Odpowiedzi na pytania dotyczące domowych (i nie tylko!) finansów, jak osiągnąć wolność i finansową niezależność, dlaczego garderoba kapsułowa to rozwiązanie na miarę naszych czasów i w czym może pomóc dobra księgowa udzielą:

• Karolina Nowicka – edukatorka finansowa i pasjonatka mody, znana jako Pani od oszczędzania – https://www.instagram.com/pani_od_oszczedzania/,

• Marta Zalega, ekspertka ds. wizerunku z Domu Mody Klif https://klif.pl/klifstudio/marta-zalega#,
• Mariola Koziatka, księgowa z ponad 12-letnim doświadczeniem, właścicielka i twórczyni dwóch biur rachunkowych https://komatax.pl/ – w Legionowie i na warszawskiej Pradze, tuż koło Praskiego Centrum Koneser.

Spotkanie poprowadzi dziennikarka Paulina Koziejowska.

Zapraszamy do rejestracji pod poniższym linkiem, spotkanie jest bezpłatne.

https://klif.pl/aktualnosci/k2-spotkanie-na-szczycie-rozsadnych-zakupow

Fot. Materiały prasowe oraz archiwa Bohaterek

Jak nie dać się oszukać w sieci?

To, że w Internecie można zostać oszukanym, jest pewne. Pewnie wiele osób miało z tym styczność. Niestety, ale oszustów w sieci jest sporo. Nie tylko podają się jedynie za sprzedawców, aby wyłudzić pieniądze, ale na dodatek znajdą się także tacy, którzy handlują rzeczywiście podrobionym towarem, na przykład z Turcji.

Skupmy się na podróbkach. Niestety, ale podróbki są coraz lepsze. Co to oznacza? Oznacza to nic innego, jak to, że rzeczywiście trudno jest rozpoznać po samym załączonym zdjęciu, czy ta bluza jest oryginalna, czy też nie. Jak można uniknąć zakupu podrobionych ubrań? Nigdy nie możemy sobie pozwolić na zakup w podejrzanych miejscach. Nawet jeśli bluza męska Nike na danej aukcji występuje w okazjonalnej cenie, ale jest to sklep niesprawdzony, a na dodatek mocno podejrzany, to niemal od razu powinniśmy zrezygnować z tejże opcji. Niestety wiele osób po prostu daje się nabrać z uwagi na cenę.

Zakupy zawsze robimy w sprawdzonych sklepach. Najlepiej, jeśli byłyby to sklepy oficjalne marek, czy też outlety. Każdy sklep powinien być przed dokonaniem zakupu sprawdzony. Bardzo fajnym wyznacznikiem dla nas są opinie. Gdy widzimy, że na karcie z opiniami jest przesyt opinii negatywnych, to niemal od razu powinniśmy zrezygnować z takowej opcji.

A jak z rozmiarem?

Co zrobić, aby bluza Jordan idealnie leżała i była właściwego rozmiaru? Bardzo ważną poradą jest to, aby nie sugerować się jedynie rozmiarem, który jest podany, a więc na przykład M, L, XL. Takie rozmiary niewiele nam mówią. Poza tym wiemy doskonale, że rozmiarówka jest zależna od samego producenta. W marce Nike możemy nosić bluzy w rozmiarze L, ale w bluzie innego producenta spokojnie mieścimy się w rozmiarze M.

Najważniejszym dla nas wyznacznikiem, który powinniśmy brać pod uwagę to podane wymiary. W każdym dobrym sklepie internetowym znajdziemy tabele rozmiarów. Poza oznaczeniami, o których już wspomnieliśmy, a więc M, L, XL i tak dalej są podane konkretne wymiary w centymetrach. Dzięki temu dowiemy się, jaka jest długość całkowita bluza, czy też szerokość od ramienia do ramienia. Coś w tym jest.

Najlepiej według tych rozmiarów zmierzyć swoją starą bluzę, którą mamy w domu. Bez problemu przekonamy się, czy odpowiada ona podobnym wymiarom, czy też powinna być jednak nieco większa lub mniejsza. Na pewno uda się nam dobrać właściwy rozmiar.

Gdy opanuje te dwie kwestie, to już kompletnie nie będziemy się obawiać zakupów w sieci. Naprawdę nie ma czego.

