„Bóg opuścił mnie na worku z mąką” – tak zaczyna opowieść o swoim życiu Beata, bohaterka Listów z dziesiątej wsi. Jej mąż Michał opuszcza ją dla innej kobiety i wyjeżdża do Londynu, a ona zostaje sama z dwoma synami – bez pracy i bez środków do życia. Ta sytuacja zmusza ją do powrotu do rodzinnego domu na wsi – w którym mieszka jej brat  Kuba – do walki z poczuciem krzywdy i opuszczenia.

Miejscowość, w której się teraz znajduje była kiedyś piękną, sielską wsią. W tym momencie jest raczej czymś na wzór plantacji kukurydzy. Trudno tu dostrzec drzewa, kwiaty czy inne elementy przyrody. Jest jedynie kukurydza. W końcu to ona pozwala się mieszkańcom utrzymać. Trudno po tak diametralnych zmianach przyzwyczaić się na nowo do tego świata. Chce pozostawić sobie choć cząstkę dawnego życia. Bierze pod opiekę zdziczały i zarośnięty Stary Park. Poznaje syna zarządcy dawnego dworu, właściciela Starego Parku. Dostaje u niego pracę i razem z nim przywraca dawną świetność temu miejscu. I po raz pierwszy w życiu sama na siebie zarabia.

Któregoś dnia na strychu zauważa pakiet pożółkłych listów. Dzięki nim udaje jej się prześledzić dramatyczną historię swojej babci, która nieszczęśliwie wyszła za mąż, ale wiernie trwała przy niekochanym mężczyźnie. Jej wsparciem przez całe życie była wymiana listów z tajemniczym Stachem. Z ich listów poznaje wstrząsające rodzinne wydarzenia z okresu wojny i po wojnie, z pobytu Stacha w areszcie na Rakowieckiej.

Lektura tych listów niczym układanie puzzli odkrywa przed bohaterką wiele tajemnic i stopniowo z zagubionej kobiety  czyni świadomą swej siły Beatę ze Zwierzyńca. Taką właśnie na samym końcu staje się bohaterka „Listów z dziesiątej wsi” Agnieszki Olszanowskiej.

Źródło: Prószyński Media

Różnice w długości życia pomiędzy przedstawicielami obu płci to nie nowość. Dłuższe życie kobiet zapisane jest w ich genach. Prawdopodobnie bierze się to z zawartości estrogenu w kobiecej krwi. Co z tego wynika? Chroni on je przede wszystkim przed chorobami krążenia. Badania pokazują jednak, że te różnice genetyczne warunkują jedynie 4 lata życia więcej. Reszta ma swoje źródło między innymi w stylu życia czy czynnikach społecznych.

To wyjaśnia dlaczego długość życia Polaków różni się w zależności od ustroju, w jakim przychodzi im żyć czy też od funkcjonowania opieki zdrowotnej. Przykład? Po transformacji ustrojowej trzy dekady temu można było zauważyć skok w długości życia Polaków. Od 1988 do 2002 roku dało się zaobserwować, że liczba przedwcześnie umierających mężczyzn znacznie spadła. Mogło to wynikać m.in. ze spadku konsumpcji alkoholu, mniejszej popularności papierosów czy zdrowszego odżywiania.

Jednak ryzyko przedwczesnej śmierci szczególnie zmalało w tym czasie u mężczyzn. Dlaczego pozytywny wpływ transformacji na kobiety okazał się mniejszy? Naukowcy zwracają uwagę, że panie w nowym systemie zetknęły się z nowymi problemami, na przykład z bezrobociem, które również może skracać oczekiwaną długość życia. Poza tym kobiety, szczególnie w mieście, zaczęły przejmować wzorzec męskiego stylu życia, między innymi palenie papierosów czy stresującą pracę.

Kolejny czynnik związany z długością życia to miejsce zamieszkania. Umieralność kobiet miejskich jest wyższa niż kobiet mieszkających na wsi. Nie jest to duża różnica, ale życie Polki mieszkającej w mieście jest krótsze średnio o 2 miesiące. Co jednak ciekawe, wpływ środowiska wiejskiego na mężczyznę nie jest już tak korzystny – polscy mężczyźni mieszkający na wsi żyją o rok krócej niż mieszkańcy miast. Do tego dochodzi jeszcze poziom wykształcenia. Antropolodzy twierdzą, że im wyższy on jest tym niższe jest prawdopodobieństwo przedwczesnego zgonu. Na przedwczesny zgon są bardziej narażeni jednak ci, którzy żyją samotnie, nie mają partnera.

Na długość życia wpływ ma również to, w której części Polski się mieszka. W przypadku mężczyzn przeciętnie najdłużej żyją ci z województw: podkarpackiego i małopolskiego. Tutaj średnia długość życia jest prawie o dwa lata większa niż średnia krajowa. W przypadku kobiet – najdłużej żyją panie z województw: podlaskiego, podkarpackiego i małopolskiego – tam żyje się średnio o rok dłużej. Antropolog interpretuje, że może mieć to związek z czynnikiem ekologicznym.

Prof. Kołodziej podsumowując zaznacza, że najdłużej żyją kobiety zamężne, mające wyższe wykształcenie i mieszkające na wsi. Za to wśród polskich mężczyzn największe szanse na długoletnie życie ma żonaty mieszkaniec podkarpackiego miasta, najlepiej z wyższym wykształceniem.

Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl

Duże miasta wciąż pozostają centrum biznesu. Lokuje się w nich najwięcej przedsiębiorstw, dających zatrudnienie wielu mieszkańcom. Warto jednak zauważyć, że w ostatnich latach (szczególnie tych dobrych koniunkturalnie 2006-2008) przedsiębiorcy zaczęli dostrzegać potencjał mniejszych, kilkudziesięciotysięcznych miasteczek. Na „prowincji” swojej szansy próbują głównie firmy branży handlowej, budowlanej, finansowej czy telekomunikacyjnej. To, czy w małym mieście mieszkańcy mają szansę zrobienia kariery, zależy od wielu czynników.

Warto tutaj wyszczególnić podstawowe z nich, takie jak: obecność dużego zakładu pracy lub skupisko kilku mniejszych, bliska odległość metropolii, przygraniczna lokalizacja czy też warunki do rozwoju turystyki. Rzadko zdarza się, aby niewielkie miasto miało do dyspozycji wszystkie te udogodnienia. Częściej mamy do czynienia z dominacją jednego czynnika, na którym oparty jest lokalny rynek pracy. Przykładowo miasto-satelita to bardzo często spotykany w naszym kraju typ małego lub średniego miasta. Jego główną zaletą jest położenie geograficzne – niewielka odległość od dużego ośrodka miejskiego.

Przykładem może być miasto Krzeszowice, położone 25 km na zachód od centrum Krakowa. Niższe niż krakowskie koszty życia są kuszące szczególnie dla młodych ludzi. Zamieszkiwanie małego miasta (np. 10 tys. mieszkańców) nie musi bowiem oznaczać rezygnacji z kariery „w wielkim mieście”.