- Kiedyś w psychiatrii dominowały schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężka depresja z epizodami psychotycznymi – mówił.

Jego zdaniem znakiem naszych czasów są zaburzenia nastroju, lękowe, niemożność radzenia sobie z codziennym stresem, trudności w relacjach i nadużywanie substancji.

Objawy kryzysu psychicznego

• Kłopoty ze snem (np. niemożność zaśnięcia, wybudzanie się po krótkim czasie, uporczywe, dręczące koszmary senne, nadmierna senność, przesypianie większości doby)
• Zaburzenia odżywiania (objadanie się bądź głodzenie się, stosowanie drastycznych diet eliminacyjnych bez wskazań lekarskich, wymioty czy nudności po posiłkach, biegunki)
• Skoki nastroju
• Drażliwość, kłótliwość
• Problemy z koncentracją, z pamięcią
• Ataki paniki (często dominujące objawy to przyśpieszony oddech, pocenie się, kołatanie serca, ból brzucha)
• Częste infekcje, wypryski i inne problemy ze skórą
• Kompulsywne powtarzanie jakichś czynności
• Apatia, niechęć do podtrzymywania relacji, izolowanie się
• Utrata apetytu, chudnięcie
• Przewlekłe lub ostre bóle głowy, stawów, w klatce piersiowej
• Zaburzenia równowagi, problemy z poruszaniem się
• Biegunki, których podłożem nie jest zatrucie czy infekcja wirusowa.

Oczywiście, należy wykluczyć inne przyczyny tych dolegliwości. Zdarza się jednak, że zaburzenia psychiczne są maskowane przez dolegliwości przypominające różne somatyczne choroby – na przykład układu krążenia, pokarmowego czy ruchu. Jak?

W podręczniku psychiatrii Agaty Szulc i Piotra Gałeckiego opisany jest na przykład przypadek 23-letniej pacjentki, którą do psychiatry skierował neurolog. Przez kilka miesięcy pogłębiały się u niej problemy z poruszaniem się (utykanie, potem konieczne były kule, w końcu musiała korzystać z wózka inwalidzkiego). Dogłębna diagnostyka ortopedyczna i neurologiczna nie wykazała u niej somatycznego podłoża zaburzeń ruchu. Kobieta cierpiała na jeden z rodzajów zaburzeń nerwicowych powstałych m.in. pod wpływem trudnej dla niej sytuacji życiowej.

W Polsce trwa pilotaż centrów zdrowia psychicznego, które świadczą nieodpłatną pomoc dla osób borykających się z trudnościami zaburzeń psychicznych. Obecnie utworzone są w 27 miejscach w Polsce (pełną listę można znaleźć na stronie www.czp.org.pl). Pilotaż ma sprawdzić w praktyce działanie tej nowej formy pomocy. W centrach nie oczekuje się tygodniami na konsultację ze specjalistą (psychiatrą, psychologiem, psychoterapeutą czy pedagogiem). Pacjent bez zapisu zgłasza się do punktu zgłoszeniowo-koordynacyjnego, w którym wstępną kwalifikację prowadzi psycholog lub inna osoba o podobnym wykształceniu. Jeśli pomoc wymagana jest natychmiast (przypadek nagły, np. epizod psychotyczny), jest udzielana od razu. W sytuacjach pilnych leczenie wdrażane jest w czasie nie dłuższym niż 72 godziny, w tzw. stabilnych sytuacjach nie czeka się na pomoc dłużej niż dwa tygodnie.

Katarzyna Stankiewicz z Wolskiego Centrum Zdrowia Psychicznego poinformowała, że miesięcznie zgłasza się 40 – 80 pacjentów. Zaledwie 1-2 proc. jest przyjmowanych w stanie nagłym, około 10 proc. – pilnym.

Autorka: Justyna Wojteczek, zdrowie.pap.pl

No właśnie każdemu się to zdarza i wszystko jest ok., jeśli zdarza się taka sytuacja sporadycznie. Sytuacja wygląda o wiele gorzej, jeśli zaczyna się powtarzać. Komuś, kogo sytuacja nie dotyczy, takie zachowanie wydaje się śmieszne i wręcz głupie.

Takie niepozorne wracanie do domu i sprawdzanie zamkniętego okna, drzwi, zakręcenia gazu, odliczanie to objawy nerwicy natręctw. Istnieje wiele rodzajów nerwic, ale według lekarzy ta nerwica jest najtrudniejsza do wyleczenia. Osoby dotknięte tą chorobą bardzo się jej wstydzą, próbują same ją zwalczać, lecz nie radzą sobie, a objawy się nawarstwiają i wówczas chory przezywa wewnętrzny dramat.

Naukowo nazywa się tę chorobę zaburzeniami obsesyjno –kompulsywnymi. Obsesje to uporczywe natrętne myśli, które pojawiają się w głowie chorego niezależnie od pory dnia i nocy i utrudniają normalne funkcjonowanie.

Istnieje wiele tematów, których natrętne myśli dotyczą, np.:

*Myśli o tematyce religijnej, seksualnej, agresji wobec siebie lub bliskich,
*Wątpliwości czy czynność została prawidłowo wykonana,
*Myśli związane ze zdrowiem, o ryzyku zakażenia się jakimiś bakteriami,
*Bardzo często osoby bardzo religijne czują wewnętrzny przymus wypowiadania bluźnierstwa,
*Nieustanne liczenie, odliczanie, chęć przypomnienia sobie jakiegoś nazwiska, słowa

Kompulsje to rytuały, czynności, które chory odczuwa jako silny przymus wykonania.

*Niekończące się sprawdzanie, poprawianie, upewnianie się,
*Częste mycie rąk,
*Liczenie słupów telegraficznych, płytek chodnikowych, numerów domów,
*Układanie wszystkiego według określonego sposobu.

Przykładów obsesji i kompulsji istnieje całe mnóstwo. Osoba dotknięta nerwicą natręctw doskonale zdaje sobie sprawę z bezsensowności powtarzania czynności, ale psychika robi swoje i nie pozwala spokojnie zakończyć ich powtarzania. Chory ma wrażenie, że jeśli przerwie powtarzanie danego rytuału, to stanie się coś złego. Zazwyczaj chory, im bardziej chce zakończyć wykonywanie czynności bądź pragnie odsunąć natrętne myśli, wówczas wracają one ze zdwojoną siłą.

Według najnowszych badań, nerwica natręctw stała się chorobą cywilizacyjną. Głównym czynnikiem powodującym tę chorobę jest stres wszechobecny w dzisiejszym życiu każdego człowieka. Coraz więcej osób cierpi na depresję, czują się niedowartościowani mają zaniżoną samoocenę. Własnie dlatego w naszej psychice pojawia się tak nisko postrzegane „ja”, co często prowadzi do pojawiania się nerwicy natręctw.

Bardzo często choroba dotyka osoby o cechach ankastytycznych, pedantycznych, które lubią mięć wszystko zaplanowane i uporządkowane. Ratunkiem w chorobie jest wizyta u lekarza psychiatry i leczenie farmakologiczne, najlepiej ze wsparciem psychoterapii. Ciężko oczywiście jest się zebrać do takiej wizyty, ale w dzisiejszych czasach już łatwiej przychodzi ludziom odwiedzenie lekarza psychiatry, niż jeszcze kilkanaście lat wstecz.