Niechlubne polskie statystyki, czyli choroba wykryta za późno

Polska ma jedne z najwyższych współczynników zachorowalności i umieralności na nowotwór szyjki macicy spośród wszystkich państw Unii Europejskiej. Niestety w naszym kraju nadal brakuje świadomości nt. czynników ryzyka odpowiedzialnych za pojawienie się tej choroby chorób, ale także wciąż zbyt małą wagę przywiązujemy do regularnego wykonywania badań profilaktycznych, którym poddaje się niewielki odsetek kobiet między 25 a 29 r. życia.

Za rozwój nowotworu szyjki macicy odpowiedzialne jest przede wszystkim przewlekłe zakażenie wirusem HPV 16/18 lub innymi typami wysoko onkogennymi. Ponadto lekarze zwracają uwagę, że do czynników ryzyka należy wczesne rozpoczęcie współżycia, duża liczba partnerów seksualnych, duża liczba porodów. Nie bez znaczenia jest także wieloletnie palenie tytoniu czy niski status socjoekonomiczny. Tym, co może zrobić dla siebie każda kobieta jest więc regularne wykonywanie badań przesiewowych – komentuje lek. med. Krzysztof Kucharski.

Nie masz niepokojących objawów? Mimo to sprawdź, czy wszystko jest w porządku

Rak szyjki macicy to drugi co do częstości występowania nowotwór narządów płciowych, który niestety często diagnozowany jest już w zaawansowanym stadium klinicznym – co sprawia, że leczenie staje się bardzo trudne. Regularne badania cytologiczne to jedyny sposób na wczesne wykrycie choroby i natychmiastowe podjęcie leczenia – we wczesnej postaci RSM nie daje żadnych objawów klinicznych.

Niestety musimy sobie zdawać sprawę, że ten nowotwór dotyczy także młodych kobiet, a brak dolegliwości nie jest gwarantem zdrowia. Niezmiernie istotne jest stałe budowanie świadomości wśród społeczeństwa i wykształcenie nawyku wykonywania regularnych badań. Rak szyjki macicy to nowotwór o charakterystycznym przebiegu, dlatego dzięki systematycznemu wykonywaniu cytologii i szczepieniom możemy go skutecznie uniknąć lub wcześnie wykryć – dodaje ginekolog.

Cytologia nie boli. Wykonaj ją dla siebie i swoich bliskich!

Cytologia jest szybkim i niemal nieodczuwalnym badaniem, które możemy wykonać w każdym gabinecie ginekologicznym. Polega na pobraniu przy pomocy specjalnej szczoteczki komórek z tarczy i kanału szyjki macicy. Następnie próbki wysyłane są do laboratorium i tam poddawane ocenie specjalisty. Jeśli wynik rozmazu cytologicznego jest nieprawidłowy konieczna jest weryfikacja koloposkopowa. Badanie oznacza oglądanie powierzchni szyjki macicy (dolnej części kanału, pochwy i sromu) przy pomocy dedykowanego urządzenia optycznego.

W przypadku podejrzenia rozpoznania choroby wykonywana jest biopsja. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego corocznymi badaniami profilaktycznymi powinna być objęta każda kobieta po ukończeniu 25 r. życia. W przypadku, gdy rozpoczęcie współżycia nastąpiło bardzo wcześnie – zaleca się wykonać cytologię w ciągu 3 lat od inicjacji seksualnej. Z kolei kobiety, u których poprzednie rozmazy cytologiczne były mało czytelne np. z powodu stanu zapalnego, powinny zgłosić się na powtórne badanie w okresie krótszym niż 12 miesięcy.

Szczepionka ochronna – daj sobie szansę

Za rozwój raka szyjki macicy najczęściej odpowiada wirus HPV. Można się nim zarazić podczas stosunku bez zabezpieczenia, ale nie tylko. Groźne może być także korzystanie z tych samych przyborów higienicznych czy kontakt z bielizną chorego. Wiedząc, że za chorobę odpowiada przewlekłe zakażenie onkogennym typem wirusa brodawczaka ludzkiego, należy ponownie wspomnieć o roli profilaktyki – tym razem w kontekście niedopuszczenia do infekcji.

Dotychczasowe wyniki badań wskazują jednoznacznie na 100% skuteczność użycia szczepionki we właściwym przeciwdziałaniu przed rozwojem przewlekłego zakażenia wywołanego przez HPV 16 i 18. Szczepionka jest także uznawana za bezpieczną i nie powoduje poważnych działań niepożądanych. Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej jej zastosowanie zaleca się dziewczynkom w wieku od 9 do 15 lat oraz kobietom w wieku 16-26 lat. Oczywiście mogą otrzymywać ją też osoby starsze, jednak trzeba wiedzieć, że decyzja o przyjęciu szczepionki nie może oznaczać rezygnacji z regularnego wykonywania cytologii.

