Czy kobiety w ciąży mogą ćwiczyć jogę?

Nie ma bezwzględnych przeciwwskazań, ale warto poradzić się lekarza, jakich pozycji unikać. Badania, choć wciąż stosunkowo nieliczne, wykazują, że joga pozytywnie działa na przyszłą mamę.

Momoko Kusaka, położna z Uniwersytetu Tokijskiego zrekrutowała do swoich badań kilkadziesiąt kobiet, które od 20. tygodnia ciąży aż do rozwiązania dwa razy w miesiącu chodziły na zajęcia z jogi i trzy razy w tygodniu ćwiczyły samodzielnie. Dwukrotnie sprawdzano u nich w ślinie (w 27-32. i 34-37. tygodniu ciąży) poziom kortyzolu – hormonu stresu, dwukrotnie też wypełniały testy psychologiczne pozwalające ocenić, na ile są zestresowane. Okazało się, że za drugim razem (a więc już po kilku tygodniach ćwiczeń) obydwa te wskaźniki były niższe niż wcześniej. Na tej podstawie Kusaka stwierdziła, że joga obniża poziom stresu u ciężarnych.

W tym badaniu brakowało jednak grupy kontrolnej. Tę lukę wypełniły inne badaczki z uniwersytetu w Osace: Mako Hayse i dr Mieko Shimada, które postanowiły przeprowadzić podobne, jednak bardziej rozbudowane testy. W ich badaniach wzięły udział dwie grupy ochotniczek. Obydwie składały się ze zdrowych kobiet w podobnym wieku, których ciąża nie była w żaden sposób zagrożona. Przedstawicielki pierwszej (38 pań), raz na tydzień od ok. 20-23 tygodnia ciąży aż do rozwiązania raz w tygodniu chodziły na godzinną sesję jogi, miały też ćwiczyć same ok. 15 minut każdego dnia. W grupie kontrolnej znalazło się 53 kobiet, które nie uprawiały jogi.

Wszystkie przyszłe mamy trzykrotnie: w 20-23, 28-31 i 36-40 tygodniu ciąży miały przez 24 godziny monitorowaną specjalnym urządzeniem zmienność rytmu zatokowego serca (wskaźnik zdrowia serca), przed i po zajęciach mierzono u nich poziom zawartości α-amylazy w ślinie, wypełniały kwestionariusze pozwalające ocenić u nich poziom stresu. Ponadto prowadziły dzienniczki snu, bo badaczki chciały sprawdzić, na ile ćwiczenia pływają na jakość i długość nocnego (i nie tylko) odpoczynku.

Jak joga może wpływać na organizm kobiety w ciąży?

Okazało się, że:

• U przyszłych mam uprawiających jogę różnicowanie zmienności rytmu zatokowego serca było największe pod koniec ciąży, a więc po kilkunastu tygodniach ćwiczeń – co oznacza, że ich serca były w niezłej formie. Co jednak ważniejsze, pomiary te wykorzystano również do oceny działania autonomicznego układu nerwowego ( w uproszczeniu składa się on z sympatycznego i parasympatycznego układu nerwowego.) Badanie wykazało, że w nocy następuje spadek aktywności sympatycznego układu nerwowego, który odpowiada za mobilizację i gotowość do walki. Kobiety najwyraźniej się wyciszały. To zjawisko nie było obserwowane u przyszłych mam nie uczęszczających na jogę.
• testy psychologiczne wykazywały, że kobiety ćwiczące jogę były nieco mniej zestresowane, ale nie były to duże różnice i nie były one bardzo istotne statystycznie.
• poziom α-amylazy w ślinie, spadał dość znacząco po każdych ćwiczeniach.
• kobiety ćwiczące jogę spały dłużej nocą i lepiej wraz z postępem ćwiczeń – czyli, gdy ich ciąża stawała się coraz bardziej zaawansowana. Rzadziej budziły się też w nocy.

Podsumowując swoje ustalenia Hayse i dr Shimada oceniły, że joga oddziałuje na autonomiczny układ nerwowy, osłabiając działanie sympatycznego układu nerwowego (pobudzającego) i wzmacniając role parasympatycznego (hamującego reakcje organizmu, w tym te stresowe) i to nawet wtedy, jeśli nie daje się tego wykryć w testach psychologicznych. Być może, sugerują badaczki, trzeba więcej ćwiczyć, by dało się to zarejestrować w owych testach.

