Kleszcze – nosiciele wirusa KZM

Kleszcz to niewielki pajęczak, który we wszystkich stadiach rozwoju żywi się krwią kręgowców. Wiosną, gdy mówi się o największym zagrożeniu ukąszeniami kleszczy, jesteśmy narażeni na larwy tego owada, które są tak małe i lekkie, że nie jesteśmy w stanie wyczuć ich obecności na ciele. Samo wkłucie się kleszcza jest często bezbolesne ze względu na substancje znieczulające, które wydziela pasożyt. W okresie letnim kleszcze przechodzą kolejne stadium – poczwarki żerują na większych zwierzętach takich jak lisy, psy, zające czy koty. Jesienią osobniki dorosłe atakują głównie zwierzęta kopytne, przede wszystkim jelenie, łosie i sarny. Człowiek jest narażony na ataki kleszczy we wszystkich tych okresach, zwłaszcza, jeśli dużo czasu spędza na terenach zielonych lub jest właścicielem wychodzących czworonogów.

Kleszcze przenoszą wirusy, które mogą powodować groźne dla życia choroby z czego najbardziej niebezpieczne jest Kleszczowe Zapalenie Mózgu oraz borelioza. Pasożyty „pobierają” wirusa wraz z krwią zwierząt, które są jego nosicielem, mimo że same nie chorują. Zgodnie z danymi gromadzonymi przez Państwowy Zakład Higieny, kleszcze przenoszące wirus KZM występują na całym obszarze naszego kraju, natomiast regiony endemiczne (czyli takie, gdzie stale występują zachorowania na KZM) to województwo warmińsko-mazurskie, mazowieckie i podlaskie.

Kleszczowe Zapalenie Mózgu – możesz temu zapobiec!

Kleszczowe Zapalenie Mózgu atakuje ośrodkowy układ nerwowy. Od lat instytucje zdrowia obserwują wzrost zachorowalności, który naukowcy wiążą z ociepleniem klimatu. Zimy są coraz łagodniejsze, przez co populacja kleszczy wzrasta, ponieważ więcej osobników jest w stanie przetrwać do wiosny.

Wirus KZM początkowo namnaża się w skórze, czyli w miejscu, w którym kleszcz pobiera krew; następnie atakuje m.in. makrofagi, komórki NK i neutrofile, które biorą udział w procesach immunologicznych organizmu. Zakażone komórki przedostają się dalej, do węzłów chłonnych, w których wirus nadal się namnaża oraz do krwiobiegu. Po okresie inkubacji wirusa, następuje atak – wirus niszczy komórki organów, wciąż replikując. W dalszej fazie wirus przedostaje się do śródbłonka naczyń włosowatych mózgu oraz układu nerwowego i niszczy to, co napotka na swojej drodze.

Szczepienie przeciwko KZM

- Jak podaje Ministerstwo Zdrowia, szczepienie przeciwko KZM jest szczególnie wskazane dla osób pracujących w kompleksach leśnych lub wypasających zwierzęta, zwłaszcza na obszarach endemicznych. Warto pamiętać, że kleszcze przebywają w zaroślach, na łodygach traw oraz liściach krzewów, więc na zakażenie KZM jest narażony każdy z nas – kleszcze mogą trafić na naszą skórę podczas porannego joggingu w parku lub weekendowego pikniku.– mówi lekarz rodzinny dr n.med. Paweł Hylewski.

Standardowy schemat szczepienia obejmuje 3 dawki. Druga dawka jest aplikowana w okresie od 1 do 3 miesięcy po pierwszej, natomiast ostatnia (trzecia) po 5-12 miesiącach od poprzedniej. Szczepionka chroni przed KZM już po drugiej dawce. Przed szczepieniem wymagana jest wizyta kontrolna – w Salve odbywa się ona nieodpłatnie.

oprac. na podstawie materiałów Comunicativo PR i Marketing

W lipcu tego roku za dowolnością szczepień opowiedziało się aż 120 tys. osób, które poparły obywatelski projekt ustawy na ten temat. Problem w tym, że środowisko oponentów szczepień nie jest od lat w stanie przedstawić skrawka naukowego argumentu, który miałby podważyć panujący konsensus.

