Majątek ziemski w Stachowiźnie powstał jeszcze w średniowieczu. W końcu XIX w. miał powierzchnię 1000 ha razem z dwoma folwarkami. W roku 1913 Stachowizna wraz z Pasterzewem miała obszar 482 ha. Właścicielem Stachowizny był wówczas Paul Raschke. Powierzchnia majątku w latach dwudziestych XX w. zmniejszyła się do 280 ha. W wyniku kryzysu gospodarczego znaczna część majątków ziemskich pobankrutowała.

Część gruntów Stachowizny rozdzielona została na mniejsze gospodarstwa. Właścicielem okrojonego obszarowo majątku została rodzina Ahlmann. Właścicielem młyna na Dajnie przed 1945 był Max Raschke. Młyn ten zlokalizowany był na miejscu krzyżackiego młyna pracującego jeszcze w XIV w. na rzecz zamku w pobliskich Bezławkach.

Majątek ziemski po 1945 r. funkcjonował jako PGR. Przed likwidacją PGR jako zakład rolny z suszarnią zielonek na potrzeby innych zakładów zgrupowanych w PPGR Smokowo.

Dwór w Stachowiźnie wybudowany został w drugiej połowie XIX w. w stylu eklektycznym. Jednokondygnacyjna budowla zrealizowana została na planie prostokąta z facjatami i piętrem mieszkalnym na poziomie poddasza, przykryty dachem dwuspadowym. Na osi budowli obustronny ryzalit w stylu neogotyckim, zdobiony w szczytach sterczynami ze zwieńczeniami z pseudokrenelażem. Od strony podjazdu ryzalit poprzedzony jest gankiem. Do stylu neorenesansowego nawiązuje elewacja boczna z wolutkami i półkolistym szczycikiem.

W czasie użytkowania dworu przez PGR były tu mieszkania i biura. Dwór obecnie jest własnością prywatną.

W czasach krzyżackich z zamku w Bezławkach miał biec podziemny tunel do murowanego młyna (budynek młyna nie istnieje) przy Dajnie oraz do gotyckiej piwnicy pod dworem w Stachowiźnie. W obu wypadkach tunel musiałby przechodzić pod rzeką.

Autorka korzystała ze źródeł:

Rudolf Grenz, „Der Kreis Rastenburg”, Marburg/Lahn, 1976.

Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec „Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich” (Wydanie III poszerzone i uzupełnione), wyd. Studio ARTA, Olsztyn 2001, ​ISBN 83-912840-2-6​ (Str. 335)

Najskuteczniej Słowacy kuszą Polaków basenami termalnymi. Duże aquaparki reklamują się już nawet w Krakowie, zachęcając do odwiedzin. Najpopularniejsze na weekendowy wypad to Besenova i Tatralandia. Zresztą basenów geotermalnych jest w części przygranicznej pod dostatkiem.
Kurorty kuszą promocjami i zniżkami na relaksacyjne kąpiele, oraz stosunkowo tanim zakwaterowaniem. W oddalonej ok. 50 km od polskiej granicy Besenovej przyzwoity pokój dwuosobowy z osobną łazienką i wspólną kuchnią można znaleźć za 8 – 10 euro, czyli czasami znacznie taniej niż kwaterę w okolicach polskiej stolicy sportów zimowych, o centrum nie wspominając.

W małej miejscowości znajduje się okazały aquapark z kilkunastoma basenami dostępnymi zarówno latem, jak i zimą, centrum wellness, fitness, a także zaplecze kongresowe. Jeśli dodać do tego, że z porozumieniem się po polsku nie ma większych problemów, a w wielu parkach rozrywki, a nawet u prywatnych właścicieli kwater, mimo euro, można płacić w złotówkach, nikogo nie powinna dziwić nieustającą miłość krakowian i mieszkańców Małopolski do Słowacji.

W drodze na źródła absolutnie nie można pominąć malowniczego Zamku Orawskiego – jednej z najpiękniejszych budowli w Europie. Znaleźć go można tuż przy granicy z Polską, w miejscowości Orawski Podzamok – jest największą atrakcją turystyczną północnej Słowacji.

Mroczny zamek, w którym z powodzeniem mógłby zamieszkać hrabia Dracula, wzniesiono na 112 metrowej skale nad Orawą, początki budowy datuje się na 1241 rok. Kiedyś był twierdzą na północy ówczesnych Węgier i chronił szlak handlowy do Polski. Budowę zakończono w 1611 roku i w efekcie możemy dziś podziwiać kilkustopniowy budynek: dolny, średni i górny zamek, strzeliste wieże i pałace.

Całość to prawie 400 metrów do przejścia stromymi schodami w górę! Warto więc przed zwiedzaniem zjeść energetyczny posiłek, żeby po drodze nie opaść z sił. Jednak widok z najwyższych wieżyczek, o ile ktoś nie ma lęku wysokości, nagradza trud i skurcze mięśni, których można nabawić się podczas wspinaczki. Przewodnicy oprowadzają turystów w strojach z epoki, a podczas zwiedzania można natknąć się na pokazy walk rycerskich, łuczników, damy dworu, a nawet zjawy.