Leczenie zależne od stopnia zaawansowania

Jeśli u danej pacjentki zostanie zdiagnozowany RSM, kolejnym krokiem jest dobranie odpowiedniej metody leczenia. W przypadku niewielkiej zmiany, zazwyczaj wystarczy wykonać drobny zabieg operacyjny, polegający na usunięciu szyjki macicy i węzłów chłonnych miednicy (daje to kobiecie szansę na zajście w ciążę i urodzenie dziecka). Większe guzy mogą wymagać nawet wycięcia macicy z usunięciem węzłów chłonnych miednicy. Z kolei, gdy zmiana jest jeszcze bardziej zaawansowana (nieoperacyjna), najczęściej stosuje się radioterapię. W dalszych etapach choroby, gdy nie ma już możliwości zastosowania innych rozwiązań – zazwyczaj lekarz decyduje o podaniu chemioterapii.

Pamiętajmy jednak, że lepiej zapobiegać niż leczyć. Nowotwór wykryty na etapie przedinwazyjnym jest niemal całkowicie wyleczalny. Im później nastąpi diagnoza, tym rokowania stają się gorsze. Dlatego regularne badania to najprostszy sposób na zachowanie zdrowia, a w przypadku zachorowania – szansa na pełne wyzdrowienie.

Źródło: 38 PR

Czasami nawet gdy nie mamy problemów z naszym zdrowiem intymnym, na co dzień mogą pojawić się pewne wątpliwości np. co do stosowania hormonalnej antykoncepcji, suplementów diety czy używania preparatów do higieny intymnej. Zamiast bić się z myślami, najlepiej zaczerpnąć rzetelnej porady u specjalisty. Z jakimi więc jeszcze pytaniami możemy zwrócić się do ginekologa?

•    Jeśli podczas menstruacji odczuwasz jakiś dyskomfort lub ból, skonsultuj z lekarzem, czy Twoje dolegliwości są normalne i jak możesz je zniwelować.

•    Zbliżają się wakacje, podczas których kobiety narażone są na wiele czynników zaburzających florę bakteryjną pochwy. Skonsultuj, jakie są sposoby zapobiegania infekcjom intymnym i jakie probiotyki ginekologiczne są dla Ciebie odpowiednie w tym czasie.

•    Zdarza się, że podczas menstruacji odkładamy wszelkie aktywności fizyczne na później. Warto podpytać, czy rzeczywiście w tym czasie musisz rezygnować ze swoich ulubionych zajęć. Jeżeli nie ma żadnych przeciwwskazań, dowiedz się również, które ćwiczenia będą dostosowane do Twojego samopoczucia podczas miesiączki.

Jak przed każdym ważnym spotkaniem, tak i przed wizytą u ginekologa, warto poświęcić chwilę, aby się do niej przygotować. Pamiętaj o kilku podstawowych sprawach:

•    Zanotuj, o co chcesz zapytać. Często pod wpływem stresu zapominamy o niektórych kwestiach i potem nadal borykamy się z wątpliwościami. Dlatego wcześniej zapisz na kartce wszelkie nurtujące Cię pytania.

•    Przygotuj podstawowe informacje. Ginekolodzy mają ten sam określony zestaw pytań, które muszą zadać każdej pacjentce. Pytania te dotyczą m.in. daty ostatniej miesiączki, długości cyklu menstruacyjnego i dolegliwości, które mogą występować podczas miesiączkowania. Jeśli zależy Ci na tym, aby wizyta przebiegła sprawnie, zawsze miej przygotowane te informacje.

•    Załóż odpowiednie ubranie. W dniu wizyty ubierz się w dłuższą bluzkę lub tunikę, która podczas badania da Ci poczucie większej intymności. Za parawanem w gabinetach ginekologicznych zazwyczaj znajdują się jednorazowe spódniczki i klapki. Zawsze możesz o nie zapytać lekarza.

•    Pamiętaj o higienie. Zarówno Tobie jak i lekarzowi będzie komfortowo, jeśli przed konsultacją zadbasz o swoje ciało. Jeśli masz taką możliwość, weź przed wizytą prysznic. W innym przypadku poczucie świeżości przywrócą specjalne mokre chusteczki do higieny intymnej.

Na co dzień kobiety pamiętają o wielu sprawach. Coraz częściej zwracają uwagę na prawidłową dietę czy dbanie o regularną aktywność fizyczną. Niestety mało która Polka traktuje również wizytę u ginekologa jako jeden z podstawowych elementów dbania o siebie. Jeśli kobieta nie cierpi na żadne dolegliwości i nie jest w ciąży, konsultacje ginekologiczne powinny być zaplanowane w jej rocznym grafiku dwukrotnie. Najtrudniej jednak zmobilizować się do takiej wizyty kiedy nic nam nie dolega.

- Jako lekarzowi zależy mi, aby Polki nie traktowały wizyty w moim gabinecie jako nieprzyjemnej konieczności, a mnie ginekologa jako specjalisty wyłącznie od powstałych już infekcji czy prokreacji. Oczywiście zdaję sobie sprawę z tego, że niełatwo jest paniom poczuć się komfortowo podczas badania ginekologicznego, a pytania, które zadaję, nie skłaniają do swobodnej rozmowy. Chciałbym jednak, aby kobiety zrozumiały, że szczegółowy wywiad jest niezbędny do postawienia trafnej diagnozy. Dlatego zachęcam moje pacjentki do konsultacji i częstszych wizyt – mówi dr n. med. Grzegorz Południewski, ginekolog, ekspert kampanii „ellen – Intymnie o równowadze”.