Wśród zapytanych Polek, 13% respprondentek wskazuje na niestandardowe rozrywki jako sposób na odreagowanie, wśród których pojawia się na przykład wizyta w parku trampolin, strzelnica a nawet lot w tunelu aerodynamicznym. Dla 8% Pań sposobem na rozładowanie stresu mogą być również sporty ekstremalne.

Stres wywołuje negatywne skutki odbijając się na psychicznym i fizycznym funkcjonowaniu organizmu. U 28% Polek, biorących udział w badaniu serwisu, stres wywołuje zakłócenie snu, a u 27% rozdrażnienie. Z kolei 17% spośród 678 respondentek narzeka na zmęczenie jako skutek nerwowych sytuacji, 13% odczuwa napięcie psychosomatyczne w postaci bólów brzucha lub głowy. Do depresji jako efektu odczuwania długotrwałego stresu przyznaje się 9% Polek.

Aby odreagować nerwowe sytuacje 36% zapytanych Pań potrzebuje 3 dni, które mogą złagodzić skutki stresu i pomóc naładować akumulatory do dalszych działań. Dla 32% respondentek potrzebny na regenerację czas to 2 tygodnie urlopu. Według 16% już tydzień jest wystarczający, gdy umiemy się wyłączyć i poszukać sposobów na relaks. Według 16% kobiet zbawienne w walce ze stresem są weekendy, pozwalające złapać dystans i trochę odpocząć.

Odpowiadając na pytanie – jak wpływa na Panią stres? Aż 48% Polek mówi o potrzebie odreagowania uprawiając sport, a 20% przyznaje się, że w efekcie nerwowych sytuacji w pracy popełnia błędy. Dla 26% skutkiem stresu jest picie większej ilości kawy.

Polki, jak pokazują badania szukają sposobów na walkę ze stresem uprawiając sport, korzystając z różnych form rozrywki i ćwiczeń relaksacyjnych. Rosnący poziom wynagrodzeń i trend popularyzujący zdrowy tryb życia, pozytywnie wpływa na większą aktywność ruchową kobiet, które chcą mieć więcej czasu na sport i rozrywkę.

Źródło: Innovation PR

W materiale wykorzystano wyniki z analizy krzyżowej z badania „Polacy a stres w pracy i w życiu” zrealizowanego przez serwis Prezentmarzeń w 2019 roku. W badaniu wzięło udział 678 respondentek.

Z kolei według innych badaczy – A.M. Pines i E. Aronsona – „wypalenie  jest   stanem  fizycznego, emocjonalnego i  psychicznego   wyczerpania  powodowanego  przez długotrwałe  zaangażowanie  w   sytuacje, które są obciążające pod względem emocjonalnym”. Jak widzimy, według obu zaprezentowanych definicji, wypalenie zawodowe silnie łączy się z długotrwale występującym stresem, pracą ponad siły oraz przejmującym uczuciem wyczerpania emocjonalnego. Ponadto, wypalenie   zawodowe  dotyczy  szczególnie osób, których zawody związane są z niesieniem pomocy innym ludziom – tzw. zawodów społecznych (psycholog, lekarz, nauczyciel).

– Wypalenie zawodowe to z jednej strony niechęć do pracy, brak sił, poczucie wyczerpania, a z drugiej sytuacja, w której nie chcemy zwolnić, ani odpuścić, bo przecież „kto jak nie my” wykona tę pracę. Nie chcemy pokazać słabości i w ten sposób wpadamy w błędne koło. W tym miejscu warto podkreślić, że wypalenie zawodowe nie dotyczy osób przemęczonych, które mimo wysiłku czerpią z pracy przyjemność i satysfakcję. Problem zaczyna się w momencie, gdy praca zaczyna nas przerastać i mocno obciążać psychicznie i fizycznie – zwraca uwagę psycholog Paulina Mikołajczyk.

Po czym poznać, że zmagamy się z wypaleniem zawodowym?

Wyróżniamy trzy etapy wypalenia zawodowego Pierwszy dotyczy wyczerpania emocjonalnego, co objawia się nadmiernym zmęczeniem i poczuciem zawodowego wyeksploatowania. Faza druga określana jest jako stadium depersonalizacji i cynizmu, które oznacza dystansowanie się do pacjentów, klientów czy współpracowników. Ostatnie stadium charakteryzuje się przejmującym poczuciem braku osobistych osiągnięć i kompetencji związanych z pracą, którą wykonujemy. Skutkuje to negatywnym postrzeganiem siebie i własnych umiejętności oraz zaniżonym poczuciem osobistych dokonań.