Zmiany w funkcjonowaniu autonomicznego układu nerwowego dają się również przełożyć również na lepszy i bardziej relaksujący odpoczynek nocny, co zdecydowanie wychodzi przyszłym mamom na zdrowie.

Z kolei badania tajwańskich uczonych pod kierunkiem Yi-Chin Sun ze szpitala Shin Kong Wu Ho-Su w Tajpej dowiodły, że pozytywny wpływ jogi sięga nawet dalej. W ich eksperymencie ciężarne ćwiczyły od 26-28 tygodnia ciąży aż do rozwiązania, trzy razy po 30 minut w tygodniu. W porównaniu do pań z grupy kontrolnej, które nie ćwiczyły, lepiej znosiły ciążę i, co ważne, znacznie wyżej oceniały swoją własną skuteczność podczas porodu (uważały m.in., że lepiej dały sobie radę np. z oddychaniem i relaksowaniem się między skurczami, dobrze współpracowały z personelem). Jednym słowem czuły się bardziej pewnie na sali porodowej.

Badania potwierdzają więc, że joga jako zestaw ćwiczeń rozciągająco-relaksujących może znacząco nie tylko zmniejszyć stres u kobiet w ciąży, ale i pomóc im przetrwać wysiłek porodu. Może warto rozważyć tę opcję, zwłaszcza że wysiłek fizyczny w ciąży jest jednym z zaleceń dla przyszłych mam.

Źródło: Anna Piotrowska, Zdrowie.PAP.pl. Fot: Freepik.com

Badania australijskich naukowców z University of Adelaide dowodzą, że na problemy z zajściem w ciążę może wpływać niewłaściwa dieta przyszłej mamy.

Uczeni analizowali wyniki 5598 wywiadów z ciężarnymi kobietami zebranych przez australijskie, nowozelandzkie, brytyjskie i irlandzkie położne w trakcie wizyty przedporodowej. Ankietowane opowiadały na pytania dotyczące diety, jak i czasu, którego potrzebowały by zajść w ciążę. 8 procent z nich (468 ) miało z tym problem przez co najmniej rok i były podejrzewane o niepłodność, 340 leczyło się z jej powodów.

Analiza zebranych w ten sposób danych ujawniła, że obok rozmaitych czynników, które już wcześniej uznano za zwiększające ryzyko niepłodności, np. podwyższone BMI i wiek matki, również i dieta ma na nie wpływ.

W porównaniu z kobietami, które jadły owoce trzy lub więcej razy dziennie przez co najmniej miesiąc przed poczęciem, panie, które jadły ich mniej niż 1-3 razy dziennie zachodziły w ciążę miesiąc później.

Podobnie kobiety, które cztery lub więcej razy w tygodniu jadły fast foody (kupowane „na mieście” burgery, pizzę, smażonego kurczaka z frytkami), miesiąc później zachodziły w ciąże w porównaniu z paniami jedzącymi fast foody rzadko lub w ogóle.
Fot.PAP/Jacek Turczyk/Zdjęcie ilustracyjne
Kiedy można wykonać farmakologiczne znieczulenie bólu porodowego

Co więcej, okazało się, że wśród przyszłych mam, które jadły najmniej owoców, o niepłodność podejrzewano 12 proc. (w porównaniu do 8 proc. w całej badanej grupie). Wśród wielbicielek fastfoodów, było to już 16 proc. (wzrost o 100 proc.)

- Nasze odkrycia dowodzą, ze wysokiej jakości dieta, w skład której wchodzą owoce i w której minimalną role odgrywają fast foody poprawia płodność oraz skraca czas niezbędny do zajścia w ciążę – mówi prof. Claire Roberts, szefowa zespołu przeprowadzającego badania.

Co ciekawe, w trakcie badań okazało się również, że zarówno spożywanie ryb, jak i równie zdrowych zielonych warzyw liściastych (szpinaku czy sałaty) nie ma żadnego wpływu czas potrzebny do zajścia w ciążę. Nie oznacza to jednak, że należy przestać je jeść!