Najsilniejszym ciosem w szczepienia była sugestia z 1998 roku, że szczepionka przeciwko odrze, śwince i różyczce może prowadzić do autyzmu. Badanie naukowe Andrew Wakefielda na 12 dzieciach sugerowało – bez jasnego związku – że potrójne szczepienie prowadziło do upośledzenia centralnego układu nerwowego dziecka i, w konsekwencji, autyzmu.

Hipotezy badacza sprawdzano potem w kilkudziesięciu innych badaniach i żadne ich nie potwierdziło. Mówiąc delikatnie, zresztą. Wielu badaczy posunęło się do nazwania Wakefielda oszustem i manipulatorem. Do 2004 wydano kilkadziesiąt raportów na ten temat. I choć środowisko „antyszczepionkowe” do dziś nie wypracowało silniejszych argumentów, stale upiera się, że szczepienia i autyzm są połączone. Właśnie w kontekście autyzmu o szczepieniach wypowiadała się premier Szydło w 2017 roku.

A jeśli nawet połączone nie są, to czy normalnym jest wstrzykiwanie dziecku dużych dawek wkrótce po urodzeniu? Albo dlaczego dzieci nieszczepione miałyby zagrażać zdrowiu tych szczepionych? To stereotypowe pytania powielane w dyskusjach osób przeciwnych szczepionkom. Każde z nich ma prostą naukową odpowiedź, ale takie informacje nie są dla sceptyków przekonujące. Niezależnie, czy mówimy o Polsce, Francji czy USA – schemat argumentacji jest ten sam, a zasiane ziarno niepewności trudno wyplenić nawet największym autorytetom. Dlaczego?

Prof. Steven Sylvester, prof. Timothy Callaghan oraz dr Matthew Motta postanowili sprawdzić, czy w środowisku przeciwnym szczepionkom nie zachodzi tzw. efekt Krugera-Dunninga, znany w psychologii. Polega on – w tym przypadku – na przeświadczeniu osoby niekompetentnej, że jej wiedza jest warta tyle samo, co wiedza doświadczonego naukowca. Ogólnie efekt ten sprowadza się do zaburzenia oceny kompetencji u siebie i innych.

W celu weryfikacji swojej hipotezy amerykańscy badacze zaprosili do udziału w ankiecie grupę ponad 1300 osób. W badaniu uczestnicy mieli oszacować swój stan wiedzy na temat autyzmu ze stanem wiedzy naukowców i lekarzy. Po wypełnieniu tej ankiety wszyscy przeszli test na stan realnej wiedzy o autyzmie.

Wyniki niestety potwierdzają hipotezę. Aż co trzeci Amerykanin (34%!) uważał, że wie tyle samo lub więcej od naukowców na temat autyzmu. Jeszcze więcej, aż 36%, uważało swoją wiedzę za wyższą od tej posiadanej przez lekarzy (grupy zachodzą na siebie, nie należy wyników sumować – przyp. red.).

Jak pewnie już się spodziewacie, zdecydowana większość osób przeświadczonych, że mają wiedzę lepszą od specjalistów, uważa, że szczepionki powodują autyzm (aż 71%). Jednocześnie członkowie tej właśnie grupy w teście faktycznej wiedzy o autyzmie wypadli zdecydowanie najgorzej. Z osób o najgorszych wynikach na teście aż 62% uważało, że ich wiedza przewyższa tę specjalistyczną. Wśród osób notujących najlepsze wyniki z wiedzy o autyzmie „szczepionkosceptyków” było tylko 15%.

Wyniki tego fascynującego eksperymentu opublikowane są na łamach sierpniowego pisma specjalistycznego „Social Science & Medicine”.