Dodatkowo, do ogólnych objawów sygnalizujących, że możemy zmagać się z wypaleniem zawodowym należą m.in. chroniczne zmęczenie, bezsenność, poczucie lęku, brak chęci do pracy, utrata apetytu lub przeciwnie – objadanie się, problemy zdrowotne (np. trawienne), a także wycofanie i apatia.

Czy temu zjawisku można przeciwdziałać?

Przede wszystkim powinniśmy mieć świadomość, że wypaleniu zawodowemu można przeciwdziałać, dlatego warto stosować się do kilku wskazówek, a przede wszystkim szybko reagować, gdy nasze ciało wysyła nam niepokojące sygnały.

Balans to podstawa – starajmy się dbać o zachowanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym – w tym pomoże nam wygospodarowanie czasu na hobby czy spotkania z przyjaciółmi.

Ćwicz dla zdrowia ciała i ducha – dbanie o kondycję i regularny wysiłek fizyczny to sposób nie tylko na zgrabną i szczupłą sylwetkę, ale także metoda radzenia sobie ze stresem. Podczas treningów uwalniają się endorfiny, czyli hormony szczęścia, wprawiające nas w dobry nastrój.

Śpij dobrze – zdrowy sen pozwala ciału się regenerować i odpoczywać. Powinniśmy więc dbać nie tylko o odpowiednią długość snu, ale także o jego jakość. Przed snem przewietrzmy pokój, a gdy położymy się do łózka, nie używajmy już telefonów komórkowych i nie oglądajmy telewizji – urządzenia te emitują niebieskie światło, które utrudnia zasypianie i negatywnie wpływa na jakość snu.

Nie pracuj ponad siły – pamiętajmy aby dbać także o odpowiednią higienę pracy – nie bierzemy na siebie zbyt wielu obowiązków, którym nie jesteśmy w stanie sprostać, nie zostawajmy po godzinach – oczywiście, okazjonalnie może się to zdarzać, ale ważne żebyśmy nie dopuścili do sytuacji, gdy codziennie pracujemy po kilkanaście godzin, zamiast ośmiu.

Nie zapominaj o urlopie – aby efektywnie pracować, należy wypoczywać. Dotyczy to zarówno zwykłego dnia pracy, podczas którego powinniśmy co jakiś czas robić krótkie przerwy (krótki spacer, czy rozprostowanie nóg). Jednak przede wszystkim nie możemy zapominać o wakacjach. Wybierając się na urlop, pamiętajmy, że prawdziwie wypoczniemy dopiero wtedy, gdy wszystkie sprawy zawodowe zostawimy w biurze i nie będziemy obsesyjnie sprawdzać maili na wyjeździe.

– Na koniec wskazówka – jeśli nasza praca przestaje sprawiać nam przyjemność, a my sami czujemy się nieszczęśliwi, wyczerpani i przepracowani – nie duśmy tego problemu w sobie. Czasem dobrze jest się zwierzyć zaufanej osobie, która patrząc z perspektywy będzie mogła nas wesprzeć, wysłuchać i zwrócić uwagę, że prawdopodobnie w danej chwili praca ma na nas negatywny wpływ. Inną, wartą rozważenia opcją jest rozmowa z psychologiem, który pomoże nam uporać się z problemem, ustalić swoje cele i granice, dzięki czemu praca nie będzie dla nas tak przytłaczająca – sugeruje specjalistka.

Źródło: 38 Content Communication

Wysoki poziom stresu u pracowników szkodzi nie tylko zdrowiu, ale także w dłuższej perspektywie czasu odbija się na działalności firmy. Pracownicy chorzy i zmęczeni nie tylko są mniej produktywni, ale również częściej zgłaszają nieobecność w pracy.

