Dla osobowości i kariery
Według specjalistów z firmy Sedlak & Sedlak, coaching to temat coraz bardziej popularny w środowiskach biznesowych, wśród indywidualnych klientów oraz wśród osób zainteresowanych karierą, jako doradca. Sam coaching jest definiowany przez ICF (International Coach Federation Polska), jako „interaktywny proces, który pomaga pojedynczym osobom lub organizacjom w przyspieszeniu tempa rozwoju i polepszeniu efektów działania”. Zakres coachingu może obejmować różne sfery życia, od zdrowia i finansów przez relacje interpersonalne aż do rozwoju kariery lub biznesu. Coaching jest skuteczny, gdyż dzięki niemu „klienci ustalają konkretniejsze cele, optymalizują swoje działania, podejmują trafniejsze decyzje i pełniej korzystają ze swoich naturalnych umiejętności”. Dla niektórych coaching jest sposobem na wprowadzenie zmian w życiu, a dla innych metodą na zarabianie.
O ile zaledwie 1/10 coachów uważa obszar kariery za swoje podstawowe pole działania, o tyle w trakcie sesji tematy okołozawodowe pojawiają się znacznie częściej. Może to wynikać z bezpośredniego wnoszenia tematów do rozmowy przez klientów.

Uda się i Tobie!
„Jeśli coś udało się chociaż jednej osobie na świecie, to Tobie też może się udać” – to podstawowa zasada ludzi, którzy zajmują się coachingiem na co dzień. Coaching przyszedł do nas zaledwie kilka lat temu z Zachodu. Dla wielu, którzy zetknęli się z tym pojęciem, kojarzy się on wyłącznie z biznesem i podnoszeniem wydajności w pracy. I owszem, kursy z osobistymi trenerami to dla wielu menedżerów coraz powszechniejsza forma doskonalenia zawodowego i rozwoju. Ale coaching może dotyczyć niemal każdej dziedziny życia. – To pewien styl zarządzania swoimi działaniami, to wyznaczenie sobie celów i dążenie do ich realizacji przy pomocy osobistego trenera – wyjaśnia Maciej, coach prowadzący zajęcia w krakowskiej Wszechnicy UJ.
Według raportu „Coachowie – Polska i Europa” sporządzonego przez Polską Izbę Szkoleniową zawód ten będzie niedługo wykonywało w naszym kraju ponad 3 tys. osób. Wartość rynku coachingowego będzie oscylowała wokół 33-34 mln zł. Coaching bowiem nadal jest w Polsce w fazie rozwoju i coraz więcej osób interesuje się tym nowym zawodem.
Według statystyk organizacji szkolących coachów, na świecie jest ich ok. 60 tys. Jedna trzecia tej liczby działa w Europie. W Polsce certyfikowanych szkoleniowców można naliczyć ok. tysiąca, ale liczba ta ciągle rośnie. Według raportu „Szkoła dla Coacha” opierającego się na danych szkół i stowarzyszeń coachingowych, połowa polskich szkoleniowców nie ukończyła 30 lat, a 40 proc. mieści się w przedziale wiekowym 40 – 50 lat.
Mimo rosnącej popularności, nie jest to jednak zawód dla każdego. Sami trenerzy podkreślają, że cechy obowiązkowe, którymi powinna charakteryzować się osoba z ambicjami trenerskimi, to oczywiście komunikatywność, cierpliwość, dokładność, życzliwość i szacunek w stosunku do innych ludzi. Dobry coach powinien lubić ludzi i chcieć się rozwijać. Konieczna jest też umiejętność obserwacji i wyciągania wniosków, powinien też posiadać duże umiejętności dydaktyczne i komunikacyjne niezbędne w procesie przekazywania wiedzy i kształtowania umiejętności.