Nie ma się co oszukiwać. Prawie każdy z nas realizuje czasem ten drugi scenariusz. Jeśli jednak zdarza się nam to tylko raz na jakiś czas i nie wydajemy przy tym zbyt dużo pieniędzy, to wszystko jest w porządku (nasze zachowanie mieści się w normie). Problem pojawia się wtedy, gdy takie kupowanie wejdzie komuś w krew, stając się dla niego nałogiem, niepohamowanym przymusem i obsesją (specjaliści od zdrowia psychicznego nazywają to kompulsywnym kupowaniem).

Zakupoholizm nie jest więc niewinnym kaprysem czy też przejawem konsumpcyjnego stylu życia. To zaburzenie psychiczne, zaliczane najczęściej do tzw. nałogów behawioralnych, zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych lub zaburzeń nawyków i popędów. Niestety, zakupoholizm może dosłownie i w przenośni zrujnować człowiekowi życie. Warto zatem umieć go rozpoznać – u siebie lub bliskiej osoby, aby móc w porę zareagować.

Zakupoholizm – sygnały ostrzegawcze

Psychiatrzy, psycholodzy i terapeuci uzależnień wymieniają wiele różnych objawów zakupoholizmu. Oto najważniejsze z nich:

Odczuwanie silnej potrzeby (pokusy, wewnętrznego przymusu) robienia zakupów oraz słaba kontrola nad kupowaniem (uleganie impulsom).
Dokonywanie zakupów w celu poprawy samopoczucia lub radzenia sobie z samotnością, odczuwanie rozdrażnienia z powodu braku możliwości zrobienia zakupów.
Spędzanie coraz większej ilości czasu na zakupach w centrach handlowych lub na aukcjach internetowych.
Częste myślenie o nowych zakupach i odczuwanie podniecenia w związku z planowanymi zakupami.
Przeżywanie euforii podczas zakupów.
Kupowanie niepotrzebnych produktów i chowanie ich często nawet bez rozpakowania.
Wydawanie pieniędzy na zakupy zamiast na opłacanie rachunków, pożyczanie pieniędzy na kolejne zakupy.
Ukrywanie zakupów przed bliskimi, okłamywanie ich na temat zakupów i wydawanych pieniędzy.
Odczuwanie poczucia winy i wstydu po dokonaniu zakupów, konflikty i kłótnie z bliskimi na tym tle.
Kontynuowanie zakupów pomimo szkodliwych następstw.

Już na podstawie wymienionych wyżej objawów łatwo można wyobrazić sobie do jakich problemów i szkód doprowadzić może zakupoholizm. Są wśród nich poważne problemy psychiczne (np. depresja, zaburzenia lękowe), społeczne (np. rozwody) i finansowe (długi, bankructwo).

Zakupy jak narkotyk

Z badań wynika, że problem zakupoholizmu (kompulsywnego kupowania) dotyczy całkiem dużego odsetka ogólnej populacji (od 2 nawet do 16 proc., w zależności od badania i przyjętych kryteriów). Na pewno wiadomo, że najbardziej zagrożone tym nałogiem są kobiety (aż 80-90 proc. przypadków).

Warto dodać, że jest to problem dotykający przede wszystkim ludzi młodych, w wieku od 15 do 35 lat.

- Terapeuci mówią, że coraz więcej osób zgłasza się do nich z tym problemem. Może być to wynikiem wzrostu świadomości, większego dostępu do informacji i większej uwagi poświęcanej tzw. uzależnieniom behawioralnym w mediach – ocenia Filip Pierowski z poradni online www.uzaleznieniabehawioralne.pl, działającej pod auspicjami Ministerstwa Zdrowia.

Koła ratunkowe

Osoba, która ma problem z kompulsywnym kupowaniem powinna szukać pomocy u specjalisty (najlepiej u certyfikowanego terapeuty uzależnień).

- Najskuteczniejsze metody pomocy osobom kompulsywnie kupującym łączą ze sobą sposoby na radzenie sobie z tą czynnością i jej skutkami, jak i oddziaływanie na problemy leżące u podłoża kompulsji – mówi Filip Pierowski.

