Na szczęście większość z nas może uniknąć zachorowania lub też złagodzić przebieg choroby dzięki prozdrowotnym zmianom w stylu życia i badaniom kontrolnym.

Siedem grzechów głównych

Aby jednak móc skutecznie zapobiegać chorobom układu krążenia, najpierw trzeba poznać najważniejsze czynniki ryzyka ich rozwoju. Oto one:

NADMIERNA MASA CIAŁA: Aż 68 proc. mężczyzn i 56 proc. kobiet w Polsce ma nadwagę lub otyłość. Prawidłowa masa ciała chroni przed wieloma chorobami, nie tylko układu krążenia. Za dużo ważysz – udaj się do lekarza, dietetyka i psychologa, by dowiedzieć się, jak zdrowo schudnąć.

NIEDOSTATECZNA AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA: Brak aktywności fizycznej lub zbyt niski jej poziom dotyczy aż 57 proc. mężczyzn i 55 proc. kobiet w Polsce. Ruszaj się – ruch wspomaga krążenie, wzmacnia naczynia krwionośne i pomaga utrzymać prawidłową masę ciała.

HIPERCHOLESTEROLEMIA: Aż 70 proc. mężczyzn i 64 proc. kobiet ma hipercholesterolemię (podwyższone stężenie cholesterolu we krwi). Tylko około 6 proc. przypadków jest skutecznie leczonych. Badaj krew, a jeśli jest problem z cholesterolem – lecz się. Nie zapominaj, że w skład leczenia wchodzi prawidłowa dieta i ruch.

DYSLIPIDEMIA: Blisko 77 proc. dorosłych Polaków ma jedną z postaci dyslipidemii (współwystępujące podwyższone stężenie trójglicerydów i cholesterolu LDL oraz obniżone stężenie cholesterolu HDL we krwi). Dyslipidemię trzeba leczyć – a częścią terapii jest prawidłowa dieta i aktywność fizyczna.

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE: Około 46 proc. mężczyzn i 40 proc. kobiet w naszym kraju ma nadciśnienie tętnicze. Z tego skutecznie leczonych jest odpowiednio 19 i 27 proc. pacjentów. Jeśli lekarz przepisał leki na nadciśnienie, nie zmieniaj samowolnie terapii, nawet jeśli ciśnienie spadnie. Nie zapominaj też o zdrowej diecie, ograniczeniu spożycia soli i ruchu.

PALENIE PAPIEROSÓW: Wciąż niemal 30 proc. mężczyzn i 21 proc. kobiet w Polsce pali papierosy. Nie palisz – nie zaczynaj! Palisz – udaj się do poradni antynikotynowej! Pożyteczne informacje znajdziesz TU.

NIEZDROWE NAWYKI ŻYWIENIOWE: Polacy wciąż spożywają za dużo tłuszczów zwierzęcych, tłuszczów trans, soli i cukru, a za mało warzyw, owoców, tłuszczów roślinnych i ryb. Nie czekaj i zmiany w diecie wprowadź już dziś. Nie wiesz, jakie? Poradź się wykwalifikowanego dietetyka. Pożyteczne informacje znajdziesz TU.

Świadomość i motywacja naszą bronią

Oczywiście na tym lista czynników ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych się nie kończy. Można do niej dopisać jeszcze m.in.:

podwyższony poziom cukru we krwi (hiperglikemia),
nieumiejętność radzenia sobie ze stresem,
predyspozycje genetyczne (rodzinna hipercholesterolemia),

ale również braki leżące po stronie służby zdrowia i systemu edukacji (jak np. brak efektywnej edukacji prozdrowotnej dzieci i młodzieży w szkołach, niezadowalający poziom wczesnego rozpoznawania chorób serca i czynników ryzyka, brak efektywnych programów badań przesiewowych, mało skuteczne leczenie nadciśnienia i zaburzeń lipidowych, niedostateczny dostęp do specjalistycznej diagnostyki i terapii kardiologicznej, brak środków na wprowadzenie innowacji w diagnostyce).

Optymistyczne w tym wszystkim jest jednak to, że poprzez nasze codzienne wybory w obszarze stylu życia możemy istotnie zmniejszyć zagrożenie ze strony większości wymienionych wyżej czynników ryzyka.

–  Zmiana stylu życia odpowiada za zmniejszenie liczby zgonów w większym stopniu niż poprawa leczenia – przekonywał prof. dr hab. Michał Zakliczyński, ze Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu podczas seminarium dotyczącego projektowanego ogólnopolskiego „Programu profilaktyki w zakresie miażdżycy tętnic i chorób serca”.

Choroby układu krążenia od wielu lat pozostają najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce. Z ich powodu umiera każdego roku około 45 proc. Polaków i Polek (40 proc. mężczyzn i 50 proc. kobiet), w tym bardzo wielu przedwcześnie. W 2014 r. zmarło z ich powodu 169 735 osób.