Jak zostać przywódcą dusz?
Studium Coacha, Akademia Coacha, Szkoła Coacha – wybór jest szeroki. Można się tego nauczyć i nabyć praktycznych umiejętności w wybranej szkole. Jedynym minusem jest fakt, iż w Polsce na ten moment nadal nie ma ujednoliconej polskiej certyfikacji, więc wybór szkoły jest wolnym wyborem, trochę obarczonym niepewnością i ryzykiem.
Szkół i uczelni przygotowujących do zwodu coacha jest w Polsce kilkanaście. Oferta zaczyna się od studiów podyplomowych (2 – 3 tys. zł), poprzez szkolenia polskich filii międzynarodowych organizacji, takich jak International Coaching Community (ICC), czy International Coaching Federation (ICF), których cena sięga kilkunastu tysięcy. Czas trwania kursów, podobnie jak ich cena, mogą się od siebie różnić – występują zarówno krótkie, kilkudniowe, jak i długie, 2 letnie.
Na co się zatem zdecydować? – Międzynarodowe organizacje mają wypracowaną ofertę edukacyjną dla przyszłych coachów, określone zasady etyczne. Są sprawdzone wieloletnią obecnością na rynku – zauważa Robert Milczarek, psycholog biznesu, trener-konsultant z IDES Consultants Polska. – Na stronach ICC i ICF można znaleźć listę certyfikowanych coachów, od których można uczyć się zawodu. Oczywiście, przy wyborze coacha warto również skorzystać z marketingu szeptanego i udać się do osoby sprawdzonej i polecanej przez zadowolonych klientów – dodaje.
– Najlepiej uczyć się od najlepszych, a przede wszystkim odkryć w sobie naturalne umiejętności predyspozycje do wykonywania tego zawodu – mówi Robert Milczarek. – Bo coach musi być przede wszystkim dobrym słuchaczem, zadawać pytania kierunkujące na dalszy rozwój, umieć prowadzić dialog z drugim człowiekiem i mieć spory kapitał doświadczeń życiowych. Obserwuję tendencję, że coraz młodsze osoby interesują się tym zawodem. Oczywiście, wszystko weryfikuje rynek, jednak osobiście uważam, że, aby skupić się maksymalnie na rozwoju klienta, ów kapitał życiowych doświadczeń jest niezwykle cenny – podkreśla

Powołanie czy nisza?
Monika coachem jest od niedawna. Jak mówi, ją samą, „dobre okoliczności”, które zaprowadziły ją do wykonywania tego zawodu, odnalazły we właściwym momencie jej życia. – Trafiłam do Studium Coacha w GWPS. Tam odkryłam, że to, co do tej pory robiłam jako Niezłomny Motywator Dnia Codziennego, mogę robić zawodowo. Mogę wspierać innych w rozwoju osobistym, życiowym i zawodowym. Wtedy zdeklarowałam się tak naprawdę przed samą sobą, że chcę się uczyć i rozwijać w tym kierunku już zawsze. Bycie dla innych w procesie ich zmiany jest dla mnie i radością i rozwojem. I nadaje mojej pracy taką tajemniczą moc – uśmiecha się.
Na szkoleniach przygotowujących do tego nowego jeszcze w Polsce zawodu, oprócz części teoretycznych, psychologicznych, ważnym elementem są sesje coachingowe przy użyciu różnych metod. Wykorzystywana jest praca w parach, w grupach, jest dużo zadań indywidualnych. – Coach, zanim stanie się coachem, dobrze żeby był też klientem. W ten zawód naturalnie wpisany jest nieustanny samo rozwój – zauważa Monika. – Dla mnie odkryciem na zajęciach, w których uczestniczyłam i uczyłam się zawodu, była spójność komunikacji pomiędzy ciałem, a tym co mówimy czyli… głową – dodaje.
Na pytanie, co to znaczy być dobrym coachem, odpowiada: – To zależy jakie przyjmiemy kryteria . Znam przypadki, że wielość certyfikatów wcale nie musi oznaczać gwarancji dla klienta. Tak naprawdę ten zawód weryfikuje bardzo szybko rynek. Ja najbardziej lubię ten moment, kiedy w procesie coachingu, który prowadzę w formie nie tylko samych rozmów, ale też ćwiczeń i scenek, klient jest bardzo zaskoczony czymś, czego dowiedział się na swój temat. Nazywam to „efektem uniesienia brewki”, bo na poziomie niewerbalnym jest to rzeczywiście często ten naturalny odruch pokazujący totalne zaskoczenie. To według mnie kluczowy moment w procesie coachingu. Jeśli przychodzi zaskoczenie, uświadomienie sobie czegoś ważnego, wtedy wiem, że klient znalazł, odkrył coś w sobie. Później łatwiej mu idzie proces zmiany.