- Stres nie zawsze jest złym czynnikiem. Niekiedy pomaga nam w skupieniu się, pozyskaniu energii i sprostowaniu nowym wyzwaniom. To jest to, co dodaje nam siły oraz motywacji podczas wygłaszania prezentacji, czy ważnych spotkań biznesowych. W dzisiejszym gorączkowym świecie miejsce pracy zbyt często wydaje się „emocjonalną kolejką górską”. Długie godziny pracy, napięte terminy oraz wciąż rosnące wymagania sprawiają, że czujemy się zmęczeni, wyczerpani i przytłoczeni, a kiedy stres przekracza naszą zdolność radzenia sobie w trudnych sytuacjach, przestaje być pomocny i zaczyna powodować szkody, zarówno dla naszego umysłu, ciała, jak również satysfakcji z wykonywanej pracy. – komentuje Ewa Polanowska, Associate Consultant firmy specjalizującej się w doradztwie personalnym i digitalizacji procesów HR.

Wprowadź elastyczny czas pracy

Choć o elastycznym czasie pracy mówi się ostatnio dużo, nadal firmy są na początku drogi w jego wdrożeniu. Pozwalając pracownikom na pewną elastyczność możesz znacznie przyczynić się do zmniejszenia odczuwanego przez nich stresu. Często jego przyczyną, niekoniecznie jest sama praca, a życie prywatne. Przykładem może być brak czasu na załatwienie własnych spraw w urzędzie w godzinach pracy, czy też problem z odebraniem dziecka z przedszkola, które jest otwarte tylko do godz. 16:00, a my pracujemy do godz. 18:00. Sprawia to, że nie jesteśmy w stanie skupić się na wykonywanych obowiązkach. Warto pomyśleć o zapewnieniu pracownikom większej elastyczności czasu pracy tak, by mogli oni sami wybierać godziny przyjścia i wyjścia, oczywiście z zachowaniem ustalonego dziennego wymiaru czasu pracy.

Zachęć zespół do budowania relacji

Naszym codziennym wsparciem w pracy są koledzy z zespołu. Niekiedy zdarza się tak, że zespół jest nie do końca zgrany oraz występują w nim problemy na poziomie komunikacji, które mogą powodować stres. Przełożeni powinni zachęcać swoje zespoły do budowania trwałych i opartych na zaufaniu relacji, wówczas pomoże to pracownikowi zaangażować się w życie firmy co wpłynie na większą mobilizację i pozytywne myślenie danej osoby. Uwzględnij działania związane z budowaniem zespołu podczas spotkań z pracownikami, a nawet postaraj się zostawiać zespół na jakiś czas, dzięki temu pracownicy będą w stanie dzielić się doświadczeniami i rozwiązywać problemy, które uniemożliwiają im efektywną współpracę. Jeśli wiedzą, że mogą na sobie polegać oraz mają dobre stosunki pracy, konflikty międzyludzkie i inne problemy, które powodują stres, zmniejszą się.

Zastanów się również jakie posiadasz „umiejętności miękkie”, do których należy komunikacja, współpraca i rozwiązywanie konfliktów. Pamiętaj, że dobre relacje opierają się na dobrych umiejętnościach interpersonalnych. Postaraj odpowiedzieć sobie na pytanie, czy wiesz czego potrzebujesz od innych lub czego inni potrzebują od ciebie. To z pewnością pomoże ci w budowaniu lepszych relacji. Na przykład możesz spędzić z kimś czas w biurze podczas lunchu lub zaprosić kolegę na filiżankę kawy/herbaty. Staraj się unikać plotek i bądź szczery. Chwal ludzi, kiedy na to sobie zasłużą. Każdy lubi czuć się doceniany i otrzymywać uznanie za okazaną pomoc. Pamiętaj o tym, że pozytywne nastawienie to podstawa, a także miej na uwadze to, że im więcej wysiłku wkładasz w budowanie relacji, tym więcej dostaniesz od ludzi, którzy Cię otaczają.