Co więcej, choroby sercowo-naczyniowe są też jedną z najczęstszych przyczyn całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy.

Niepokojące prognozy

Na podstawie analizy trendów demograficznych i epidemiologicznych eksperci ostrzegają, że bez podjęcia zdecydowanych działań zaradczych rozpowszechnienie chorób układu krążenia w Polsce będzie się zwiększać.

Z przedstawionych w czasie seminarium prezentacji wynika, że w latach 2015-2025 prognozowany jest w Polsce wzrost zachorowalności o 9-16 proc. w zależności od województwa (największy ma być w Wielkopolskiem i Pomorskiem).

Na koniec przypomnijmy, jakie są normy stężeń najważniejszych lipidów we krwi, dla osób zdrowych, niepalących:

cholesterol całkowity (TC): poniżej 190 mg/dl
trójglicerydy (TG): poniżej 150 mg/dl
frakcja LDL („zły”): poniżej 115 mg/dl
frakcja HDL („dobry”): dla mężczyzn – ponad 40 mg/dl, dla kobiet – ponad 45 mg/dl

Wiktor Szczepaniak (www.zdrowie.pap.pl)
Źródło: Materiały prezentowane podczas seminarium dot. ogólnopolskiego programu profilaktyki w zakresie miażdżycy tętnic i chorób serca (KORDIAN).

Wśród chorób układu krążenia najczęściej wymienia się: miażdżycę, chorobę niedokrwienną serca, niewydolność serca, nadciśnienie i choroby naczyń mózgowych. Nie można ich lekceważyć, bo ich skutkiem może być m.in. zawał serca lub udar mózgu.

Na szczęście większość z nas może uniknąć zachorowania lub też złagodzić przebieg tych chorób, dzięki prozdrowotnym zmianom w stylu życia oraz badaniom kontrolnym.

Siedem grzechów głównych

Aby móc skutecznie zapobiegać chorobom układu krążenia, najpierw trzeba jednak poznać najważniejsze czynniki ryzyka ich rozwoju. Oto one:

NADMIERNA MASA CIAŁA: Aż 68 proc. mężczyzn i 56 proc. kobiet w Polsce ma nadwagę lub otyłość. Jeśli za dużo ważysz – udaj się do lekarza, dietetyka i psychologa, by dowiedzieć się, jak zdrowo schudnąć. Prawidłowa masa ciała chroni przed wieloma chorobami, nie tylko układu krążenia.

NIEDOSTATECZNA AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA: Brak aktywności fizycznej lub zbyt niski jej poziom dotyczy aż 57 proc. mężczyzn i 55 proc. kobiet w Polsce. Jeśli prowadzisz siedzący tryb życia, uaktywnij się! Ruch wspomaga krążenie, wzmacnia naczynia krwionośne i pomaga utrzymać prawidłową masę ciała.

HIPERCHOLESTEROLEMIA: Aż 70 proc. mężczyzn i 64 proc. kobiet ma hipercholesterolemię (podwyższone stężenie cholesterolu we krwi). Tylko około 6 proc. przypadków jest skutecznie leczonych. Jeśli chcesz uniknąć kłopotów regularnie badaj krew, a jeśli masz problem z cholesterolem – lecz się. Nie zapominaj, że w skład leczenia wchodzi prawidłowa dieta i ruch.

DYSLIPIDEMIA: Blisko 77 proc. dorosłych Polaków ma jedną z postaci dyslipidemii (współwystępujące podwyższone stężenie trójglicerydów i cholesterolu LDL oraz obniżone stężenie cholesterolu HDL we krwi). Dyslipidemię trzeba leczyć – a częścią terapii jest prawidłowa dieta i aktywność fizyczna.

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE: Blisko 46 proc. mężczyzn i 40 proc. kobiet w naszym kraju ma nadciśnienie tętnicze. Duża część chorych nie jest jednak tego faktu świadoma. Nadciśnienie trzeba leczyć! Jeśli lekarz przepisał leki na nadciśnienie, nie zmieniaj samowolnie terapii, nawet jeśli ciśnienie spadnie. Nie zapominaj też o zdrowej diecie, ograniczeniu spożycia soli i codziennej dawce ruchu.

PALENIE PAPIEROSÓW: Wciąż niemal 30 proc. mężczyzn i 21 proc. kobiet w Polsce pali papierosy. Jeśli nie palisz, to nie zaczynaj! Jeśli palisz – udaj się do poradni antynikotynowej! Przydatne informacje o metodach walki z nałogiem znajdziesz TU.