Ograniczenia badania

Jak każde inne, tak to badanie korelacyjne ma swoje ograniczenia. Po pierwsze uczeni bazowali na tym, co powiedziały ankietowane ciężarne, a co niekoniecznie musiało być prawdą. Po drugie, położne pytały o dość ograniczony zakres produktów spożywczych. Pod uwagę nie brano również tego, co jedli przyszli ojcowie, a co także mogło mieć wpływ na kwestie poczęcia. A jest już pokaźna liczba badań, że od tego, czy panowie się ruszają, czy nie oraz jakości ich diety, zależy jakość produkowanych przez nich plemników.

Atutem badania jest natomiast to, że ich badania objęły swym zasięgiem dość dużą grupę przyszłych mam i to na dodatek pochodzących z różnych krajów.

Niezależnie od ograniczeń badania, jedzenie jabłek, gruszek, truskawek czy czereśni nie zaszkodzi zdrowiu.

Anna Piotrowska (zdrowie.pap.pl)
Grieger et al. ” Pre-pregnancy fast food and fruit intake is associated with time to pregnancy”, Human Reproduction 2018

Według danych Eurostatu, Polki rodzą zazwyczaj pierwsze dziecko w wieku 27 lat. Najstarszymi pierworódkami w Unii Europejskiej są mieszkanki Włoch (30,8 lat) i Hiszpanki (30,7 lat). Pomimo przesunięcia wieku pierwszej ciąży niewiele kobiet sprawdza swoją płodność.

Coraz więcej kobiet planuje ciążę po 30. roku. Jako powód kobiety najczęściej podają niewystarczająco dobrą sytuację materialną, brak stałego partnera, brak gotowości emocjonalnej oraz rozwój kariery zawodowej.

Statystycznie okres największej płodności kobiety wypada między 18 a 25 rokiem życia. „Oczywiście wszystko zależy od indywidualnego życia kobiety, ale proszę pamiętać, że na płodność negatywnie wpływają również czynniki związane ze stylem życia, takie jak stres czy zła dieta, o które w dzisiejszych czasach nietrudno. Medycyna w tych sprawach jest nieubłagana, odkładanie decyzji o ciąży może spowodować kłopoty” – ostrzega dr Grzegorz Mrugacz, dyrektor medyczny Kliniki Leczenia Niepłodności „Bocian” w Warszawie.

Ważne! Regularne miesiączki nie oznaczają braku problemów z płodnością!

Rezerwa jajnikowa: o co chodzi?

Nie każdy wie, że każda kobieta rodzi się z określoną liczbą komórek jajowych. Jedne mają ich ok. dwa miliony, a inne zaledwie kilkadziesiąt tysięcy. Nauka przyjęła, że każda kobieta ma średnio ok. 300 tysięcy potencjalnie zdolnych do zapłodnienia komórek jajowych, ale to jedynie założenie.

Komórki jajowe znajdują się w pęcherzykach, które przechodzą cały cykl przemian zanim uwolnią komórkę jajową gotową do zapłodnienia. W każdym cyklu miesiączkowym część pęcherzyków jest zużywana, czyli zmniejszeniu ulega liczba pęcherzyków pierwotnych w jajnikach. Początkowo proces ten postępuje powoli, jednak po przekroczeniu trzydziestki dynamika zmian przyspiesza. Gdy rezerwa jajnikowa wyczerpie się, rozpoczyna się okres menopauzalny. Kobieta przestaje miesiączkować, co oznacza, że przestała uwalniać do jajowodu komórki jajowe, a rezerwa jajnikowa została wyczerpana.

Czynniki ryzyka zmniejszenia się rezerwy jajnikowej

Ginekolog dr Bartosz Pietrzycki podkreśla, że zmniejszanie się rezerwy jajnikowej to sprawa indywidualna, ale wpływ na liczbę pęcherzyków z komórkami jajowymi mają m.in. uwarunkowania genetyczne. Zgodnie z opinią American College of Obstericians and Gynecologists czynniki ryzyka zmniejszania się rezerwy jajnikowej to:

Późny wiek w kontekście zachodzenia w ciążę (przyjmuje się, że jest to powyżej 35 lat)

Występowanie wczesnej menopauzy wśród kobiet w bliskiej rodzinie kobiety

Palenie tytoniu

Przebyte leczenie, które mogło mieć wpływ na czynność układu rozrodczego (np. niektóre rodzaje radioterapii czy chemioterapii)

Uwarunkowania genetyczne związane z określonymi mutacjami

Niektóre operacje ginekologiczne (np. usuwanie torbieli jajnika).