Wyjaśnia on, że u podłoża zakupoholizmu leżą m.in. takie przyczyny jak: niewielki repertuar sposobów na radzenie sobie ze stresem i trudnymi emocjami oraz obniżonym nastrojem, trudności w relacjach społecznych, problemy z kontrolą impulsów i odraczaniem przyjemności. Z badań wynika, że skłonność do kompulsywnego kupowania wiąże się też często z niską samooceną. Nierzadko zakupoholizm współwystępuje też z innym nałogami.

- Uzależnienia zazwyczaj są efektem głębszych problemów, tak więc skupienie się na samym tylko zachowaniu może spowodować zamianę jednej kompulsji na inną – mówi Filip Pierowski.

Nałogi behawioralne niejedno mają imię. Człowiek może się uzależnić m.in. od uprawiania hazardu, korzystania z mediów (siecioholizm, fonoholizm), seksu (seksoholizm), robienia zakupów (zakupoholizm), uprawiania ćwiczeń fizycznych, opalania się, zbieractwa, pracy (pracoholizm), a także jedzenia (kompulsywne jedzenie, ortoreksja) lub odchudzania (permareksja).

Duże znaczenie dla powodzenia terapii ma postawa osoby chcącej uporać się z nałogiem (m.in. jej oczekiwania, otwartość i determinacja). Z drugiej strony dużo zależy też od jakości relacji nawiązanej z terapeutą. W walce z zakupoholizmem i innymi nałogami behawioralnymi sprawdza się nie tylko terapia indywidualna. Pomóc mogą także różnego rodzaju grupy terapeutyczne i grupy wsparcia (także te nieformalne).  

Nie ma zatem prostej recepty czy też uniwersalnego schematu terapeutycznego, który można z powodzeniem zastosować w każdym przypadku.

Jak nie wpaść w sidła

Jeśli robienie zakupów zaczyna się komuś wymykać spod kontroli może też skorzystać z różnych sposobów samopomocy i samokontroli, które podsuwają eksperci od zwalczania nałogów behawioralnych.

Oto najważniejsze z nich:

Nie noś przy sobie kart kredytowych, za zakupy płać gotówką lub kartą debetową.
Kupuj tylko produkty z przygotowanej wcześniej listy zakupów.
Nie wybieraj się na zakupy samotnie.
Unikaj promocji, wyprzedaży, wystaw sklepowych i gazetek reklamowych.
Unikaj centrów handlowych.
Poszukaj innego, przyjemnego i jednocześnie zdrowego sposobu spędzania wolnego czasu.

Wiktor Szczepaniak (www.zdrowie.pap.pl)

Źródła:
Książka pt. „Zaburzenia uprawiania hazardu i inne tak zwane nałogi behawioralne”, pod red. Bogusława Habrata, wyd. Instytut Psychiatrii i Neurologii
Strona internetowa poświęcona uzależnieniom behawioralnym, współfinansowana ze środków Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych

Które nosidło wybrać? Ergonomiczne!

Na takim noszeniu z pewnością nie mogą ucierpieć biodra, miednica czy kręgosłup dziecka, które przez cały czas powinny znajdować się w odpowiedniej dla niego pozycji. Nosidłem, który zdecydowanie spełnia ten warunek jest Free-to-Grow marki Baby Tula. Dba ono nie tylko o odpowiednie ułożenie poszczególnych części ciała maleństwa, ale i sprawia, że dziecko przez cały czas noszenia ułożone jest w naturalnej dla niego pozycji żabki.

Lekarze i fizjoterapeuci współpracujący z marką podczas projektowania tego nosidełka zadbali również o to, aby nie było ono usztywnione. Dzięki temu dziecko nie jest narażone na nienaturalnie wyprostowany kręgosłup przez cały czas gdy go tulimy.

Dopasowane do wagi dziecka

Rodzice z pewnością docenią jeszcze jedną cechę tego produktu, a więc fakt, ze rośnie on wraz z dzieckiem. Korzystać z niego mogą zarówno niemowlaki (3,2 kg) jak i pociechy mające do 20,4 kg. Wszystko za sprawą regulowanej wysokości i szerokości panelu. Oznacza to, że kupując jedno nosidełko nie musimy się martwić tym, że za kilka miesięcy będziemy zaopatrywać się w kolejne.

Rodzice to uwielbiają!

