Zapalenie pęcherza znacznie częściej dotyka kobiet z racji odmiennej budowy anatomicznej obu płci –   najczęstszą przyczyną jest aktywność Escherichia Coli, bakterii z grupy pałeczek jelitowych – przeniesionej z okolic odbytu do ujścia cewki moczowej, a nie dość, że u kobiet te dwa miejsca są bliżej siebie ułożone, to jeszcze mają krótszą cewkę moczową. Szacuje się, że jedna na pięć kobiet przynajmniej raz w ciągu życia będzie borykać się z infekcją układu moczowego.

Druga grupa ryzyka zapalenia pęcherza to seniorzy, których układ odpornościowy może działać słabiej i w związku z tym wolniej reaguje na wnikające do organizmu zarazki.

Trzecia grupa pacjentów, którzy są szczególnie narażeni na zakażenia układu moczowego, w tym zapalenia pęcherza, to pacjenci z cewnikiem.

Niektórzy mają też wrodzone predyspozycje do zapadania na tę chorobę.

Lekceważyć jej  ani nie sposób, ani też nie należy, bo może doprowadzić do rozwoju większej infekcji układu moczowego.

Do objawów zapalenia pęcherza należy jeszcze zaliczyć pojawienie się krwi w moczu oraz problemy z trzymaniem moczu, choć nie występują u wszystkich chorych.

Ból i pieczenie podczas oddawania moczu może świadczyć też o infekcji patogenami przenoszonymi drogą płciową!

Zapalenie pęcherza potrafi bardzo utrudnić życie, dlatego, gdy tylko poczujemy pierwsze objawy zapalenia pęcherza warto reagować.

Sposoby na zapalenie pęcherza

• Pij dużo płynów! Jeśli masz dolegliwości ze strony układu moczowego, znaczenie ma też zakwaszanie moczu, dlatego warto uwzględnić świeże soki z pomarańczy czy grejpfruta, a do wody dodawać sok z cytryny. Lepiej unikaj spożywania kawy czy mocnej herbaty, bo takie płyny działają drażniąco na pęcherz. Osoby po 65. roku życia powinny skrupulatnie pilnować ilości wypijanej wody, gdyż w tym wieku ryzyko odwodnienia organizmu znacznie wzrasta.
• Dbaj o higienę – w profilaktyce i podczas choroby niezwykle istotne jest dbanie o higienę okolic intymnych. Najlepiej myć się dwa razy dziennie delikatnym, bezzapachowym mydłem. Należy myć narządy płciowe w kierunku od cewki moczowej do odbytu, a nie na odwrót, co w pewnym stopniu minimalizuje przenoszenie bakterii. Pamiętaj – przesadna higiena też nie jest dobra, gdyż zbyt częste kąpiele mogą zaburzać florę fizjologiczną, która stanowi naturalną ochronę przed infekcjami.
• Należy myć narządy płciowe przed stosunkiem.
• Nie trzymaj moczu! Jeśli czujesz parcie na pęcherz, idź do toalety.
• Jeśli masz kłopoty z układem moczowym, warto codziennie pić codziennie sok z żurawin – w ilości ok. jednego litra. Jak przekonuje na portalu Medycyna Praktyczna dr Robert Drabczyk, żurawina hamuje przyleganie bakterii do błony śluzowej dróg moczowych.
• Wzmocnij się dietą – bogata w owoce i warzywa dostarczy witamin i minerałów, które pomogą organizmowi w walce z infekcją. Warto dołączyć do diety produkty o wysokiej zawartości witaminy C, która pomaga zwalczać infekcje. Duże ilości tej witaminy zawiera m.in. papryka, brokuły czy natka pietruszki. Specjaliści polecają także żurawinę ze względu na jej właściwości przeciwzapalne.
• Pieczenie w okolicach ujścia cewki moczowej, ból przy oddawaniu moczu, ból podbrzusza to sygnały, że lepiej pójść do lekarza. W razie takich objawów warto wykonać kontrolne badanie ogólne moczu. Jeśli leczenie nie przynosi efektu albo dolegliwość powraca po jednym do czterech tygodni od zakończeniu leczenia, lekarz zaleci także posiew moczu na obecność bakterii. Lepiej w razie wystąpienia dolegliwości sugerujących zapalenie pęcherza nie stosować samodzielnie specyfików na infekcje dróg moczowych, zwłaszcza, że zwykle podczas leczenia konieczne jest stosowanie antybiotyku, a ten wypisać może tylko lekarz.
• Przestrzegaj zaleceń lekarskich. Dolegliwości zwykle ustępują po około trzech dniach od zastosowania przepisanych leków, ale to nie znaczy, że można je odstawić. Przerwanie zaleconej terapii, nawet jeśli wydaje się, że jesteśmy już zdrowi, to narażenie się na powrót infekcji!
• Ruszaj się – rezygnowanie z aktywności fizycznej na świeżym powietrzu to błąd, bowiem sport poprawia odporność i sprawia, że rzadziej chorujemy. Ne rezygnujmy z ruchu nawet, gdy pogoda nie sprzyja, to najlepszy sposób, by zahartować organizm.
• Rozgrzej się – ciepło poprawia ukrwienie śluzówki dróg moczowych, dzięki czemu szybciej ustępuje stan zapalny. Ulgę może przynieść krótka, ciepła kąpiel i nasiadówki z naparu rumianku lub szałwii. Skorzystaj z termoforu na podbrzusze i nerki – gorący okład może przynieść ukojenie.