Wskazania do oceny rezerwy jajnikowej

Zazwyczaj przyjmuje się, że para, które regularnie współżyje bez zabezpieczenia antykoncepcyjnego i przez rok nie zachodzi w ciążę, może mieć problemy z płodnością. W takim wypadku zaleca się badania zarówno kobiecie, jak i mężczyźnie. Ale znaczenie w tym wskazaniu ma też wiek.

Amerykańscy ginekolodzy i położnicy zalecają też ocenę płodności, w tym rezerwy jajnikowej, bezdzietnym kobietom po 35. roku życia, które pomimo regularnego współżycia bez zabezpieczenia przez sześć miesięcy nie zachodzą w ciążę.

Badania pomagające ocenić płodność kobiety

Takimi badaniami jest oznaczenie poziomu hormonów płciowych w surowicy krwi oraz badanie ultrasonograficzne. Uwaga! Rezultaty badań powinien ocenić lekarz, który bierze pod uwagę nie tylko uzyskane wartości, ale szereg innych informacji dotyczących zdrowia kobiety! Rezerwę jajnikową ocenia się zlecając następujące badania:

Poziom hormonu antymüllerowskiego (AMH)

Dr Pietrzycki wyjaśnia, że zbadanie poziomu tego hormonu może dać informację (jeśli jest zbyt niski), że czasu na zajście w ciążę jest niewiele. Pozwala to zapobiec sytuacji, w której kobieta zaplanowała pierwszą ciążę zbyt późno w stosunku do rezerwy komórek jajowych, pozbawiając się w ten sposób szansy na dziecko. Jeśli jest podwyższony w stosunku do norm, może wskazywać na zespół policystycznych jajników. Badanie to można wykonać w dowolnym dniu cyklu menstruacyjnego.

Poziom hormonu folikulotropowego (FSH)

To jeden z hormonów odpowiadających za prawidłowe działanie układu rozrodczego u kobiet. Pobudza wzrost i dojrzewanie pęcherzyków zawierających komórki jajowe w pierwszej fazie cyklu miesiączkowego. Cykl miesiączkowy dzieli się na dwie fazy: folikularną i lutealną, przedzielone szczytem wydzielania FSH i hormonu luteinizującego (LH). Owulacja następuje krótko po szczycie wydzielania tych hormonów, około połowy cyklu. Zbadanie poziomu FSH pozwala wykryć m.in. ewentualne zaburzenia związane ze wczesną menopauzą. Badanie należy wykonać 2. – 3. dniu cyklu menstruacyjnego.

Przezpochwowe badanie USG

Należy je wykonać w 2.-5. dniu cyklu. W jego trakcie lekarz ocenia liczbę pęcherzyków o średnicy 2-10 mm.

Badanie USG pozwala ocenić strukturę jajników, jajowodów i macicy oraz grubość endometrium (błony śluzowej macicy). Wykryje też ewentualne wady w budowie, endometriozę, czy mięśniaki, które mogą utrudniać zajście w ciążę.

Warto wykonać też podstawowe badania krwi, które pokażą, że w organizmie nie ma żadnego stanu zapalnego.

„Połączenie tych wszystkich metod pozwala na postawienie dobrej diagnozy dotyczącej płodności kobiety. Należy jednak pamiętać, że dobre wyniki badań nie gwarantują, że w przyszłości nie pojawią się problemy – zaznacza dr Pietrzycki.

Kobieta ma pewien wpływ na płodność

Na niektóre czynniki związane z płodnością mamy istotny wpływ. Warto pamiętać, że i za wysokie, i za niskie BMI wpływają negatywnie na możliwość zajścia w ciążę. Płodność może też obniżyć palenie tytoniu oraz nieumiejętność radzenia sobie ze stresem.

mw, jw, zdrowie.pap.pl, PAP Zdrowie

Prof. Agata Karowicz-Bilińska z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi podkreśla, że kobieta w prawidłowo przebiegającej ciąży może i powinna uprawiać umiarkowaną aktywność fizyczną, najlepiej codziennie, przez co najmniej 30 minut.

Po co ruszać się w ciąży?

