Czy wiesz, że:

*U dorosłego człowieka szkielet składa się z 206 kości? Liczba ta jest większa u dzieci i wynosi około 270 u noworodka i 356 u 14-latka. Średnia waga szkieletu to 10 kilogramów u kobiet i 12 kilogramów u mężczyzn.

*Ruch to tylko pozornie prosta aktywność? W rzeczywistości najprostsza czynność angażuje niezliczony zespół mięśni, kości i struktur stawowych, a także układ nerwowy oraz układ trzewny, który jest „akumulatorem” całego procesu. Do prawidłowego rozwoju mięśni konieczny jest dobry stan kości oraz prawidłowa budowa i właściwe funkcjonowanie stawów.

*W ciągu ostatnich 100 lat nasza aktywność zmniejszyła się pięciokrotnie – 200 lat temu pokonywaliśmy pieszo dystans 10 – 15 km dziennie, dziś zaledwie 500 metrów.

*Jeśli mamy mało ruchu, mięśnie pleców, brzucha, barków oraz szyi wiotczeją i nie podtrzymują kręgosłupa. Ich wzmocnieniu najlepiej służy regularne pływanie.

*Przez pozycję siedzącą utrudniamy pracę naszym mięśniom oddechowym, nasz organizm jest niedotleniony, przez co ciało ulega większemu zmęczeniu, a nasze możliwości intelektualne słabną. Dlatego warto wykonywać wszelkiego rodzaju wznosy ramion w górę, które „otworzą” nasze ciało i ułatwią oddychanie.

*Ból krzyża mogą powodować czynniki psychologiczne? Badania pokazują, iż ta dolegliwość występuje częściej u osób, które mają problemy w pracy – poświęcają jej dużo uwagi i energii, a jednocześnie nie są usatysfakcjonowane wynikającymi z niej profitami.

Jak nie dać się bólowi?

1. Noś odpowiednie obuwie!

Najlepsze są buty, które skutecznie amortyzują wstrząsy (podeszwa z gumy indyjskiej, mikrogumy). Kobiety natomiast powinny unikać wysokich obcasów, na co dzień warto wybrać buty na 3-4-centymetrowym obcasie.

2. Rozłóż ciężar!

Nosząc ciężkie przedmioty (np. zakupy), ważne jest, aby obie ręce były równomiernie obciążone.

3. Sypiaj zdrowo!

Pamiętaj, aby przed snem wywietrzyć sypialnię – świeże powietrze pomoże rozluźnić napięcie i ułatwi odpoczynek;

4. Rób przerwy!

Dla zachowania zdrowia i komfortu istotne są regularne przerwy w trakcie pracy przy komputerze czy podczas jazdy samochodem. Warto przeznaczyć  czas na wykonanie kilku prostych ćwiczeń ruchowych i oddechowych lub na chwilę spaceru.

5. Zrzuć zbędne kilogramy!

Nadwaga jest groźnym wrogiem naszych pleców. Każdy nadprogramowy kilogram masy ciała obciąża lędźwiowy odcinek kręgosłupa o dodatkowe siedem kilogramów. Warto, więc zadbać o zdrową dietę, bogatą w nabiał i świeże warzywa.

6. Nie nadwyrężaj się!

Nie podnoś ciężkich przedmiotów na wyprostowanych nogach, ani przy skręconym tułowiu. Podnosząc ciężary ugnij kolana – najpierw przyklęknij albo ukucnij.

źródło: materiały Naxii nadesłane przez US Pharmacia Sp. z o.o.

Czynniki ryzyka

Podstawowym czynnikiem wpływającym na przeciążenie stawów, a w konsekwencji na ich obrzęk, jest otyłość. Szczególnie dotyczy to stawu biodrowego oraz kolanowego. Dlatego pierwszym krokiem do pozbycia się stanu zapalnego stawu, jest odchudzanie przez zastosowanie odpowiedniej diety oraz niewielki, umiarkowany ruch, nieobciążający stawów. Ważne jest również unikanie nadmiernego przeciążania bolących stawów np. klękania i kucania przy bolących kolanach. Jeśli dojdzie już do zniszczenia stawu biodrowego lub kolanowego, ostatecznym rozwiązaniem jest jego wymiana na endoprotezę.

Inne podłoże bólu stawów stanowić może infekcja, przeciążenie, uraz czy kontuzja – jak w przypadku sportowców, którzy nie są przecież otyli. Szczególnie narażeni na chorobę zwyrodnieniową są biegacze długodystansowi, sprinterzy i siłacze. Niełatwą sytuację mają również osoby pracujące przez cały dzień przy komputerze, sprzątające na kolanach, grające w golfa czy tenisa, czy wykonujące czynności manualne (rysowanie, pisanie, malowanie) oraz prace domowe. W ich przypadku najbardziej cierpią stawy łokciowe i kolanowe. Nadgarstek boli, gdy dojdzie do zapalenia pochewki ścięgna, które pojawia się na skutek jego nadwerężenia. Częste kontuzje dotykają także naszych barków. W ich wyniku może dojść do zespołu bolesnego barku, który bierze się z jego zesztywnienia – wszystko to ogranicza i poważnie upośledza ruch ręką odchodzącą od tego stawu.

