Do granic dochodzimy, gdy piękna kobieta staje się osobą wysoko postawioną, wpływową, osiąga sukces. Wtedy jej atrakcyjność zaczyna działać na niekorzyść, co stanowi tzw. efekt femme fatale. Mit pięknych, dumnych kobiet prowadzących mężczyzn do zguby sięga starożytności, jest utrwalony w kulturze masowej, ale czy ma podstawy? To, niestety, drugorzędne. Na pierwszym planie staje bowiem postrzeganie kobiet w oparciu o utarte już wzorce.

– Bardzo atrakcyjne kobiety częściej są postrzegane jako zagrożenie. A to ma istotne znaczenie, gdy przychodzi nam oceniać zaufanie do nich czy szerzej ich prawdomówność. Dochodzi do zwarcia dwóch sprzecznych stereotypów. Z jednej strony mamy przeświadczenie, że atrakcyjnym jest łatwiej. Z drugiej, gdy chodzi o kobiety, piękno fizyczne może okazać się przeszkodą w konkretnym kontekście – ocenia autorka sześciu badań na ten temat, prof. Leah Sheppard z Washington State University.

Na takie wnioski naprowadziły ją właśnie badania, podsumowane niedawno na łamach periodyku „Sex Roles”. Wspólnie z prof. Stefanie Johnson z University of Colorado Boulder, badaczka ze stanu Waszyngton przeprowadziła szereg internetowych badań na zróżnicowanych grupach odbiorców.

W pierwszych czterech badaniach przedstawiano kobiety piastujące wysokie stanowiska, udzielające wypowiedzi w fikcyjnych artykułach prasowych. Za każdym razem, w dodatku niezależnie od branży czy konkretnego stanowiska, kobiety bardziej atrakcyjne były oceniane przez uczestników jako mniej prawdomówne, a zatem mniej godne zaufania, od kobiet odbiegających od wzorców piękna. Warto tu zwrócić uwagę, że prawidłowość dotyczyła tak samo typowo męskiej branży nowych technologii, jak mocniej sfeminizowanej obsługi szpitala.

W piątym i szóstym badaniu autorki użyły bodźca zmieniającego nastawienie uczestników. Najpierw część osób poproszono o opisanie sytuacji, w której czuły się bezpiecznie i komfortowo w związku z partnerem/partnerką. W ten sposób wprowadzono ich w stan poczucia bezpieczeństwa, by następnie sprawdzić, jak oceniają pokazywane im kobiety na wysokich stanowiskach. Okazuje się, że osoby czujące się mniej zagrożonymi niewiernością w związku, korzystniej oceniały atrakcyjne kobiety. U drugiej grupy piękno zewnętrzne zaczynało działać jako czynnik wprowadzający niepewność.

Dokładnie ten sam efekt zaobserwowano w przypadku szóstego badania, gdy uczestnicy byli pytani, kogo należy zwolnić z powodu braku zaufania. Kobiety mniej atrakcyjne były z reguły oceniano jako piastujące swoje stanowisko z uwagi na kompetencje. Natomiast kobiety szczególnie atrakcyjne pod względem urody i figury były odczytywane jako potencjalnie mniej prawdomówne i kompetentne, zwłaszcza w grupie osób „niepewnych seksualnie”, a więc z zaszczepionymi wątpliwościami na temat wierności i bezpieczeństwa w ich własnym związku.

Źródło: Sex Roles

Co daje świadomość swojego potencjału? Kobietom brakuje przekonania, że wszystkie umiejętności, wiedza, którą do tej pory poznały jest wystarczająca, aby podjąć wyzwanie. A przecież nigdy nie będzie sytuacji idealnej, w której będziemy przygotowani do działania w 100%.

– W sytuacji, gdy kiedy kobieta i mężczyzna aplikują na dane stanowisko, jeśli mężczyzna spełnia 50-60% wymagań, nie ma problemu z ubieganiem się o konkretną pracę. Podczas gdy, z drugiej strony kobieta, która jest przekonana, że spełnia zaledwie 90% wymagań rezygnuje z ubiegania się o to miejsce. Pojawia się wtedy myślenie – a może jeszcze nie jestem gotowa, a może jeszcze powinnam iść na kolejne studia, a może powinnam podnieść poziom swoich kompetencji zawodowych, znajomość języka angielskiego itp. Wszystko to, żeby osiągnąć 100% – tłumaczy Klaudia Pingot, trenerka, psycholożka i autorka książek.

Obie płcie różni podejście do relacji. Co ma swoje dobre i gorsze strony – mężczyźni budują relacje na płasko, czyli jest ich więcej, ale są bardziej powierzchowne. Kobiety nawiązują mniej relacji, ale dzięki temu, że poświęcają na nie więcej czasu, są one głębsze, a przez to także bardziej długofalowe i stabilne. Tym różnią się strategie obu płci w biznesie.

– Do sprawnego i efektywnego działania biznes potrzebuje jednak spokoju i czasu czyli stałe relacje zyskują przewagę. Nie ważne, czy mamy do czynienia z zespołem w projekcie, w firmie, w instytucji czy nawet klasą w szkole. Efektywność pracy każdej grupy wzrasta, gdy są one koedukacyjne – mówi Klaudia Pingot

Mężczyźni działają bardziej logicznie, dla kobiet ważniejszą rolę odgrywają relacje, polegają one w większej mierze na swoich emocjach, co nie przekreśla tego sposobu działania, ponieważ element uczuciowości jest dziś niezbędny w biznesie.