Oprac. mw, jw, PAP Zdrowie

Lek. Med. Daniel Leszczyński: Nie są znacząco częstsze niż u kobiet w normalnym stanie fizjologicznym organizmu. Powstawaniu infekcji mogą sprzyjać np. zmiany anatomiczne (ucisk na pęcherz) oraz zwiększenie perfuzji przez nerki, co może powodować niewielki zastój moczu w nerkach lub pęcherzu. Regularne badania moczu prowadzone u ciężarnych pozwalają wykryć bezobjawowe postacie zapaleń pęcherza moczowego, które bez badań mogłyby zostać nie zauważone.

Czy przewlekłe zapalenie pęcherza moczowego może być rezultatem zalegających w jelitach kamieni kałowych?

Kamienie kałowe mają niewielki wpływ na rozwój zapalenia pęcherza moczowego, ponieważ zdecydowana większość zapaleń ma etiologie wstępującą, a tylko w kilku procentach do zapalenia pęcherza dochodzi drogą krwiopochodną w wyniku istnienia ogniska zapalnego w innym miejscu organizmu. Znany jest mechanizm utrudnienia opróżniania pęcherza moczowego oraz częstomoczu powodowanego przez zaparcia powstałe w wyniku istnienia kamieni kałowych. Objawy te mogą imitować zapalenie pęcherza moczowego.

Kiedy zapalenie pęcherza można uznać za przewlekłe?

Przewlekłe zapalenie pęcherza moczowego, to takie, w którym dochodzi do utrwalonych zmian morfologicznych w śluzówce pęcherza moczowego. Z punktu widzenia odczuć pacjenta objawy nigdy nie ustępują do końca a zmienia się tylko ich nasilenie.

Jakie badania zleca się przy zapaleniu pęcherza?

Zwykle zapalenie pęcherza jest stanem nagłym, a oczekiwanie na wyniki, opóźnia włączenie leczenia, a tym samym skuteczność terapii. Ponieważ flora bakteryjna wywołująca zapalenia pęcherza jest znana (są to zwykle pałeczki gram ujemne a w szczególności Escherichia colli), to w praktyce zwykle stosowane są leki dobierane w sposób empiryczny. Jeżeli uda się wcześniej oddać mocz w kierunku badania ogólnego oraz posiewu, to będzie to cenna wskazówka w przypadku niepowodzenia leczenia pierwszego rzutu. Często bywa przydatne również USG układu moczowego.

Jak przewlekłe zapalenie pęcherza może wpłynąć na życie seksualne kobiety?

Jeżeli kobiety widzą związek zapaleń pęcherza moczowego ze współżyciem, to zwykle świadomie lub podświadomie zaczynają tego unikać.