Stwórz przyjemne środowisko pracy

Nikt nie chce spędzać dni pracy w brudnej, hałaśliwej, zagraconej oraz nieprzyjemnej przestrzeni. W rzeczywistości nadmierny bałagan przyczynia się do stresu, lęku i utrudnia pracę. Zwróć uwagę na taki drobiazg jak oświetlenie. Światło, przy którym pracujemy ma duży wpływ na stan naszego zdrowia oraz czynności przez nas wykonywane. Zadbaj o kolory dominujące w pomieszczeniu, w którym przebywasz razem z zespołem. Mają one wpływ na dobre samopoczucie i nastrój, dlatego są niezwykle ważne. Jeżeli chcesz wyciszyć emocje i wprowadzić swobodę w zachowaniu pracowników koniecznie sięgnij po kolor biały. Pamiętaj jednak, że warto przełamać go innymi kolorami, aby nie ulec monotonii. Za wyciszenie i sprzyjanie koncentracji odpowiada kolor niebieski. Z kolei jeżeli potrzebujesz inspiracji oraz ożywienia to kolor żółty jest w stanie ci to zapewnić. Sprawia, że czujemy się sprawni umysłowo. Unikaj koloru szarego i czarnego, dzięki czemu pozbędziesz się znudzenia oraz przygnębienia! Warto też pamiętać o naturalnych elementach wystroju np. roślinach, które poprawiają wydajność pracownika i jakość powietrza. Dodatkowo zieleń roślin wpisuje się kolorystycznie w niemal każdą aranżację. Zastosowanie stylu domowego w dzisiejszych czasach zdecydowanie zalicza się do trendu. Stworzenie biura w niemal domowym klimacie, sprawa, że pracownicy czują komfort i swobodę. Pamiętaj, że firma, która dba o pracownika wpływa na jego efektywną pracę, a co za tym idzie wszelkie sukcesy przedsiębiorstwa. Nowoczesność, na którą obecnie stawia większość biur, sprawia, że pracownik przychodzi do miejsca pracy z przyjemnością, a stres pojawiający się w trakcie wykonywanych obowiązków może zostawić w specjalnych strefach relaksu, sięgając po sprzęty multimedialne, a nawet już gamingowe! Idealnie pokazuje to i potwierdza firma Google, która jako jedna z pierwszych postawiła na swobodę i czas wolny pracownika.

Bądź przykładem dla pracowników

Wielu pracowników, zwłaszcza młodszych, jest zachęcanych do podążania śladami szefa w przypadku sukcesu zawodowego. Biorąc pod uwagę, że tak wielu ludzi oczekuje od swoich szefów wskazówek, jak zachowywać się w pracy, zastanów się jakie przesłanie sobą niesiesz. Jeśli jesteś w biurze o świcie i codziennie jesz obiad przy biurku, prawdopodobne jest to, że pracownicy będą podążać twoim śladem. Pamiętaj, że jesteś odpowiedzialny za kulturę własnego miejsca pracy, a jeśli kultura, którą tworzysz, to nadgodziny i niewielka równowaga pomiędzy pracą a życiem prywatnym, możliwe jest to, że jesteś jednym z czynników powodującym stres u pracowników. Podnoszenie głosu, brak zaufania, czy też rozliczanie z każdej minuty pracy, świadczy tylko o tym, że jesteś kiepskim menadżerem, który nie radzi sobie ze swoją rolą. Miej na uwadze to, że dając przykład innym tworzysz nie tylko mniej stresujące miejsce pracy, ale również kreujesz swój i firmy wizerunek.

Jak widać istnieje wiele metod radzenia sobie ze stresem. Skuteczne zapobieganie stresowi w miejscu pracy wymaga zaangażowania, wysiłku oraz współdziałania zarówno pracodawcy, jak i pracowników. Jeżeli tego brakuje, ryzyko wystąpienia stresu wzrasta. Pomocą w jego zwalczeniu są czynniki takie jak: wprowadzenie elastycznych godzin pracy, budowanie trwałej relacji, stworzenie przyjemnego środowiska pracy i bycie przykładem dla innych. Jednym z błędów, które popełniają menadżerowie, jest ignorowanie stresu zawodowego pracowników, a także postrzeganie go jako czynnika mobilizującego do intensywnej pracy. Tymczasem, ignorując problem możemy liczyć się z szybką utratą pracowników.

Źródło: HRK S.A.

