalone zawodowo czują, że nie potrafią sprostać stawianym im zadaniom. Otacza ich lęk, że nie radzą sobie już w pracy, ze inni są lepsi, a im więcej wkładają wysiłku w wykonanie zadania, tym gorzej im to wychodzi.

Rozmawiała: Katarzyna Bąk