• ciąża przesuwa środek ciężkości, zmienia krzywiznę kręgosłupa – ćwiczenia zniosą negatywne efekty tych zmian, jak np. ból w odcinku lędźwiowym;
• niektóre zajęcia fizyczne odciążają odcinek lędźwiowy i wspierają stawy biodrowe – takie działanie ma np. nordic walking, pływanie, aqua aerobic, pilates.
• ruch pozwala zachować prawidłową wagę – ma to znaczenie nie tylko dla samopoczucia i zadowolenia z ładnej sylwetki, ale i zdrowotne: najniższe ryzyko powikłań ciąży zaobserwowano u ciężarnych z BMI (wskaźnikiem masy ciała) poniżej 23, czyli szczupłych, a istotny wzrost ryzyka powikłań obserwuje się u pacjentek ze wskaźnikiem BMI powyżej 30;
• dobra forma w trakcie ciąży to zminimalizowanie problemów z dojściem do prawidłowej wagi i sylwetki w połogu i po nim;
• wykazano, że aktywność fizyczna dotlenia i sprawia, że wydziela się więcej endorfin – zatem ćwiczenia sprawiają lepsze samopoczucie;
• ruch poprawia krążenie i metabolizm, zatem mniejsze jest ryzyko obrzęków.

Aktywność fizyczna, której nie należy podejmować w czasie ciąży

Niewłaściwe ćwiczenia to dla ciężarnej ryzyko. Do rodzajów aktywności fizycznej, których najlepiej zaprzestać w czasie ciąży należy jazda konna, sporty siłowe, jazda na nartach. Niektórzy specjaliści kultury fizycznej radzą też przesiąść się na rower stacjonarny, z uwagi na to, że jazda na rowerze na zewnątrz wiąże się z ryzykiem upadku.

Przed rozpoczęciem treningów, wskazana jest konsultacja z lekarzem prowadzącym ciążę. Przeciwwskazania do uprawiania sportu w czasie ciąży to: wcześniejsze poronienia, ciąża zagrożona przedwczesnym porodem, choroby serca, ciąża mnoga, duże problemy z nudnościami i częste wymioty.

Agnieszka Pochrzęst-Motyczyńska, PAP Zdrowie

Badania naukowe, których celem jest sprawdzenie wpływu tej substancji na układ rozrodczy oraz ciążę, wciąż są prowadzone i daleko do konsensusu naukowców. Jednocześnie raczej nie znajdzie się lekarza, który przyszłej matce poleci kanabinoidy, tym bardziej że są rezultaty badań sugerujących, że marihuana jednak negatywnie wpływa na układ rozrodczy tak kobiet, jak i mężczyzn, a także na embrion i płód.

Na przykład badacze z North Carolina Central University, Durham zauważyli, że składniki marihuany mogą działać na płód podobnie jak alkohol, który doprowadza do powstania zaburzeń FASD (spektrum alkoholowych uszkodzeń płodu), charakteryzujących się m.in. zaburzeniami zachowania i  trudnościami z nauką.

Do takich wniosków doszli po przeprowadzeniu eksperymentów na rybkach z gatunku danio pręgowany. To modelowy organizm używany w badaniach biologicznych. Naukowcy podawali rybkom alkohol oraz substancje działające podobnie jak zawarte w marihuanie kannabinoidy.

Okazało się, że związki te, działające samodzielnie lub w połączeniu z alkoholem znacząco zaburzały rozwój rybek.

- Praca ta, w połączeniu z wcześniejszymi badaniami na myszach sugeruje, że prenatalna ekspozycja na związki pochodzące z marihuany może powodować uszkodzenia podobne do pojawiających się przy FASD – ostrzega prof. Scott E. Parnell, autor eksperymentu.

To jednak badania na zwierzętach, a – jak wskazują autorzy pracy „Konsekwencje używania i nadużywania marihuany w świetle współczesnej wiedzy” z Instytutu Psychiatrii i Neurologii, „w eksperymentach na zwierzętach udowodniono, że marihuana ma negatywny wpływ na układ rozrodczy. Badania prowadzone z udziałem ludzi nie potwierdzają tych ustaleń”.