Współuzależnienie jak dotąd nie występuje w żadnej oficjalnej klasyfikacji psychiatrycznej, pomimo postulatów Timmena Cermaka, by uznać je za odrębną jednostkę chorobową (Cermak 1986, 1991) i nadziei żywionych na to w Polsce, po tym jak ukazały się polskie edycje książek Janet Woititz (1992, 1992). Pomysł ten nie doczekał się realizacji bowiem wielu autorów zgłaszało nieprecyzyjność i nadużywanie tego pojęcia. Wątpliwości budziła też kwestia relacji pomiędzy tym, co w objawach współuzależnienia osobowościowe (czyli stałymi cechami i wzorcami zachowań) a tym, co reaktywne (czyli tym, co jest odpowiedzią na stres).

Za udziałem czynników osobowościowych  przemawiałby fakt, że wśród pacjentów z symptomami współuzależnienia często diagnozuje się osobowość zależną i unikającą, czasem też osobowość obsesyjno-kompulsyjną i borderline. Badania (Loughead, Spurlock i Yuan-yu ting, 1998) wskazują także na wzorzec osobowości samo-dewaluującej u tych osób.

Sam termin „współuzależnienie”, spopularyzowany przez J. Woititz oraz szeroko przyjęty i rozpowszechniony przez ruch Anonimowych Alkoholików, pojawił się w latach 70. w środowisku amerykańskich terapeutów. Zauważono wówczas, że w wyniku zaangażowania się w związek z alkoholikiem, życie niektórych ludzi staje się „trudne do ułożenia i właściwego kierowania.” W zależności od fazy, w której znajdują się uzależnieni, ich bliskimi targają skrajne emocje. Im bardziej zaawansowana faza, tym silniejszy lęk, większe trudności z koncentracją uwagi i radzeniem sobie z emocjami u tych osób. I faktycznie, współuzależnienie jest procesem postępującym. Z upływam czasu stan psychiczny osób współuzależnionych  się pogarsza, a zmiana ich położenia na lepsze wydaje się coraz trudniej osiągalna (Mellibruda i Sobolewska 1997).

Współuzależnienie: psychologiczna pułapka

Dlaczego ludzie ci całymi latami trwają w niszczącym dla siebie związku? Dlaczego nie opuszczają go nawet wtedy, gdy zagraża to ich zdrowiu i życiu? Dużą rolę odgrywają tu niewątpliwie zmiany, jakie powoduje w ich psychice sytuacja stresowa (m.in. myślenie tunelowe, trudności w koncentracji uwagi i coraz silniejszy lęk), jak również te, które dokonują się wskutek życia z osobą uzależnioną. Współuzależnieni rozwiją mechanizmy obronne podobne do tych, którymi posługują się osoby uzależnione, takie jak m.in. zaprzeczanie i magiczne myślenie. Mechanizmy te mają chronić przed doświadczaniem bolesnych uczuć, lecz jednocześnie trzymają w potrzasku.

Ale decydujące znaczenie może mieć również i to, z czym wchodzi się w związek, czyli nasze osobiste obciążenie. Autorzy prac z nurtu tzw. „toksycznych związków”, tacy jak jak Pia Melody czy John Bradshaw, twierdzą, że współuzależnienie to zespół cech nabytych w dzieciństwie wskutek wychowania w rodzinie dysfunkcyjnej (niekoniecznie alkoholowej), gdzie dochodzi do nadużyć i zaniedbywania potrzeb emocjonalnych dzieci. Cechy te dotyczą wielu różnych obszarów funkcjonowania, m.in. granic tożsamości (granice indywidualnego „ja” zbyt przepuszczalne, stąd skłonność do gubienia się w emocjach – swoich i innych osób) i emocjonalnej regulacji samooceny (uzależnianie samooceny od innych). Jeśli takie wyposażenie wniesiemy w związek, łatwiej jest nam zamknąć się w psychologicznej pułapce.

Badania przeprowadzone przez Fuller i Warner (2000) dostarczają argumentów za tym, że rozwinięcie cech współuzależnienia zależy od nasilenia stresu przeżywanego w rodzinie pochodzenia, niezależnie od tego co jest jego przyczyną: czy chroniczna choroba, psychiczna lub fizyczna czy alkohol. Im większy stres, tym większe prawdopodobieństwo wykształcenia się cech, które predysponują do wchodzenia w destrukcyjne związki.

Czy można żyć z osobą uzależnioną i nie być współuzależnionym?