Zdrowe i bezpieczne dziecko to dla rodzica bardzo wiele. Co jednak z tymi, którzy będą nosić pociechy? Dla nich najważniejsze powinno być to, na ile nosidełko obciąża ich kręgosłup. W przypadku Free-to-Grow cały wspomniany ciężar kumuluje się na biodrach. Dzięki temu nasze ramiona są odciążone, a to oznacza, że noszenie pociechy nie będzie uciążliwe – nawet po długim czasie. Co więcej, pozwala ono również na noszenie pociechy z tyłu. W momencie gdy będziemy już przekonani, że maleństwo jest w stanie kontrolować mięśnie swojej głowy można bez trudu zamontować nosidło na plecach.

Tym, co jeszcze zwraca uwagę jest kapturek, który podtrzymuje główkę dziecka, gdy nasza pociecha nieco się zdrzemnie lub po prostu chroni je przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Wiele mam docenia jego rolę także podczas karmienia.

Nosidełka zdecydowanie ułatwiają życie wielu rodzicom. Wybierając je dobrze jest sprawdzić, czy wszystkie właściwości kupowanego sprzętu będą jednak odpowiednie dla naszego maleństwa. Tak, aby bezpiecznie i wygodnie mogło ono z nami przemierzać świat.

Więcej informacji na: www.babytula.pl

W momencie gdy spotykamy się ze stylistką już na pierwszy rzut oka jest ona w stanie określić, w czym będziemy wyglądać odpowiednio. Krótka rozmowa pozwoli jej zrozumieć nasze potrzeby i dzięki temu lepiej dobrać odpowiednią garderobę, zarówno do naszej figury, urody, jak również temperamentu.

Każda kobieta ma świadomość, jak ważną rolę w życiu odgrywa nasz wizerunek. Jednak, mimo ogromnych chęci, nie jesteśmy pewne swojego stylu i potrzebujemy wsparcia zaufanej osoby. Możemy zacząć od przeglądu magazynu shoppingowego, który dostarczy nam wiedzy o aktualnych trendach modowych. Z pewnością znajdziemy tam sporo gotowych zestawów, które mogą stać się dla nas inspiracją. Dobrze jest jednak skorzystać również z pomocy doradcy wizerunkowego, który jest w stanie zweryfikować to, co mamy w szafie, a przy okazji odświeży nasz styl.

Kolejnym powodem, dla którego warto postawić na profesjonalne wsparcie jest brak czasu. W natłoku obowiązków zawodowych i rodzinnych niejednokrotnie nie możemy sobie pozwolić na to, aby być na zakupach zbyt długo. Sytuacja jest szczególnie trudna, jeśli nie do końca wiemy, co powinniśmy kupić. Doradca wizerunkowy bez trudu odnajdzie to, w czym będziemy dobrze wyglądać i powie, w którym kierunku w kwestii mody warto podążać.

Umiejętność odpowiedniego doboru ubrań, w których będziemy wyglądać korzystnie, jest sztuką samą w sobie. Kobiety często wybierają to, co jest akurat modne. Nie jest to złe, ale może się zdarzyć, że taka rzecz zupełnie nie będzie pasowała do danej osoby. Warto wybierać przede wszystkim takie rzeczy, w których będziemy się czuć dobrze.

Źródło: Neuron Agencja PR

Skoro w sieci można kupić masło czy tabliczkę czekolady to nikogo nie powinno dziwić to, że na podobnych zasadach kupuje się również wycieczki. Od kiedy tylko w naszym kraju pojawiły się pierwsze portale prezentujące oferty wycieczek zagranicznych, możemy wybierać i rezerwować wyjazd za granicę praktycznie nie wstając od biurka. Wakacje kupowane przez internet są popularne nie tylko ze względu na ich cenę, ale i możliwość szybkiego porównywania cen w różnych biurach podróży.

Te z Pań, które mimo wszystko nie przepadają za zakupami mogą natomiast bez wychodzenia z domu zaopatrzyć się w ubrania. Choć wielu z nas nadal nie wyobraża sobie zrealizowania transakcji bez jednoczesnego obejrzenia czy przymierzenia wybranej rzeczy, to jednak liczba zwolenników rośnie bardzo szybko. Niektóre sklepy tworzą już jednak tzw. wirtualne przymierzalnie, dzięki którym jesteśmy w stanie lepiej dopasować ubranie.

