Dlaczego pacjent może poczuć się niekomfortowo w gabinecie lekarza?
Lekarz ortopeda: Czasami po prostu lekarzowi trudno być empatycznym w stosunku do wszystkich 30 pacjentów przyjmowanych w ciągu 5 godzin. A wiem, że niektórzy przyjmują w takim czasie jeszcze większą liczbę chorych. To wynika głównie z funkcjonowania naszego systemu opieki zdrowotnej. Oprócz tego, większość lekarzy pracuje nie 40 godzin w tygodniu lecz 60-80. Musimy spełniać oczekiwania nie tylko pacjenta, ale także pracodawcy, który jest często prywatnym przedsiębiorcą. Do tego dochodzą wymagania Narodowego Funduszu Zdrowia: odpowiednio prowadzona dokumentacja, sprawdzanie ubezpieczenia, starannie wypisane recepty, sprawdzenie poziomu refundacji na dany lek. A oprócz tego zobowiązania wobec ZUS-u: wypisanie zwolnienia lekarskiego, czasami wypisanie dokumentów do ZUS-u, składających się z kilkustronicowych formularzy (te zabieram czasami do domu, bo w pracy nie ma na to czasu). To wszystko powoduje, że pacjent może odnosić wrażenie, iż zajmujemy się wszystkim, tylko nie jego problemem .
A. Jasińska, psycholog z WIM (Wojskowy Instytut Medyczny): Przede wszystkim, gdy jest potraktowany przedmiotowo. Gdy lekarz nie widzi człowieka, tylko objaw i lekceważy trudne emocje związane z stanem zdrowia, które pojawiają się u pacjenta. Mało komfortowy może być kontakt z lekarzem, który jest niecierpliwy, irytuje się, oczekuje od pacjenta, że ten nie będzie zadawał zbędnych pytań, które dla lekarza są oczywiste, a dla innych niekoniecznie.

Kiedy pacjent czuje, że lekarz odnosi się do niego „z góry”?
Lekarz ortopeda: Myślę, że są to odosobnione przypadki. Większość z nas wybrała ten zawód z chęci niesienia pomocy innym i wiemy jak odnosić się do pacjentów. Niemniej , czasami czynniki, które wymieniłem, powodują, że nie mamy wystarczającej cierpliwości do pacjentów, którzy wiedzą lepiej, „bo przeczytali w Internecie”, albo starają się coś wymusić. Musimy umieć kategorycznie powiedzieć nie, bo w kolejce czekają inni, którzy mają prawdziwe problemy ze zdrowiem.
J. Guzik, psycholog: Lekarze twierdzą, że dla nich najistotniejsze jest nawiązanie dobrego kontaktu z pacjentem. Zbudowanie zaufania, tak, żeby pacjent był najbardziej współpracujący w procesie leczenia, oraz świadomość lekarza, że jest w stanie pomóc pacjentowi, co wpływa na jego samoocenę. Pacjentowi zależy na powodzeniu leczenia, równie ważne jest poczucie, że jest poważnie i kompetentnie potraktowany.

„Syndrom boga” bywa pożyteczny…
Lekarz ortopeda: Pacjenci oczekują od lekarza, że będzie wiedział wszystko, że da gwarancję na powodzenie leczenia, odpowie na każde pytanie. Z psychologicznego punktu widzenia, jesteśmy w trudnej sytuacji. Z jednej strony musimy zdobyć zaufanie pacjenta, dać mu poczucie bezpieczeństwa, z drugiej nie zawsze sami jesteśmy pewni, że wszystko się uda. Jeśli nielicznym z nas wydaje się, że są lepsi, życie zazwyczaj prędzej czy później to weryfikuje. Nie sądzę jednak , że wśród lekarzy jest więcej osób z syndromem boga, niż wśród innych profesji. To może dotyczyć każdego, kto ma jakąkolwiek władzę, osób na stanowiskach kierowniczych, ale też sędziów, prokuratorów.
J. Guzik, psycholog: Lekarze to grupa zawodowa, która na co dzień styka się z sytuacjami zagrożenia życia i zdrowia. Ratowanie komuś życia daje poczucie mocy, niebywałej sprawczości, a nawet władzy. Warto dodać, że to właśnie poczucie mocy i sprawczości pomaga wykonywać ten zawód, który obarczony jest dużym obciążeniem psychicznym związanym z podejmowaniem decyzji, które mają bezpośredni wpływ na nasze zdrowie. Z drugiej strony, sami pacjenci niejako wkładają lekarzy w rolę bogów. Cierpiący człowiek poszukujący pomocy i nadziei często widzi w lekarzu „zbawcę”, „boga” który jest wszechmocny i posiada takie zdolności, które go ocalą.