Wyposażenie psychologiczne, czyli to, z czym wchodzimy w związek, może nas obciążać, ale może też nas chronić przed współuzależnieniem. Sam fakt, że żyjemy z osobą uzależnioną, nie musi jeszcze świadczyć o naszym współuzależnieniu. Decyduje o tym sposób w jaki reagujemy na destrukcyjne postępowanie partnera i to jaką cenę jesteśmy gotowi zapłacić za utrzymanie związku. Mówi się, że dużo zależy od tego czy potrafimy zmienić, albo opuścić taki układ. Można przypuszczać, że osoba, która się nie współuzależni, zmieni układ tak, by pozwalał jej na zaspokajanie potrzeb i zapewniał swobodę komunikacji, a jeśli tak się nie stanie, to odejdzie i sama ułoży sobie życie. Osoba współuzależniona to ta, która straszy odejściem, lecz nie odchodzi. Nie potrafi ani odejść, ani też zmienić układu, więc się przystosowuje. Robi to kosztem siebie i swojego zdrowia. Prawdopodobnie nie potrafi wyobrazić sobie samotnego życia. Jedyną możliwą do zaakceptowania wizją życia jest dla niej „życie we dwoje”. Dlatego zamyka się w pułapce wyniszczającego dla obu stron związku.

Życie z osobą uzależnioną i zachowanie siebie teoretycznie jest możliwe. Warto jednak pamiętać, że mało komu się udaje. Nie bez powodu mówi się, że nawet najzdrowszy człowiek może zacząć wątpić w siebie, przeżywszy jakiś czas z alkoholikiem. Dlatego w razie gdyby okazało się, że znaleźliśmy się w takiej sytuacji, dobrze jest skorzystać z  pomocy specjalisty.

Jak sobie pomóc?

Współuzależnienie jest blokadą komunikacji. Tworzą ją narzucone przez partnera reguły zachowań, które uniemożliwiają swobodne wyrażanie uczuć, prowadzenie szczerych rozmów na temat problemów w związku oraz kierowanie pod adresem partnera realnych oczekiwań zmiany. To również nadmierne dostrojenie do drugiej osoby, wyczulenie na jej nastroje, a także nawykowe myślenie, odczuwanie i zachowywanie się. Jeśli więc chcemy sobie pomóc, musimy  odłączyć się od nastrojów partnera, przerwać nasze nawykowe reagowanie.

Ograniczanie się do reagowania na jego zachowanie (i na to, co on może czuć, myśleć czy zrobić) oznacza że straciliśmy nad sobą kontrolę i nie kierujemy sobą. Takie reakcje współtworzą destrukcyjny układ i zamykają w błędnym kole współuzależnienia, tymczasem zmiana przychodzi poprzez wyrażanie i realizację własnych potrzeb oraz przemyślane działanie.

Zatem nie reaguj. Jeśli zauważysz, że popadasz w emocjonalny chaos, zatrzymaj się. Wyreguluj oddech, postaraj się rozluźnić. Znajdź sposób, żeby oderwać się od bodźca, na który reagujesz. Idź na spacer. Poczekaj z działaniem, aż ucichną emocje i przestaną kłębić się w głowie sprzeczne myśli. Co dalej?

Oderwij się!

To po pierwsze. Oderwanie się oznacza życie chwilą obecną – tu i teraz. To pozwolenie na to, by życie płynęło swobodnie. Ale też akceptacja rzeczywistości. Pozwól by sprawy biegły swoim torem i patrz, jaki przybierają obrót. Pamiętaj, każdy odpowiada za siebie. Pozwól drugiej osobie być sobą i ponosić konsekwencje swoich działań. Odetnij się od jej problemów i emocji. Zrób to łagodnie. Ustal, co możesz, a czego nie możesz zmienić i zaniechaj prób zmieniania tego, czego zmienić nie jesteś w stanie. Przestań martwić się tym, na co nie masz wpływu. Żyj swoim własnym życiem. Ciesz się drobiazgami.

Zatroszcz się o siebie

Odpowiadasz za siebie. Masz obowiązek zadbać o swoje potrzeby. Masz prawo wieść takie życie, jakie ci odpowiada. Ale pamiętaj też, że nie masz prawa narzucać innym swojej woli. Pozwól innym żyć tak, jak chcą. Jeśli przeszkadza to w tym, abyś wiodła / wiódł takie życie, jakie chcesz wieść, wymagaj zmiany. Jeśli zmiana nie nastąpi, pamiętaj: masz prawo odejść i ułożyć sobie życie po swojemu.