Nie brak jednak odmiennych opinii. „Badania dotyczące kobiet zwróciły uwagę ginekologów na pojawiające się zaburzenia cykli menstruacyjnych utrudniających w stopniu znacznym określenie dni płodnych. Badania pacjentek palących marihuanę dały dowody na to, iż THC powoduje powstanie cykli menstruacyjnych bez jajeczkowania. Analiza pacjentek używających marihuany przyniosła jeszcze jedną istotną informację. Okazuje się bowiem, że THC obecny w układzie krwionośnym bardzo łatwo pokonuje barierę, jaką jest łożysko” – czytamy z kolei w innej publikacji, autorstwa Mariusza Jędrzejko, wydanej przez Wrocławskie Wydawnictwo Naukowe ATLA2.

Wiele obserwacji wskazuje, że:

• kobiety w ciąży, które palą marihuanę narażone są na poronienie bardziej niż te, które jej nie palą;
• noworodki urodzone przez użytkowniczki marihuany są: mniejsze, mają niską wagę urodzeniową, występuje u nich wysokie ryzyko mózgowego porażenia dziecięcego oraz wad rozwojowych w ośrodkowym układzie nerwowym.

Ponadto regularne używanie marihuany sprawia, że zmniejsza się, szczególnie u mężczyzn, wydolność seksualna. W trosce o przyszłe potomstwo może nie czekać na konkretne ustalenia badaczy i przynajmniej w czasie starań o dziecko zrezygnować z kanabinoidów.

Justyna Wojteczek, mm, zdrowie.pap.pl

Źródła: M. Jędrzejko: Marihuana – Fakty. Marihuana – Mity, Wrocławskie Wydawnictwo Naukowe ATLA2
Katarzyna Dąbrowska, Ewa Miturska, Jacek Moskalewicz, Łukasz Wieczorek: Konsekwencje używania i nadużywania marihuany w świetle współczesnej wiedzy, w: Alkoholizm i narkomania.

To właśnie na początku ciąży uczymy się dbać o siebie oraz dziecko. Nie bez powodu mówi się, że do ciąży nie da się przygotować. Każda mama przechodzi ją bowiem nieco inaczej, dlatego też trzeba w tym stanie od nowa nauczyć się siebie i swego organizmu. Pojawią się bowiem nowe dolegliwości, zachcianki, czy nastroje. Co więcej, nasze ciało także zmieni się przez te dziewięć miesięcy. Warto więc już od samego początku tej drogi zadbać o wzbogacanie swej wiedzy dotyczącej postępowania w ciąży oraz tego, co jest dla nas dobre, a co nie. Dzięki temu cały jej przebieg z pewnością będzie znacznie przyjemniejszy, a my zdecydowanie szybciej przystosujemy się do nowej roli. Poznajmy więc kilka wskazówek dotyczących jakże ważnego, pierwszego trymestru ciąży, a właściwie jego ostatnich trzech tygodni. Jak dbać w tym czasie o ciało, by zachowało swą elastyczność? Jakie gadżety przydadzą się mamie i ułatwią przebieg ciąży? Czy 12 tydzień ciąży to dobry czas na sport? Sprawdźmy to już dziś!

Końcówka pierwszego trymestru — jak przebiega?

Nie jest tajemnicą, że ciąża tydzień po tygodniu może przebiegać zupełnie inaczej. Wszystkie zmiany następują bardzo szybko, zarówno te fizyczne, jak i te związane z samopoczuciem. To właśnie dlatego, każdy dzień i każdy tydzień w tym stanie jest bardzo ważny dla mamy oraz dziecka. Jak wiadomo, ciążę dzielimy na tak zwane trymestry. Łącznie są trzy. Dziś powiemy jednak o tym pierwszym, który trwa około 13 tygodni. Pod lupę weźmiemy przede wszystkim cztery ostatnie.

Wiemy już, że każda ciąża w pierwszym trymestrze może wyglądać nieco inaczej. Nie zmienia to jednak faktu, że jest to niezwykle istotny etap, szczególnie jeśli mówimy o rozwoju dziecka. Nasze postępowanie w tym czasie może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia maluszka. Dlatego też tak ważne jest, by już od pierwszych dni ciąży, zadbać o siebie ze szczególną uwagą.

Ciąża w pierwszym trymestrze jest dla wielu mam okresem bardzo trudnym. Burza hormonów, czy coraz intensywniejsze zmiany związane z ciałem to tylko niektóre z problemów. To właśnie na tym etapie wystąpić mogą słynne objawy, takie jak na przykład poranne nudności. W naszym organizmie zachodzą duże zmiany, dlatego też duże skoki nastroju, senność, czy nieco gorsze samopoczucie to zupełnie normalna rzecz. Na szczęście 12 tydzień ciąży, przynosi już zwykle większą stabilność.