Najczęściej kupowane w sieci produkty to natomiast sprzęt RTV i AGD, a konkretniej tablety i smartfony. Duży udział w sprzedaży mają również telewizory oraz wszelkie sprzęty gospodarstwa domowego jak np. lodówki, pralki czy roboty kuchenne. Okazuje się, że w przypadku sprzętu RTV i AGD konsumenci często decydują się na wcześniejsze obejrzenie i wybranie odpowiadającego oczekiwaniom urządzenia w sklepie stacjonarnym, a dopiero później wyszukują najbardziej atrakcyjną ofertę online.

Co ciekawe, w sieci kupujemy również sporo biletów. Ta liczba jednak ciągle wzrasta. Wygoda, promocje i niższe ceny powodują, że liczba konsumentów kupujących bilety w sieci systematycznie rośnie. Niewątpliwie wielkim plusem jest, że zakupu można dokonać przez całą dobę, a należną kwotę wystarczy uiścić za pośrednictwem szybkiego e-przelewu. Z tej wygody najczęściej korzystają ludzie młodzi i zabiegani. Będąc online można kupić nie tylko bilety kolejowe czy autobusowe, ale i te do kina lub do teatru.

Źródło: 38 PR & Content Communication

W jaki zatem sposób rozpieszczają się kobiety. Słodycze zdecydowanie królują w tym rankingu. Niewiele mniej pań w wolnej chwili ma również ochotę pójść na zakupy. Nastrój poprawiają także filmy, seriale czy domowe SPA. Do grupy tych przyjemności kobiety dołączają również lekturę pochłaniającej książki.

Ze stosunkowo najmniej przyjemnymi doznaniami kojarzą się Polkom sport, gotowanie oraz towarzystwo używek. Co z seksem? On również znalazł się na liście przyjemności, jednak dopiero na 8. miejscu.

To podejście do małych przyjemności zmienia się z wiekiem. Im kobieta starsza, tym większą uciechę sprawia jej czas spędzany z bliskimi czy dobra książka. Młodsze Polki chętniej za to spędzałyby czas na zakupach czy pielęgnacji urody. Większą obietnicę przyjemności upatrują także w używkach.

Źródło: dotPR

Antynaśladowanie gestów, a więc odwrotne kopiowanie zachowania drugiej osoby, np. gdy klientka gestykuluje prawą ręką, a sprzedawczyni lewą, wywołuje bardzo niski poziom zadowolenia z obsługi. Natomiast atrakcyjna sprzedawczyni, która nas naśladuje, wyzwala w nas najwyższą ocenę. Antynaśladowanie przynosi efekty odwrotne do pożądanych – sprzedaż i satysfakcja klientek drastycznie maleją.

Uzyskane wyniki wnoszą też wiele do teorii atrakcyjności, mówiącej o tym, że piękni ludzie są lepiej odbierani przez społeczeństwo i mają więcej pozytywnych cech. Wystarczy bowiem zastosować nowy mechanizm oddziaływania wpływu społecznego, a będą one miały większy wpływ na ludzi. To z kolei przełoży się na dotychczasową, posiadaną już wiedzę. Przeprowadzone badanie, jak i wiele jemu podobnych bez trudu można wykorzystać w różnego rodzaju firmach usługowych.

Podczas badania zanalizowano zachowania 150 klientek sklepu z branży kosmetycznej. Do udziału w projekcie badawczym zaproszono ekspedientkę, która raz została ucharakteryzowana na atrakcyjną, a drugi raz na mniej urodziwą kobietę. Naśladowała ona klientkę na dwa sposoby – pochylała się nad testerami z kosmetykami, stała swobodnie, odchylała się w przeciwną stronę i naśladowała postawę skrytą lub otwartą. Klientka po dokonaniu zakupu była proszona o wypełnienie ankiety składającej się z dwóch pytań na temat zadowolenia z jakości obsługi i ponownej chęci dokonania zakupów w danym sklepie.

Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl

Naukowcy odkryli właśnie bardzo prozaiczną i w gruncie rzeczy banalną rzecz, a mianowicie, że na rachunkach sklepowych drukowanych na papierze światłoczułym można znaleźć znaczące ilości groźnego związku organicznego, bisfenolu A, o którym wiadomo, że może zakłócać gospodarkę hormonalną organizmu.