Jak chronić

Nie bez znaczenie pozostaje nasz sposób odżywiania się. Na schorzenia stawów szczególnie narażone są osoby z niedoborem tak ważnych witamin, jak A, C i E oraz selenu. Te cenne składniki znajdziemy przede wszystkim w warzywach i owocach. Beta – karoten przetwarzany w organizmie na witaminę A jest w marchwi, morelach, czy melonach. Witamina C znajduje się przede wszystkim w czerwonej i żółtej papryce, pomarańczach, cytrynach, kapuście, brukselce i ziemniakach. Aby uzupełnić deficyt witaminy E, warto sięgnąć po orzechy, pestki słonecznika, oliwę z oliwek i owoce awokado, a niedobór selenu można wyrównać poprzez jedzenie pełnych ziaren zbóż, jaj, drożdży, ryb, skorupiaków i mięsa.

Dobrze też pamiętać o jedzeniu tłustych ryb tj. łosoś, śledź, sardynka lub makrela. To właśnie te gatunki obfitują w niezwykle ważne dla naszego organizmu kwasy tłuszczowe omega-3.

A gdy już boli…

Przy bólu stawów można się uciec do kilku metod leczenia. Najczęściej stosuje się leczenie farmakologiczne adekwatne do postawionej diagnozy. – Może być ono wspomagane przez ćwiczenia indywidualne, ćwiczenia w basenie, zabiegi fizykalne (jonoforezę, krioterapię, prądy, pole magnetyczne, lasery, masaże wodne i klasyczne, okłady borowinowe). Jeśli ból stawu spowodowany jest zanikiem chrząstki stawowej dobrze na jej regenerację wpływają kąpiele siarczkowe stosowane w niektórych uzdrowiskach, jak również suplementy diety zawierające siarczan glukozaminy – zapewnia lek. med. Barbara Rymaszewska.

Leczenie można też wspomagać przez domowe sposoby, co jednak powinno być wcześniej skonsultowane z lekarzem prowadzącym. Niekiedy bowiem okłady, kąpiele, czy kompresy mogą być alternatywą dla środka uśmierzającego ból. Już sam masaż połączony z mocą rozgrzewającego olejku przynosi ulgę. Dobrze przygotować taki środek do nacierania i trzymać go w domowej apteczce.

Warto więc dbać o nasze stawy, a gdy już pojawią się niepokojące dolegliwości, zwrócić się z nimi do lekarza specjalisty. Zdarza się bowiem, że taki ból może być objawem zupełnie innej choroby, jak choćby fibromialgi, gdzie uogólnione sygnały to właśnie bóle mięśni i stawów, uczucie towarzyszącej im (często przez cały dzień) sztywności, a także zmęczenie (zwykle połączone z bezsennością i obniżeniem nastroju). Pamiętajmy zatem o diecie, ćwiczeniach a raz na czas zafundujmy sobie pobyt w uzdrowisku, bo taką inwestycje w zdrowie, nasze stawy z pewnością docenią.

Od kilkunastu lat stale rośnie zainteresowanie aktywnymi formami spędzania wolnego czasu. Nierzadko zdarza się, że osoby na co dzień prowadzące siedzący tryb życia, nagle, bez przygotowania, starają się nadrobić zaległości ruchowe za cały miniony rok i ruszają, na przykład, na narty. Sztandarowym efektem takiego postępowania są obrażenia stawu kolanowego u narciarzy, którzy „zza biurka”, po odbyciu podróży w góry, rozpoczynają swoją przygodę z „białym szaleństwem”.

Na pytanie, czy i jak długo trwało przygotowanie do sezonu, słyszy się beztroską odpowiedź, iż wcale, bo dana osoba dobrze jeździ. Innym przykładem urazu tzw. „niedzielnych sportowców” jest zerwanie ścięgna Achillesa. Sytuacja zwykle ma miejsce wówczas, gdy osoba bez odpowiedniej rozgrzewki i treningu wykona gwałtowny ruch, np. przy starcie do piłki. Wypadki sportowe powstające pod wpływem zadziałania dużej siły w krótkim czasie – skręcenia, złamania, urazy bezpośrednie – stanowią pierwszą grupę dolegliwości, będących następstwem okazjonalnego uprawiania sportów.

Działania profilaktyczne

Sportowcy oczekują przywrócenia siły i pełnej sprawności uszkodzonego narządu ruchu do stanu poprzedniego w maksymalnie krótkim czasie. W sporcie uprawianym rekreacyjnie szczególnie istotne są działania profilaktyczne. Dobrze, gdy sport i aktywność fizyczna są pod kontrolą merytorycznie do tego przygotowanych trenerów i instruktorów, którzy zadbają o to, aby wysiłek był adekwatny do wieku i kondycji fizycznej. Ważne jest aby ćwiczyć regularnie, kilka razy w tygodniu (3-4 razy). Każda jednostka treningowa powinna być poprzedzona 10-15 minutową rozgrzewką i zakończona 10 minutami ćwiczeń wyciszających. Trenować należy na miękkim podłożu (ziemia, trawa). Bardzo ważne w zapobieganiu uszkodzeniom układu ruchu jest stosowanie odpowiedniego obuwia (z miękką, elastyczną podeszwą).

Bezpośrednio po wypadku należy schłodzić kontuzjowaną część ciała, przykładając torebki z lodem, okłady, kompresy; zaleca się trzymanie kończyny w pozycji uniesionej. Należy przez pewien czas ostrożnie obchodzić się z danym mięśniem i stawem. W zwalczaniu bólu skutecznie pomogą leki przeciwbólowe i przeciwzapalne dostępne bez recepty.

źródło: materiały Naxii nadesłane przez US Pharmacia Sp. z o.o.