Kosmetyki dla mam — jakich warto używać?

Wielu mamom prócz rozterek związanych z dobrem dziecka, towarzyszą także troski dotyczące sylwetki. Warto pamiętać, że dwunasty tydzień ciąży to czas, kiedy to brzuszek staje się już coraz bardziej widoczny. Oczywiście wszystko zależy od czynników indywidualnych. U niektórych mam bowiem dziesiąty tydzień ciąży będzie czasem, kiedy to brzuszek będzie ledwo zauważalny, u innych natomiast będzie już spory. O ile chyba żadna z pań nie przejmuje się takimi rzeczami w czasie trwania ciąży, to gdzieś z tyłu głowy pojawiają się już pytania i zmartwienia związane z tym, co będzie po porodzie.

Czy uda mi się schudnąć po ciąży? Czy moje ciało będzie wciąż atrakcyjne? Co, jeśli już nigdy nie zmieszczę się w ulubione spodnie? To tylko nieliczne z tematów związanych z naszą fizycznością, o jakich myślimy właściwie przez całe dziewięć miesięcy. Ciąża wcale nie musi zaprowadzić jednak bardzo widocznych zmian w naszym wyglądzie, o ile o siebie właściwie zadbamy. W tym celu warto nie tylko ćwiczyć, ale i stosować różnego rodzaju preparaty pielęgnacyjne. Kosmetyki dla mam pomagają przede wszystkim zachować sprężystość i elastyczność skóry. W pielęgnacji warto postawić też na preparaty zwalczające rozstępy, czyli zmorę większości mam. Im skóra będzie lepiej nawilżona, tym mniej rozstępów się na niej pojawi. Sprawdzone kosmetyki dla kobiet ciąży znajdziemy na przykład na https://allegro.pl/strefa/ciazy/10-tydzien.

Koniec pierwszego trymestru ciąży — jak o siebie zadbać?

Dla każdej kobiety w ciąży najważniejsze jest dobro i zdrowie maluszka. Warto jednak pamiętać, że aby tak się stało, mama także musi ze szczególnym zaangażowaniem zatroszczyć się o swe zdrowie oraz dobry nastrój. Krótko mówiąc, szczęśliwa mama, to szczęśliwy maluszek. Oczywiście wszelkie zalecenia dotyczące dbałości o organizm, powinniśmy czerpać przede wszystkim z jedynego, sprawdzonego źródła, czyli od lekarza. Jest jednak także wiele innych aspektów, o których warto pamiętać. Mowa tu między innymi o odżywianiu oraz aktywności.

Wiele kobiet martwi się, że 10 tydzień ciąży to już nie czas na aktywność fizyczną, gdyż może mieć ona negatywny wpływ na przebieg ciąży. Nie jest to jednak prawda. Oo ile lekarz nie zaleci inaczej, sport może okazać się naszym antidotum na uniknięcie niektórych dolegliwości ciążowych. Co więcej, pozwoli nam na szybszy powrót do pięknej sylwetki już po porodzie. Nie możemy zapominać też, że podczas aktywności, doskonale dotleniamy organizm, co jest niezwykle istotne dla dziecka. Ciąża to też czas, kiedy to szczególną uwagę zwrócić należy na jedzenie. Stawiajmy na dużą ilość bogatych w cenne witaminy warzywa i owoce. Przede wszystkim, warto zadbać o właściwy balans wszystkich składników odżywczych.

źródło: materiał zewnętrzny Partnera

Konflikt serologiczny jest patologią, w której na skutek niezgodności antygenowej między matką a płodem – w organizmie matki dochodzi do wytwarzania przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom płodowym(3). U podstaw wystąpienia zjawiska konfliktu serologicznego i jest jego najczęstszą przyczyną, leży antygen D z układu Rhesus na krwinkach czerwonych.

Konflikt serologiczny występuje kiedy kobieta Rh ujemna oczekuje dziecka, którego ojciec jest Rh dodatni. Dziecko Rh dodatnie dziedziczy antygen D po ojcu, ale ponieważ w okresie ciąży krwiobieg matki jest oddzielony od krwiobiegu płodu barierą łożyskową nie stanowi to większego zagrożenia. Większe ilości krwi dziecka mogą przedostać się do układu krążenia matki w trakcie ciąży na skutek szczególnych zdarzeń, jakimi są zabiegi, czy krwawienia z dróg rodnych, oraz podczas porodu lub poronienia(3).