Okazuje się, że rachunki sklepowe są o wiele bardziej niebezpieczne dla mężczyzn niż dla pań chętniej wydających w sklepach pieniądze. U mężczyzn może kontakt ze wspomnianą substancją może powodować niski poziom męskich hormonów płciowych, niższą potencję i niższą płodność.

źródło: RMF FM

15 milionów zakupoholiczek

Liczba zakupoholików stale rośnie. Ciągłe wyprzedaże służą temu zjawisku. Kto choć raz nie poddał się zakupowemu szaleństwu? Co więc robić, gdy zakupy stają się celem życia, a pieniądze rozpływają zdecydowanie szybciej niż docierają na konto? Pewnie mało jest takich osób. Niestety, zwykła błahostka na poprawę nastroju po ciężkim dniu w pracy czasami, jak u Agnieszki, zmienia się w spory problem. Według „Daily Mail” w Wielkiej Brytanii 15 mln kobiet jest uzależnionych od zakupów. W Polsce sytuacja nie jest aż tak dramatyczna, ale liczba zakupoholików stale rośnie. Wbrew pozorom, zaburzenie to nie dotyczy jedynie młodych kobiet i nastolatków. Również mężczyźni uzależniają się od zakupów. Wśród kobiet najsilniejsze objawy występują zaś w wieku 30 – 40 lat. Kobiety kupują przede wszystkim odzież, obuwie, biżuterię, kosmetyki. Mężczyźni zaś, oprócz ubrań, „polują” głównie na elektronikę i płyty CD.

Zakupoholicy wolny czas najchętniej spędzają w centrach handlowych, a ich mieszkania wypełnione są niepotrzebnymi rzeczami, kupionymi pod wpływem impulsu. Zakupy są dla nich lekiem na wszystko. I nawet gdy portfel zieje pustką, ich życiowym motto jest zdanie wypowiedziane przez boską Marylin.

A pokus i okazji do wydawania pieniędzy przybywa. Atakują na każdym kroku. Sklepom w przyciąganiu klientów wtórują same galerie. Wiele z nich staje się na potrzeby klientów gigantycznymi parkami rozrywki, gdzie można nie tylko wydać pieniądze, ale i zjeść, odpocząć, obejrzeć wystawę, pobawić się z dziećmi, posłuchać występu znanej gwiazdy muzycznej. I poczuć się jak w bajce. Oczywiście za odpowiednią opłatą.

Wszystko przez te wyprzedaże…

Inspekcja Handlowa zbadała promocje i orzekła, że co czwarta z nich jest zorganizowana tylko po to, by sprytnie sprzedać towar, zarabiając przy okazji na kliencie. Sprzedawcy mają wiele sposobów na to, żeby klient wydał odpowiednio dużo pieniędzy i wyszedł ze sklepu z poczuciem, że zrobił właśnie interes życia. Najczęściej stosowanym przez sprzedawców chwytem jest wywieszenie na wystawie ogromnego napisu z informacją o 20-, 30-, 50-, a nawet 70 proc. zniżce, a przy towarze metki z przekreśloną wyższą ceną, a pod nią tą właściwą – okazyjną. Gdyby klienci znali cenę wcześniejszą, tą sprzed wyprzedaży, zorientowaliby się, że ta przekreślona jest identyczna jak poprzednia (ok. 6 proc. zbadanych przypadków), jest wyższa niż ta, kiedy towar pojawił się w sklepie (ok.1,5 proc.), albo ta wcześniejsza cena nigdy nie obowiązywała lub też nie obowiązywała bezpośrednio przed promocją (ok. 24 proc.).

Bardzo częsta jest też sytuacja, kiedy właściciele sklepu ogłaszają wyprzedaż z powodu likwidacji sklepu. Takie informacje potrafią wisieć miesiącami, albo sprzedawcy ogłaszają je w tym samym sklepie kilka razy w roku.