Pamiętaj, potrafisz myśleć

Być może ktoś powiedział ci, że nie potrafisz myśleć i podejmować słusznych decyzji, albo gorzej, że jesteś wariatem/ wariatką. Alkoholicy często mówią to swoim bliskim. Pamiętaj, potrafisz myśleć. Twój umysł funkcjonuje bez zarzutu. Potrafisz zorientować się w każdej sytuacji i podjąć słuszne decyzje. Jeśli popełnisz błąd, to świat się przez to nie zawali. Przestań znęcać się nad sobą. Skończ z zamartwianiem się i obsesją na temat drugiej osoby. Zacznij myśleć. Zastanów się jak rozwiązać problem. Zdobądź niezbędne informacje w temacie, który cię dotyczy. Przeanalizuj sytuację. Ustanów swoje własne cele i zacznij je realizować.

Ustal granice

Zakreśl swoje granice. Ustal sam ze sobą dokąd możesz się posunąć. Określ, co możesz robić dla innych, a czego nie. Ustal, co wolno innym, jakie zachowania będziesz tolerować, a jakich nie. Wytycz granice, których nikomu nie wolno przekraczać. Powiedz partnerowi, jakie ustanowiłeś granice. Zrób to spokojnie. Nie pozwól tych granic przesuwać. Bądź w tym stanowczy i konsekwentny. Naucz się mówić: „To jest granica, której nie możesz przekroczyć. Nie będę tego tolerował/ a”. I rób, jak mówisz.

Zadbaj o swoje ciało

Posłuchaj co mówi ci twoje ciało i twoje uczucia. Nie ignoruj ich. Im lepszy mamy kontakt z uczuciami, tym mniej kłopotów ze zdrowiem. Jeśli przez długi czas nie słuchamy własnych uczuć, zaczynają nam doskwierać różne dolegliwości. One mają zmusić nas do tego, byśmy zajęli się sobą. Pamiętaj, łatwiej zająć się sobą, dopóki jest się jeszcze zdrowym. Zrób to. Zadbaj o siebie, swoje samopoczucie, wygląd i zdrowie.

Wychodzeniu ze współuzależnienia towarzyszy uczucie wyzwolenia. Wreszcie możemy być sobą. I pozwolić innym być sobą. Możemy korzystać z możliwości nieskrępowanego myślenia, odczuwania i działania. Możemy kochać siebie i innych.

Wskazówki do tego jak sobie pomóc opracowano na podstawie książki Melody Beattie „Koniec współuzależnienia. Jak przestać kontrolować życie innych i zacząć troszczyć się o siebie”.

Autorka: Monika Świerczyńska, Zdrowie.PAP.pl

Zdaniem specjalistów z Państwowej Inspekcji Pracy częstą przyczyną stresu są również: nadmierne zaangażowanie w sprawy zawodowe, rywalizacja oraz dążenie do osiągnięć i pośpiech. We znaki daje się szczególnie ostatni z czynników. Z danych Eurofoundu wynika, że niemal 40 proc. zatrudnionych Polaków musi pracować w bardzo szybkim tempie przez co najmniej jedną czwartą „dniówki”. Choć początkowo sytuacja ta może mieć działanie mobilizujące, przy długotrwałej presji staje się niebezpieczna dla zdrowia.

Obok wykonywanego zawodu i tempa pracy wpływ na poziom zawodowego stresu ma także miejsce zamieszkania. Z różnorodnych badań wynika, że bardziej podatni na stres są mieszkańcy dużych aglomeracji miejskich. Napięcie związane z obowiązkami czy relacją z przełożonym pogłębia irytacja z powodu długiego czasu dojazdu do pracy, k orków itp. Podobna sytuacja ma miejsce w Polsce. Mieszkańcy mniej zindustrializowanych obszarów kraju są bardziej spokojni. Najmniej zestresowanych Polaków mieszka na południu i wschodzie kraju (odpowiednio 81 proc. i 82 proc.). Wyraźnie wyższy odsetek dotyczy mieszkańców regionu centralnego (88 proc.), zwłaszcza warszawiaków (aż 94 proc.).