NIEZDROWE NAWYKI ŻYWIENIOWE: Polacy wciąż spożywają za dużo tłuszczów zwierzęcych, tłuszczów trans, soli i cukru, a za mało warzyw, owoców, tłuszczów roślinnych i ryb. Nie narażaj swojego zdrowia. Korzystne zmiany w diecie wprowadź już dziś. Nie wiesz jakie? Zapytaj wykwalifikowanego dietetyka albo skorzystaj z porad ekspertów online.

Świadomość i motywacja naszą bronią

Oczywiście na tym lista czynników ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych się nie kończy. Eksperci wymieniają jeszcze m.in.:

podwyższony poziom cukru we krwi (hiperglikemia),

nieumiejętność radzenia sobie ze stresem,

predyspozycje genetyczne (np. rodzinna hipercholesterolemia),

a także braki leżące po stronie służby zdrowia i systemu edukacji (jak np. brak efektywnej edukacji prozdrowotnej dzieci i młodzieży w szkołach, niezadowalający poziom wczesnego rozpoznawania chorób serca i czynników ryzyka, brak efektywnych programów badań przesiewowych, mało skuteczne leczenie nadciśnienia i zaburzeń lipidowych, niedostateczny dostęp do specjalistycznej diagnostyki i terapii kardiologicznej, brak środków na wprowadzenie innowacji w diagnostyce).

Optymistyczne w tym wszystkim jest jednak to, że poprzez nasze codzienne wybory w obszarze stylu życia możemy istotnie zmniejszyć zagrożenie ze strony większości wymienionych wyżej czynników ryzyka.

– Zmiana stylu życia odpowiada za zmniejszenie liczby zgonów w większym stopniu aniżeli poprawa sposobu leczenia – przekonywał prof. dr hab. Michał Zakliczyński, ze Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu podczas seminarium dotyczącego projektowanego ogólnopolskiego „Programu profilaktyki w zakresie miażdżycy tętnic i chorób serca”.

Choroby układu krążenia od wielu lat pozostają najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce. Z ich powodu umiera każdego roku około 45 proc. Polaków i Polek (40 proc. mężczyzn i 50 proc. kobiet), w tym bardzo wielu przedwcześnie. W 2014 r. zmarło z ich powodu 169 735 osób.

Co więcej, choroby sercowo-naczyniowe są też jedną z najczęstszych przyczyn całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy.

Na podstawie analizy trendów demograficznych i epidemiologicznych eksperci ostrzegają, że bez podjęcia zdecydowanych działań zaradczych rozpowszechnienie chorób układu krążenia w Polsce będzie się zwiększać.

Z przedstawionych w czasie seminarium prezentacji wynika, że w latach 2015-2025 prognozowany jest w Polsce wzrost zachorowalności o 9-16 proc. w zależności od województwa (największy ma być w Wielkopolskiem i Pomorskiem).

Na koniec przypomnijmy, jakie są normy stężeń najważniejszych lipidów we krwi, dla osób zdrowych, niepalących:

cholesterol całkowity (TC): poniżej 190 mg/dl

trójglicerydy (TG): poniżej 150 mg/dl

frakcja LDL („zły”): poniżej 115 mg/dl

frakcja HDL („dobry”): dla mężczyzn – ponad 40 mg/dl, dla kobiet – ponad 45 mg/dl

Wiktor Szczepaniak (zdrowie.pap.pl)

Źródło:

Materiały prezentowane podczas seminarium dot. ogólnopolskiego programu profilaktyki w zakresie miażdżycy tętnic i chorób serca (KORDIAN).

Chodzi głównie o zaprzestanie palenia, aktywność fizyczną, utrzymywanie prawidłowej masy ciała i zdrową dietę.

Według szacunków, kobiety mają udar częściej niż mężczyźni i częściej z jego powodu umierają. Mają też gorsze rokowania, jeśli przeżyją: bardziej pogarsza się ogólny stan ich zdrowia oraz sprawność fizyczna. Średni wiek pierwszego udaru u kobiet wynosi 75 lat.

Na podstawie tych informacji naukowcy z Harvard T.H. Chan School of Public Health (USA) wysnuli teorię, że dokonanie pewnych zmian w stylu życia nawet w średnim wieku może pomóc zmniejszyć obciążenie udarem u kobiet.

„Odkryliśmy, że przejście na tzw. zdrowy tryb życia, nawet w wieku 50 lat, może znacząco zapobiegać udarowi – mówi dr Goodarz Danaei, główny autor badania. – Kobiety, które wprowadziły te zmiany w średnim wieku, zmniejszyły swoje długoterminowe ryzyko udaru w obszarze całego przedniego unaczynienia o prawie jedną czwartą, a udaru niedokrwiennego o ponad jedną trzecią”.

Naukowcy przeanalizowali dane dotyczące zdrowia prawie 60 tys. kobiet. Średni wiek pań w momencie rozpoczęcia obserwacji wynosił 52 lata, a informacje o ich stanie zbierano przez kolejnych 26 lat.