Organizm kobiety zaczyna wtedy wytwarzać przeciwciała skierowane przeciwko krwinkom dziecka, które traktuje jak ciała obce – podobnie jak miałoby to miejsce w przypadku obrony immunologicznej przed bakteriami lub wirusami. Taki proces określany jest mianem immunizacji, której następstwem jest rozpad krwinek czerwonych dziecka(3).

Skutkiem tego zjawiska może być choroba hemolityczna płodu a także inne powikłania: niedokrwistość, niedotlenienie, żółtaczka. W ciężkich nieleczonych postaciach choroby możliwe jest wystąpienie innych poważnych powikłań takich jak np.: uogólniony obrzęk, drgawki, uszkodzenia narządów i mózgu, których konsekwencją może być śmierć dziecka(3).

Najwłaściwszą profilaktyką zapobiegającą konfliktowi serologicznemu jest podanie pomiędzy 28 a 30 tygodniem ciąży pierwszej dawki immunoglobuliny anty-D, kobietom, które nie wytworzyły przeciwciał anty-D oraz drugą do 72 godzin po porodzie(4).

Od 1 stycznia 2018 roku w ramach świadczeń gwarantowanych podanie immunoglobuliny anty-RhD w czasie ciąży jest finansowane przez budżet państwa(5). Oznacza to, że każda pacjentka korzystająca z usług specjalistycznej opieki medycznej (poradnia K) afiliowanej w ramach powszechnej służby zdrowia ma prawo do bezpłatnego podania immunoglobuliny anty-D w placówce(5). Kobieta powinna porozmawiać o tym ze swoim lekarzem prowadzącym, szczególnie kiedy należy do grupy obarczonej ryzykiem konfliktu serologicznego.

Świadomość praw pacjentek do świadczeń może znacząco wpłynąć na poprawę profilaktyki zdrowia ciężarnych i płodu. Praktyka lat ubiegłych pokazuje, że wiele spodziewających się dziecka pań rezygnowało z profilaktyki śródciążowej, ze względu na brak refundacji  immunoglobuliny anty-D(5). Teraz ten stan powinien ulec zmianie i poprawie.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia ws. refundacji immunoglobuliny anty–D w profilaktyce śródciążowej i poporodowej konfliktu serologicznego Rh(D), jest zgodne z rekomendacjami międzynarodowymi7,8 oraz polskimi zaleceniami dotyczącymi stosowania immunoglobuliny anty-D, zatwierdzonymi przez Krajowych Konsultantów w dziedzinie położnictwa i ginekologii, transfuzjologii klinicznej oraz perinatologii(4).

- W ciągu wielu lat opracowano diagnostykę konfliktu serologicznego, która umożliwia jego wczesne rozpoznanie. Coraz popularniejsze stają się nieinwazyjne metody diagnostyczne, są one bowiem bezpieczne dla matki i dla dziecka. Bardzo istotne jest więc objęcie kobiety ciężarnej zagrożonej konfliktem właściwą opieką specjalistyczną przy wdrożeniu skutecznych działań profilaktycznych – mówi  profesor Romuald Dębski z jednej z klinik ginekologii i położnictwa w Warszawie.

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że rutynowe postepowanie w zakresie profilaktyki śródciążowej, połączone z profilaktyką poporodową, może praktycznie wyeliminować do zera5 tę jednostkę chorobową i przynieść tysiącom kobiet w Polsce należny komfort psychiczny i zdrowotny(4).

źródło: Materiały prasowe G-Pharma Consulting

Przypisy:

1 Główny Urząd Statystyczny; Informacja o sytuacji społeczno-gospodarczej kraju w 2017.  https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/inne-opracowania/informacje-o-sytuacji-spoleczno-gospodarczej/informacja-o-sytuacji-spoleczno-gospodarczej-kraju-w-2017-r-,1,68. Data wejścia na stronę 28.02.2018.

8 Bennaredello F et al. Recommendations for the prevention and treatment of haemolytic disease of the foetus and newborn. Blood Transfus. 2015 Jan; 13(1): 109–134.