Najczęstszą wadą wzroku u dzieci jest krótkowzroczność. Osoba z tą wadą w większej odległości widzi niewyraźnie, obraz jest jakby rozmyty. Dzieciom może to utrudniać orientację w przestrzeni, może także mieć wpływ na naukę.

Specjaliści zwracają uwagę, że które widzą niewyraźnie, uczą się mniej efektywnie, a nauka wymaga od nich większego wysiłku. Często postrzegane jako mniej bystre niż są w rzeczywistości.

Uwaga! Jeśli dziecko za bardzo zbliża twarz do ekranu, książki lub zeszytu i mimo zwracanej uwagi nie potrafi się tego oduczyć, to może być sygnał, że ma krótkowzroczność. „W przypadku takiego podejrzenia rodzice powinni niezwłocznie udać się z dzieckiem na badanie wzroku, ponieważ zbytnie przybliżanie się do obserwowanych przedmiotów i powierzchni może pogłębiać wadę, a także skutkować niewłaściwymi nawykami w kwestii postawy ciała – zwraca uwagę dr Robert Grabowski, dyrektor Medyczny Vision Express Polska.

Jak zorientować się, że coś jest nie tak?

Jeśli dziecko często mruży oczy, skarży się na ich zmęczenie, powinniśmy się zainteresować czy wszystko jest w porządku. Dzieci często reagują w takiej sytuacji pocieraniem oczu, co może narażać je na infekcję drobnoustrojami znajdującymi się na dziecięcych rączkach. Nieoczywistym sygnałem wad wzroku może też być niechęć dziecka do aktywności ruchowych i gier sportowych – taka nieskorygowana wada sprawia, że dzieci czują się w nich niepewnie, a przez to nie chcą brać w nich udziału.

„Rozwojowi wad wzroku sprzyja nasz współczesny tryb życia. Wiele godzin spędzamy w zamkniętych pomieszczeniach, skupiamy wzrok na ekranach komputerów i smartfonów. Dotyczy to także dzieci, i to już od najmłodszych lat. Ostatnio do okoliczności niesprzyjających wzrokowi dzieci dołączyła nauka zdalna. Zwłaszcza teraz warto więc zwrócić uwagę na stan wzroku naszych pociech. Dbajmy o to, by robiły odpowiednie przerwy w nauce czy w czasie rozrywki przed ekranem. Zachęcajmy do prostych ćwiczeń i do aktywności na świeżym powietrzu. A przede wszystkim pamiętajmy o regularnym badaniu wzroku, przynajmniej raz w roku” – przypomina dr Grabowski.

Gorszy wzrok, gorszy rozwój

Warto wiedzieć, że zaniedbana wada wzroku może mieć poważne, długofalowe konsekwencje dla procesu rozwojowego dziecka.
„Wady widzenia u dzieci wpływają na nieprawidłowy rozwój dziecka. Narząd wzroku zapewnia 80 proc. informacji dla naszego mózgu. Wzrok determinuje w dużym stopniu rozwój ruchu, sprawność ręki, rozumienie świata, jego postrzeganie. Widzenie ma wpływ na naukę i rozwój zarówno fizyczny, jak i psychospołeczny dzieci. Większość dysleksji i dysgrafii wynika właśnie z nieskorygowanych w odpowiednim okresie wad refrakcji” – zwraca uwagę dr Anna Ambroziak, okulistka, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Okulistycznego (PTO).