To, na co dajemy się często nabierać, to złudzenie, że kupując jakiś produkt, dostajemy coś gratis. Handlowcy zachwalają, że dostajemy czegoś 20 proc. więcej – szamponu, soku – ale mało kto z kupujących zwraca uwagę, że cena takiego produktu, po części gratisowego, jest wyższa niż tego, w którym tych gratisów nie ma. Darmowy produkt dołączany do produktu podstawowego (odżywka do szamponu, szklanka do butelki alkoholu, miseczka do płatków) wcale nie jest darmowy, bo w takim przypadku cena również jest wyższa. Według IH w ponad 9 proc. przypadków towary z produktem gratis są droższe niż bez niego.

Kolejny pomysł to wielopaki. Jeśliby przeliczyć jednostkową wartość każdej butelki, wody czy puszki piwa połączonej w jednym opakowaniu, okaże się, że ten sam produkt kupowany pojedynczo jest tak naprawdę tańszy. Najbardziej niemiłą niespodzianką jest chwila, gdy cena w kasie różni się od tej widniejącej na półce czy metce. To też zdarza się dość często.

Koszmar z własną historią

Choć zakupoholizm zaliczany jest do zaburzeń nowoczesnych, pierwsze wzmianki o nim pochodzą już z początku XX wieku. W 1915 roku uzależnienie to opisał niemiecki psychiatra, Emil Kraepelin. Zakupoholiczki to więc nie tylko kobiety współczesne. Do tego grona zaliczały się między innymi Maria Antonina, Jacqueline Kennedy Onassis, a nawet księżna Diana.

Współcześnie zaburzenie to określane jest jako uzależnienie od kupowania, znane także jako kompulsywne kupowanie, oniomania, shopoholizm, kupnoholizm. Według badań Faber i O’Guinn z 2007 roku w USA cierpiało na nie od 3 do 18 mln osób. Centrum Medyczne Stanford w USA szacuje, że 1 na 20 osób jest zakupoholikem.

Niestety, nie jest to tylko, jak twierdzi wielu, kaprys kupowania, z którego łatwo można zrezygnować. Psychologowie ostrzegają, że znaczna część wydawanych pieniędzy nie służy już zaspokajaniu potrzeb, lecz staje się coraz częściej protezą służącą do poprawiania nastroju. Bardzo często może to być pierwszy sygnał innych zaburzeń psychicznych, np. nerwicy czy depresji.

Polowanie jak lekarstwo

- Zakupoholizm jest w swoim mechanizmie podobny do innych nałogów: hazardu, alkoholizmu czy narkomanii – mówi Sławomir Wolniak, ordynator Kliniki Psychiatrycznej i Terapii Uzależnień Wolmed w Dubiu k. Bełchatowa. – Początkowo „upolowanie” wybranego towaru jest sposobem na złe samopoczucie, czy odreagowanie stresu – podkreśla psychiatra. – Wiąże się to z reakcją chemiczną mózgu, który reaguje na poczucie przyjemności zwiększoną dawką endorfin, zwanych hormonem szczęścia. Chwilowe zmniejszenie napięcia emocjonalnego przynosi ulgę i odprężenie. Typowymi symptomami uzależnienia do zakupów są na przykład niekontrolowane zakupy, nierzadko niepotrzebnych przedmiotów, obsesyjne myśli o zakupach, gniew w momencie braku możliwości zakupu czegoś w sklepie, wyrzuty sumienia, częste wydawanie wszystkich oszczędności – wylicza.

- Na rozwój tego uzależnienia może mieć wpływ fakt, że niektórym osobom wydaje się, iż mają więcej pieniędzy niż w rzeczywistości, a co za tym idzie wydają więcej niż mogą sobie pozwolić. Polacy nie potrafią oszczędzać – wyjaśnia Paweł Majtkowski, ekspert Związku Firm Doradztwa Finansowego i Expandera.

Według badań CBOS 63 proc. polskich gospodarstw domowych nie ma oszczędności. Zwiększa się za to kwota, jaką wydają, szczególnie na dobra luksusowe. Coraz bardziej powszechny jest brak kontroli nad swoimi wydatkami. Osoby uzależnione od zakupów często wydają wszystkie pieniądze, a nawet więcej niż posiadają. Stosunkowo łatwy dostęp do kart kredytowych, spłat ratalnych i małych pożyczek stwarza pokusę zaciągania tego typu zobowiązań. Łatwo można jednak w ten sposób namnożyć długi i wpaść w pętlę zadłużenia. Wyjście z niej nie jest zaś proste. – dodaje Majtkowski.