Sposób na biznes
Coaching kariery, to tylko jedna z dziedzin coachingu. Tego typu usługa skierowana jest przede wszystkim do osób, które planują zmiany zawodowe lub mają przed sobą ważną decyzję dotyczącą kariery. Dzięki takiemu wsparciu decyzja o zmianie posady lub dalszym rozwoju może okazać się znacznie łatwiejsza.
Podstawowym źródłem dochodu coacha kariery jest indywidualne doradztwo. Odbywa się ono w trakcie spotkań z klientami. Według danych portalu światcoachingu.pl na jednym spotkaniu (60-90 minut) coach zarabia od 100-500 PLN. W przypadku coachów kariery średnia stawka za godzinę pracy wynosi około 250 PLN. Jeżeli przyjąć, że z jednym klientem coach spotyka się średnio 1-2 razy w miesiącu, a cały cykl trwa najczęściej 4-6 miesięcy, łatwo obliczymy, że przynosi to przychód w wysokości 1000-3000 PLN. – Zaznaczyć jednak należy, że najwyższe stawki – około średniej i wyższe zarabiają coachowie z największym doświadczeniem i często z drogim certyfikatem. Aby zabezpieczyć swoje przychody coach bardzo często wymaga uczestnictwa i opłacenia kilku spotkań, nie godząc się na krótsze cykle – podkreślają autorzy raportu dotyczącego zarobków coachów w Polsce z firmy Sedlak & Sedlak.
Kontakt bezpośredni jest najpopularniejszą formą coachingu (w Polsce w ten sposób odbywa się ponad 80 proc. spotkań, na świecie znacznie mniej – przeszło 65 proc.) jednak coraz powszechniej w celach konsultacji wykorzystywane są rozmowa telefoniczna oraz komunikacja zdalna przez Internet (w Polsce to prawie 20 proc., a w ujęciu globalnym ponad 30 proc.). Średnie wynagrodzenie za godzinę takiej konsultacji jest znacznie niższe niż w przypadku spotkania w cztery oczy. Wynosi ono 155 PLN, a według portalu światcoachingu.pl może wahać się w granicach od 80 do 300 PLN.
Spotkania z klientami czy konsultacje zdalne to nie jedyne źródło dochodu coachów kariery. Popularne jest również doradztwo w zakresie przygotowywania dokumentów aplikacyjnych. Cena liftingu CV oraz listu motywacyjnego waha się w zależności od doświadczenia klienta (im dłuższe, tym usługa jest droższa), a często także od stanowiska, na które aplikuje (CV absolwenta wyceniane jest niżej niż CV specjalisty lub kierownika). Średnie wynagrodzenie za napisanie lub korektę CV wynosi 120 PLN. Za tę kwotę coach uporządkuje zebrane o kandydacie dane i przedstawi je w świeży i atrakcyjny sposób, potencjalnie zwiększający szanse zdobycia upragnionej pracy. Za udoskonalenie listu motywacyjnego coach zarabia nieznacznie mniej – około 115 PLN. Najbardziej dochodowe są jednak pakiety – jeżeli klient zdecyduje się na korektę/napisanie CV oraz listu motywacyjnego zaoszczędzi kilkadziesiąt złotych, natomiast coach zarobi na takiej usłudze średnio 200 PLN.

Z tego powodu w dłuższej perspektywie czasowej może pojawić się dylemat, co zrobić w sytuacji, gdy w najbliższych latach wejdą na rynek pracy obecni 16-latkowie, którzy należą już do niżu demograficznego. Przy stale wydłużającej się długości życia, a co za tym idzie, większym obciążeniu funduszów emerytalnych osobami starszymi, pomysł wydłużenia wieku emerytalnego wydaje się jak najbardziej racjonalny. Reforma ta pozwoli na odciążanie osób młodszych osobami w wydłużonym wieku poprodukcyjnym, a także odciąży budżet państwa – dodaje Tomasz Hanczarek.

Działaniem wspomagającym reformę emerytalną jest aktywizacja osób biernych zawodowo. Przywołana w  badaniach BAEL ogólna definicja bierności zawodowej wskazuje, że bierne zawodowo to osoby więcej powyżej 15 roku życia, które nie zostały zaklasyfikowane jako pracujące lub bezrobotne, czyli nie pracowały i nie poszukiwały pracy oraz nie były gotowe do jej podjęcia. Jednak w omawianym kontekście analizujemy je głównie, jako osoby nie płacące składek ZUS. Dane pozwalają nam wywnioskować, że największe prawdopodobieństwo bycia zaklasyfikowanym jako bierne zawodowo mają dojrzałe, słabo wykształcone kobiety, które wypełniają swoje obowiązki domowe.