Celem obserwacji była ocena wpływu zmiany stylu życia na ryzyko udaru. Skupiono się przede wszystkim na rzuceniu palenia (o ile uczestniczki wcześniej paliły), wdrożeniu ćwiczeń po 30 minut (lub więcej) dziennie oraz stopniowej utracie masy ciała (o ile panie miały nadwagę). Badano również wpływ na ryzyko udaru zaleconych modyfikacji diety, czyli spożywania większej ilości ryb, orzechów, produktów pełnoziarnistych, owoców i warzyw, a mniejszych ilości czerwonego mięsa, produktów przetworzonych i alkoholu.

Podczas 26-letniej obserwacji naukowcy odkryli, że 4,7 proc. kobiet, które nie wdrożyły żadnych zmian w swoim stylu życia, doznało jednego z rodzajów udaru.

Zastosowanie wszystkich trzech zmian niezwiązanych z dietą, czyli rzucenie palenia, codzienne ćwiczenia i utrata masy ciała, zmniejsza ryzyko udaru całkowitego o 25 proc., a niedokrwiennego aż o 36 proc. Samo wprowadzenie nawyku przynajmniej półgodzinnej aktywności fizycznej każdego dnia zmniejszyło ryzyko udaru mózgu o 20 proc.

Oszacowano też, że trwała zmiana diety zmniejszyła ryzyko udaru całkowitego o 23 proc.

Naukowcy odkryli, że zwiększenie konsumpcji ryb i orzechów oraz ograniczenie spożycia czerwonego mięsa wydaje się mieć pozytywny wpływ na zmniejszenie ryzyka udaru, chociaż stopień wpływu tych zmian nie był tak duży, jak w przypadku zwiększenia aktywności fizycznej, zaprzestania palenia i utrzymania zdrowej waga.

Chociaż było to badanie obserwacyjne, które obejmowało głównie białe kobiety w średnim wieku, dr Danaei podkreśla, że prawdopodobnie jego wyniki można odnieść również do mężczyzn.

Więcej – na stronie publikacji (http://dx.doi.org/10.1161/STROKEAHA.119.026761)

kap/ zan/, PAP Nauka w Polsce

Pięć i pół roku po ślubie zamierza ona wreszcie oświadczyć mężowi, że odchodzi. Tymczasem zastaje go leżącego na podłodze w sypialni, sparaliżowanego. Przeszedł udar. To dla niej szok. Tom ma przecież zaledwie 32 lata. Teraz Hanna musi odłożyć wszystkie plany, by zająć się mężem. Tom nie może chodzić, samodzielnie przygotować sobie posiłku ani pracować. Długa rehabilitacja oznacza jednak, że ma mnóstwo czasu, by na nowo przyjrzeć się swojemu życiu. To zaś prowadzi go do jednego wniosku: będzie próbował ocalić swoje małżeństwo. Hanna jest miłością jego życia.

Okazuje się jednak, że to nie takie proste. Czy uda mu się mimo wszystko odnaleźć w sobie tego mężczyznę, który kiedyś zauroczył Hannę? Czy ona zdoła z kolei zrezygnować ze swoich planów i na nowo zakochać się w Tomie?

Katie Marsh, autorka książki, mieszka razem z mężem i córką w południowo-zachodnim Londynie. Łączy pisanie książek z pracą w służbie zdrowia. Kontakty z pacjentami po udarze – ich odwaga i determinacja – stały się zresztą inspiracją dla niniejszej, debiutanckiej powieści.

Źródło: Prószyński Media

Badania przeprowadzono w Szwecji, na grupie blisko 35 tys. mieszkanek. Badania trwały od 1997 roku. Kobiety były w wieku od 39 do 73 lat i w momencie przystąpienia do badań, żadna z nich nie miała kłopotów z sercem, ani nie cierpiała z powodu nowotworu. W ciągu kolejnych dziesięciu lat udar wystąpił u 1680 kobiet (4 proc.). W większości przypadków (78 proc.) był to niedokrwienny udar mózgu spowodowany gwałtownym zatrzymaniem dopływu krwi do mózgu.

Kiedy badacze podzielili kobiety na pięć grup w zależności od ilości spożywanego czerwonego i przetworzonego mięsa, okazało się, że kobiety, które dziennie jadły ponad 86 gramów były o 22 proc. bardziej narażone na udar niż kobiety jedzące mniej niż 36 gramów.

Jednocześnie naukowcy zauważyli, że ryzyko było wyższe u osób niepalących i nie cierpiących na cukrzycę. Jeżeli jadły one powyżej 102 gramów czerwonego mięsa dziennie, ryzyko udaru wzrastało nawet o 68 proc.

źródło: PAP Nauka w Polsce