Czy „nasiadówki” są skuteczne w walce ze skutkami zapalenia pęcherza?

Nasiadówki niegdyś były popularne z powodu braku skutecznych leków. Obecnie należy traktować je jako zabieg wspomagający i łagodzący. Nie zastąpią one jednak leczenia lekami doustnymi.

Nękana ciągłymi problemami z pęcherzem Zośka postanowiła samodzielnie zbadać, co jest przyczyną jej kłopotów. –Przekopałam Internet, znalazłam dobrego specjalistę i przystąpiłam do działania. Lekarz zlecił testy na chlamydię, gdyż infekcja wywołana tą bakterią sprzyja zakażeniom cewki. Zlecił też urografię czyli badanie rentgenowskie układu moczowego – opisuje. – Okazało się, że moje nerki, moczowody i pęcherz pracują bez zarzutu. Usłyszałam, że w moim przypadku pozostają jedynie dobrze dobrane antybiotyki… Byłam załamana, ale trafiłam na lekarkę, której udało się częściowo rozwiązać problem. Przepisała szczepionkę na E. Coli – Uro-vaxom.

Bolesna dolegliwość
Typowe objawy zapalenia pęcherza to częste oddawanie moczu w niewielkich ilościach, również w nocy z towarzyszącym pieczeniem i bólem. Dodatkowo boleści mogą pojawić się w podbrzuszu. Odczuwa się wówczas jakby parcie na pęcherz. Dolegliwości mogą mieć różne nasilenie: od łagodnych do bardzo silnych. Mocz jest mętny, w wielu przypadkach obecna jest w nim krew.

- Zapalenie pęcherza leczy lekarz rodzinny. Przy pierwszorazowych zakażeniach zlecam wspomniane badania moczu oraz USG dróg moczowych w celu wykluczenia innych przyczyn np. kamicy nerkowej nieujawnionych wcześniej wad dróg moczowych – radzi Senderska.

Do rozpoznania, czy faktycznie mamy do czynienia z zapaleniem pęcherza, lekarzowi zazwyczaj wystarczy wywiad chorobowy. Z badań dodatkowych zleca się zazwyczaj posiew moczu w celu ewentualnego potwierdzenia obecności bakterii. – O wizycie u urologa decyduje lekarz rodzinny – dodaje lek. med. Anna Senderska.

Furagin, szczepionka, a może żurawina
Zośka przez trzy miesiące brała szczepionkę w postaci tabletek i nie mogła uwierzyć w swoje szczęście: pęcherz w końcu działał, jak powinien! – Po trzech latach od momentu zakończenia kuracji, zakażenia zaczęły wracać, ale o wiele rzadziej i radzę sobie z nimi za pomocą dwóch tabletek Furaginu. Pomaga też herbata z żurawiny. Mimo, że nie polecił mi jej żaden lekarz, w moim przypadku działa – opisuje filolożka.

Dobór leku, który ma być panaceum na zapalenie pęcherza, jest indywidualny. – Rzeczywiście Furagin jest najpowszechniejszy. Ale i skuteczny. Inne leki które może przepisać lekarz to: Cipronex, Nolicin, Duomox – wymienia Senderska.

Zapalenie pęcherza dobrze leczone nie skutkuje powikłaniami. Jednak przy zaniedbaniach może dojść do zapalenia nerek. – Osoby cierpiące na nawracające zapalenia pęcherza powinny dbać spożywanie odpowiedniej ilości płynów. Powinno być ich tyle, aby przynajmniej pięć razy w ciągu dnia oddać mocz – radzi lekarka.

- Wszystkim cierpiącym na dolegliwości związane z pęcherzem polecam zrobienie posiewu z antybiogramem – mówi Zośka. – Badanie to służy rozpoznaniu, który lek najlepiej działa w konkretnym przypadku. W ciągu 10 lat moich kłopotów, tylko jeden lekarz mi je poleciał. Okazało się przy tym, że połowa nowych leków nie działa w moim przypadku – dodaje.

Powszechnie uważa się, że bardzo pomocna przy eliminowaniu skutków zapalenia pęcherza, czy nawet jego zapobieganiu jest żurawina. Dotychczas brak było potwierdzonych danych na temat jej skuteczności. Podczas zjazdu Amerykańskiego Towarzystwa Chemicznego w Bostonie w sierpniu tego roku, dr Terii Anne Camesano z Politechniki Worcester przedstawiła dowody na to, że sok z żurawin niszczy bakterie odpowiedzialne za infekcje dróg moczowych.
Działanie żurawiny opisała Margit Kossobudzka w „Gazecie Wyborczej”. Zbawienne działanie soku z tej rośliny polega na tym, że nie pozwala on bakteriom Escherichia coli kleić się do siebie. Ich siła polega na tym, że łączą się w wielowarstwowe kolonie i wówczas są groźne. Zapobiegnięcie ich łączeniu, występowanie pojedynczo sprawia, że mogą być łatwo wypłukane z dróg moczowych.

Kiedy zapalenie pęcherza można uznać za przewlekłe?
Przewlekłe zapalenie pęcherza moczowego, to takie, w którym dochodzi do utrwalonych zmian morfologicznych w śluzówce pęcherza moczowego. Z punktu widzenia odczuć pacjenta objawy nigdy nie ustępują do końca a zmienia się tylko ich nasilenie.

Jakie badania zleca się przy zapaleniu pęcherza?
Zwykle zapalenie pęcherza jest stanem nagłym, a oczekiwanie na wyniki, opóźnia włączenie leczenia, a tym samym skuteczność terapii. Ponieważ flora bakteryjna wywołująca zapalenia pęcherza jest znana (są to zwykle pałeczki gram ujemne a w szczególności Escherichia colli), to w praktyce zwykle stosowane są leki dobierane w sposób empiryczny. Jeżeli uda się wcześniej oddać mocz w kierunku badania ogólnego oraz posiewu, to będzie to cenna wskazówka w przypadku niepowodzenia leczenia pierwszego rzutu. Często bywa przydatne również USG układu moczowego.

Jak przewlekłe zapalenie pęcherza może wpłynąć na życie seksualne kobiety?
Jeżeli kobiety widzą związek zapaleń pęcherza moczowego ze współżyciem, to zwykle świadomie lub podświadomie zaczynają tego unikać.

Czy „nasiadówki” są skuteczne w walce ze skutkami zapalenia pęcherza?
Nasiadówki niegdyś były popularne z powodu braku skutecznych leków. Obecnie należy traktować je jako zabieg wspomagający i łagodzący. Nie zastąpią one jednak leczenia lekami doustnymi.

Winna krótka cewka moczowa?

Mechanizm powstania zapalenia pęcherza moczowego polega na przedostaniu się bakterii żyjących w okolicy zewnętrznego ujścia cewki moczowej do pęcherza przez cewkę moczową, która jest naturalną barierą. Długość cewki moczowej u kobiet wynosi około 3-5 cm, u mężczyzn 15-20 cm – siłą rzeczy ta bariera u kobiet jest łatwiejsza do pokonania.
W publikacjach naukowych pisze się, że na zapalenie pęcherza cierpi ok. 40 proc. wszystkich kobiet. – Przyczyną nawracającego zapalenia pęcherza mogą być także zaburzenia miejscowych mechanizmów obronnych, wskutek czego dochodzi do kolonizacji przez drobnoustroje. Z tym nie możemy sobie poradzić zwykle do końca życia – tłumaczy chorobowe mechanizmy lek. med. Anna Senderska z centrum Enel-Med.

Nękana ciągłymi problemami z pęcherzem Zośka postanowiła samodzielnie zbadać, co jest przyczyną jej kłopotów. –Przekopałam Internet, znalazłam dobrego specjalistę i przystąpiłam do działania. Lekarz zlecił testy na chlamydię, gdyż infekcja wywołana tą bakterią sprzyja zakażeniom cewki. Zlecił też urografię czyli badanie rentgenowskie układu moczowego – opisuje. – Okazało się, że moje nerki, moczowody i pęcherz pracują bez zarzutu. Usłyszałam, że w moim przypadku pozostają jedynie dobrze dobrane antybiotyki… Byłam załamana, ale trafiłam na lekarkę, której udało się częściowo rozwiązać problem. Przepisała szczepionkę na E. Coli – Uro-vaxom.

Bolesna dolegliwość

Typowe objawy zapalenia pęcherza to częste oddawanie moczu w niewielkich ilościach, również w nocy z towarzyszącym pieczeniem i bólem. Dodatkowo boleści mogą pojawić się w podbrzuszu. Odczuwa się wówczas jakby parcie na pęcherz. Dolegliwości mogą mieć różne nasilenie: od łagodnych do bardzo silnych. Mocz jest mętny, w wielu przypadkach obecna jest w nim krew.

- Zapalenie pęcherza leczy lekarz rodzinny. Przy pierwszorazowych zakażeniach zlecam wspomniane badania moczu oraz USG dróg moczowych w celu wykluczenia innych przyczyn np. kamicy nerkowej nieujawnionych wcześniej wad dróg moczowych – radzi Senderska.

Do rozpoznania, czy faktycznie mamy do czynienia z zapaleniem pęcherza, lekarzowi zazwyczaj wystarczy wywiad chorobowy. Z badań dodatkowych zleca się zazwyczaj posiew moczu w celu ewentualnego potwierdzenia obecności bakterii. – O wizycie u urologa decyduje lekarz rodzinny – dodaje lek. med. Anna Senderska.

Furagin, szczepionka, a może żurawina

Zośka przez trzy miesiące brała szczepionkę w postaci tabletek i nie mogła uwierzyć w swoje szczęście: pęcherz w końcu działał, jak powinien! – Po trzech latach od momentu zakończenia kuracji, zakażenia zaczęły wracać, ale o wiele rzadziej i radzę sobie z nimi za pomocą dwóch tabletek Furaginu. Pomaga też herbata z żurawiny. Mimo, że nie polecił mi jej żaden lekarz, w moim przypadku działa – opisuje filolożka.

Dobór leku, który ma być panaceum na zapalenie pęcherza, jest indywidualny. – Rzeczywiście Furagin jest najpowszechniejszy. Ale i skuteczny. Inne leki które może przepisać lekarz to: Cipronex, Nolicin, Duomox – wymienia Senderska.
Zapalenie pęcherza dobrze leczone nie skutkuje powikłaniami. Jednak przy zaniedbaniach może dojść do zapalenia nerek. – Osoby cierpiące na nawracające zapalenia pęcherza powinny dbać spożywanie odpowiedniej ilości płynów. Powinno być ich tyle, aby przynajmniej pięć razy w ciągu dnia oddać mocz – radzi lekarka.

- Wszystkim cierpiącym na dolegliwości związane z pęcherzem polecam zrobienie posiewu z antybiogramem – mówi Zośka. – Badanie to służy rozpoznaniu, który lek najlepiej działa w konkretnym przypadku. W ciągu 10 lat moich kłopotów, tylko jeden lekarz mi je poleciał. Okazało się przy tym, że połowa nowych leków nie działa w moim przypadku – dodaje.

Powszechnie uważa się, że bardzo pomocna przy eliminowaniu skutków zapalenia pęcherza, czy nawet jego zapobieganiu jest żurawina. Dotychczas brak było potwierdzonych danych na temat jej skuteczności. Podczas zjazdu Amerykańskiego Towarzystwa Chemicznego w Bostonie w sierpniu tego roku, dr Terii Anne Camesano z Politechniki Worcester przedstawiła dowody na to, że sok z żurawin niszczy bakterie odpowiedzialne za infekcje dróg moczowych.

Działanie żurawiny opisała Margit Kossobudzka w „Gazecie Wyborczej”. Zbawienne działanie soku z tej rośliny polega na tym, że nie pozwala on bakteriom Escherichia coli kleić się do siebie. Ich siła polega na tym, że łączą się w wielowarstwowe kolonie i wówczas są groźne. Zapobiegnięcie ich łączeniu, występowanie pojedynczo sprawia, że mogą być łatwo wypłukane z dróg moczowych.