Wśród wszystkich osób biernych zawodowo kobiety stanowią 61,5%, co nie jest zaskakujące biorąc pod uwagę deklarowane powody bierności zawodowej. Otóż 13% osób badanych wskazało, że powodem bierności są obowiązki rodzinne i te związane z prowadzeniem domu. Dodatkowo bierni zawodowo to przede wszystkim ludzie dojrzali, czyli osoby od 45 roku życia, które stanowią 66% wszystkich biernych zawodowo. Ponownie zgodne jest to z deklaracjami, które wskazują, że jednym z najczęstszych powodów bierności jest bycie na emeryturze (46%). Jak wskazują dane GUS bierni zawodowo to przede wszystkim osoby z wykształceniem gimnazjalnym, podstawowym i niepełnym podstawowym, które stanowią 40% ogółu badanych. W przypadku wykształcenia wyższego jest to 9%.

Deklarowane przez badanych powody bierności zawodowej, do których należy również zaliczyć zniechęcenie bezskutecznością poszukiwania pracy (ok. 3%), wskazują bardzo wyraźnie na istotne problemy, z którymi boryka się polskie społeczeństwo, a tym samym polski rynek pracy. Reforma zakładająca podniesienie wieku emerytalnego, będzie skuteczna tylko wtedy, gdy zostanie połączona z dużym i skutecznym programem aktywizacji zawodowej skierowanym na osoby w wieku 50+. W tej grupie wiekowej mamy zbyt wysoki poziom osób biernych zawodowo, dlatego ważną rolę w walce o pracę dla tych osób spełniają szkolenia aktywizacyjne oraz wspomagane rozszerzanie kompetencji. Z naszych doświadczeń wynika, że nawet co druga osoba jest w stanie powrócić na rynek pracy i podejmować efektywne starania o zatrudnienie po przebyciu odpowiedniego szkolenia. Nie bez znaczenia jest też niezbędny wachlarz zachęt dla pracodawców, który pomoże im tworzyć wystarczającą ilość miejsc pracy dla grupy wiekowej 55+.  – podsumowuje Krzysztof Inglot, Dyrektor Działu Rozwoju Rynków w Work Service.

Drugim ważnym powodem, decydującym w wyborze miejsca pracy, są zarobki. Na tę przyczynę wskazało 17 proc. ankietowanych. Z kolei 12 proc. osób, biorących udział w ankiecie, stwierdziło, że najważniejszym czynnikiem było dla nich zainteresowanie dziedziną, którą zajmują się w pracy. Najmniej – 10 proc. – podjęło pracę zgodną ze swoim wykształceniem.

Firma to miejsce tymczasowe

53 proc. ankietowanych uznało, że chciałoby odejść ze swojej firmy w ciągu kilku najbliższych miesięcy. W związku z tym można wywnioskować, że połowa kandydatów traktuje swoje zakłady pracy jako miejsca, z którymi nie chcą wiązać się na dłużej. Jest to grupa najaktywniej poszukująca nowego zatrudnienia.

Natomiast 25 proc. ankietowanych odpowiedziała, że chciałaby zostać w swojej obecnej firmie na kilka lat. Z kolei po 11 proc. osób uznało, iż najlepszym rozwiązaniem będzie poszukiwanie nowego zatrudnienia za rok bądź po 2 lub 3 latach.

Co doceniamy?

Użytkownicy serwisu Szybkopraca.pl zostali również zapytani o to, co najbardziej cenią w swojej pracy. Wbrew pozorom nie poświęcamy najwięcej uwagi wysokości zarobków i ofertowej pensji (25 proc.). Ten czynnik znalazł się na czwartym miejscu.

Natomiast najważniejsza okazała się dla nas dobra i zdrowa atmosfera w pracy (34 proc.), co ma wpływ na motywację i osiągane wyniki. Ankietowani wskazali także na współpracowników (33 proc.) i wyrozumiałego szefa (28 proc.). Można więc wywnioskować, że najważniejsza jest dla nas jakość komunikacji wewnątrz firmy oraz to, w jaki sposób odnoszą się do siebie pracownicy i ich bezpośredni przełożony. Są to czynniki pozamaterialne.

Na ostatnich miejscach znalazły się dobre warunki pracy (24 proc.) i profesjonalizm (17 proc.), czyli czynniki wpływające na jakość pracy, nie zaś na wzajemne stosunki pomiędzy pracownikami. Jednak są one dla nas najmniej ważne.

Czego nie lubimy?

Ankietowani odpowiedzieli również na pytanie dotyczące aspektów pracy, które im nie odpowiadają. W tym przypadku najważniejszą kwestią okazał się brak dobrej organizacji pracy (66 proc.), który jest także związany z pozamaterialnymi aspektami pracy, ponieważ wpływa na dobre kontakty pomiędzy pracownikami.

Na kolejnym miejscu w rankingu znalazły się warunki pracy (51 proc.), atmosfera (45 proc.), szef (39 proc.) i współpracownicy (25 proc.).