Pamiętajmy, że badanie wzroku i wybór okularów nie muszą wcale być dla dziecka przykrym przeżyciem. Obecnie można bardzo precyzyjnie dobrać korekcję do potrzeb, a wybór oprawek projektowanych specjalnie dla dzieci jest na prawdę spory.

mw, PAP Zdrowie

Ankietowani zapytani o posiadaną wadę wzroku, aż w 63% wskazali na krótkowzroczność. Drugą najczęstszą odpowiedzią był astygmatyzm, który wymieniło 18% respondentów. Ostatnie miejsce na podium zajęła „dalekowzroczność” z 17% odpowiedzi, przy czym badani prawdopodobnie mieli na myśli „nadwzroczność”, bo to poprawny termin wyżej wymienionej nazwy potocznej. Pozostałe wskazania nie przekroczyły progu 5%. Co ciekawe, 8% ankietowanych cierpi jednocześnie na krótkowzroczność i astygmatyzm. Osoby tworzący tę grupę stanowią jednocześnie 48% wszystkich badanych astygmatyków.

Dlaczego nie decydujemy się na korekcję?

Ankietowani zostali również zapytani, czy zdecydowali się na korekcję swojej wady wzroku. Zdecydowana większość, bo 91% respondentów, przyznała się do korekcji. Co zatem jest jej najpopularniejszą formą? Wśród odpowiedzi aż 93% to wskazania na okulary korekcyjne. Osoby korygujące wzrok za pomocą soczewek kontaktowych to 22%, a tylko 16% ma w planach laserową korekcję wzroku.

Niemal 1 na 10 ankietowanych przyznał, że nie decyduje się na korekcję. Co jest najczęściej deklarowanym powodem takiej decyzji? To „lenistwo, brak czasu”, które wskazało 39% respondentów. „Nie lubi nosić okularów” i dlatego nie decyduje się na korekcję 11% ankietowanych. Trzecie miejsce, z 8% wskazań, zajęła odpowiedź „nie mogę nosić okularów”. Dość istotny poziom wskazań, bo ponad 1/5 wszystkich, stanowi odpowiedź „nie wiem”. Może to wskazywać na to, że badani sami wcześniej nie zastanawiali się, czy powinni skorzystać z narzędzi do korekcji swojego wzroku.

– Powyższe wyniki wskazują, że głównym powodem zaniechania korekcji wzroku jest… deklarowane lenistwo lub marginalizowanie kwestii profilaktyki wzroku, a nawet wcześniejszy brak okazji do przemyślenia problemu – komentuje Grzegorz Romanik, optyk i optometrysta oraz ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej.

– To bardzo zły sygnał, przecież wzrok jest naszym najważniejszym zmysłem – ponad 80% informacji o otaczającym świecie dociera do nas właśnie dzięki zmysłowi wzroku. Większość badanych deklaruje, że posiada krótkowzroczność – nawet jeśli w momencie badania ta wada nie jest na tyle uciążliwa, by zmotywować do jej skorygowania, to zaniedbana może się pogłębić i przysporzyć nam dużo większe problemy z widzeniem w przyszłości.

Źródło: Krajowa Rzemieślnicza Izba Optyczna

W przypadku stwierdzenia wady wzroku pracodawca zrekompensuje nam zakup całych okularów. Nie istnieją jednak przepisy określające maksymalny koszt, dlatego jest on ustalany w wewnętrznych regulaminach firmy. Wybierając okulary do pracy przy komputerze, warto zdecydować się na takie szkła, które zapewnią nam optymalny komfort widzenia. – Powinniśmy zadbać, by szkła były pokryte powłoką antyrefleksyjną, która redukuje liczbę odblasków – podpowiada optyk Anita Krawaritis  – Dzięki nim do oka dociera znacznie więcej światła, a w dodatku soczewki są bardziej odporne na ewentualne uszkodzenia. – Oferta na rynku jest szeroka. Możemy wybrać powłoki proste, ale także takie, które oprócz redukcji niepożądanych odblasków światła, zwiększają odporność szkieł na zarysowania oraz ułatwiają czyszczenie soczewek.

* W Centralnym Instytucie Ochrony Pracy wdrożony został program „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy”. W jego ramach CIOP opracował metody badawcze takich środków przeznaczonych do użytku zawodowego jak: okulary ochronne, gogle, osłony twarzy oraz pozazawodowego (np. okulary do pływania) oraz soczewki korekcyjne.