Źródło: Newrsm.tv

Dr Czernecka podkreśliła, że mimika, gesty, postawa, strój, dodatki czy fryzura przy pierwszym wrażeniu często mówią więcej, niż komunikaty werbalne.

Na temat znaczenia wyglądu opublikowano wiele badań. Jedną z ciekawszych jest koncepcja kapitału erotycznego Catherine Hakim, obejmującego takie elementy jak: piękno twarzy i jej symetryczność, seksualna atrakcyjność w kontekście całego ciała, urok i wdzięk, pozytywna energia, a także styl ubierania się, makijaż czy fryzura.

– Zgodnie z tą koncepcją ludzie atrakcyjni to tacy, którzy podobają się innym nie tylko z wyglądu, ale też z zachowania, są towarzyscy, mili, sympatyczni, inni ich lubią. Wtedy na ogół uważani są za bardziej kompetentnych, wiarygodnych, łatwiej znajdują przyjaciół, częściej awansują i więcej zarabiają – dodała socjolog. Inne badania pokazują także, że wartość urody na rynku pracy i w życiu osobistym niejednokrotnie potrafi przyćmić cechy tj. inteligencja, wykształcenie, tytuły naukowe, przynależność klasową czy pracowitość.

Socjolożki z UŁ przeprowadziły badania dot. m.in. atrakcyjności wśród kobiet i mężczyzn w trzech kategoriach wiekowych: młodzi w wieku 20–37 lat; w średnim wieku, czyli 38–62 lata; oraz starsi w wieku 63–80 lat.

Według dr Czerneckiej zarówno badane kobiety, jak i mężczyźni w różnym wieku byli świadomi wpływu znaczenia wyglądu na ich społeczne funkcjonowanie. Wszyscy upatrywali w wyglądzie nie tylko wartości instrumentalnej, ale także autotelicznej – wpływu wyglądu na samopoczucie, samoocenę oraz pewność siebie.

Z badań wynika, że wiek i płeć różnicują jednak postawy wobec wyglądu. Kobiety dostrzegają częściej to, że są silnej od mężczyzn oceniane przez pryzmat wyglądu w różnych sferach życia. Największą świadomość nt. znaczenia wyglądu mają młodzi ludzie i to bez względu na płeć. Zaobserwować można także rodzaj „feminizacji wyglądu” wśród młodych mężczyzn.

– Dbanie o wygląd i fizyczną atrakcyjność, w tej kategorii wiekowej, nie jest już tylko domeną kobiet. Jednak młode kobiety nadal częściej i mocnej podkreślają, że wygląd ma dla nich istotniejsze znaczenie, szczególnie w przypadku kariery zawodowej, niż w przypadku mężczyzn – zaznaczyła badaczka.

Kobiety i mężczyźni w średnim wieku podkreślają znaczenie wyglądu szczególnie w kontekście życia osobistego i nawiązywania relacji intymnych. Jest to związane z trafianiem tej kategorii osób na tzw. wtórny rynek matrymonialny.

– Kobiety w średnim wieku podkreślają, że ich wygląd podlega częściej ocenie, niż ma to miejsce w przypadku mężczyzn, dlatego starają się zachować młody wygląd. W przypadku mężczyzn wiek nie stanowi czynnika, który mógłby ich dyskwalifikować w jakimś obszarze, również w kontekście wyglądu – dodała.

Największe różnice w opiniach na temat wyglądu występują wśród najstarszych badanych w wieku 63-80 lat. Jak podkreśliła socjolog, starsi mężczyźni w największym stopniu ignorują rolę wyglądu. Ich rówieśniczki uważają zaś, że podstawą ich oceny jest przede wszystkim wygląd.

– Mają silnie zinternalizowane normy bycia młodą i atrakcyjną – w ich opiniach pojawia się przekonanie, że brak atrakcyjności kobiet w starszym wieku przyczynia się do bycia „niewidzialnymi” – zaznaczyła dr Julita Czernecka.

Z badań wynika, że wyraz twarzy i jej mimika jest postrzegana, jako nośnik informacji o człowieku i jego cech osobowości.

– Osoba zadbana jest postrzegana, jako bardziej atrakcyjna, a pogodna i uśmiechnięta twarz jest atrakcyjniejsza niezależnie od wieku. Osoby starsze są atrakcyjne, o ile ich mimika komunikuje życiową mądrość, życzliwość czy ciepło charakteru. Warto pamiętać o tym, że atrakcyjny wygląd to też to, w jaki sposób przekazujemy informacje o sobie innym, to nie tylko strój, dodatki, ale też nasz sposób bycia, nasze zachowanie, które sprawia, że podobamy się innym jeszcze bardziej – podkreślił dr Czernecka.

Badania o charakterze jakościowym przeprowadzono wśród mieszkańców dużego miasta (powyżej 500 tys. mieszkańców) ze średnim i wyższym wykształceniem, o podobnym statusie ekonomicznym; finansowane były przez Narodowe Centrum Nauki.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce