Na mediach społecznościowych i stronach z tzw. alternatywną medycyną pojawiają się ostatnio ostrzeżenia przed stosowaniem past z fluorem i zabiegów stomatologicznych z wykorzystaniem jego związków. Ich autorzy straszą fluorozą, nowotworami kości, upośledzeniem umysłowym, zaburzeniami hormonalnymi i tym podobnymi przypadłościami.

Co gorsza, w ostrzeżeniach tych tkwi ziarno prawdy, bo związki fluoru w nadmiarze są toksyczne. Jednak ryzyko szkodliwego przedawkowania fluoru, zwłaszcza w Polsce, jest niewielkie.

Tymczasem próchnica, której powikłania są ogólnoustrojowe, to powszechny problem całego polskiego społeczeństwa. Badania epidemiologiczne wskazują, że 90 proc. 12-latków cierpi z powodu tej choroby. Próchnicę stwierdza się już u niespełna dwuletnich dzieci. Dorośli Polacy przodują w niechlubnym światowym rankingu częściowego lub całkowitego braku uzębienia.

Fluor: co to jest i gdzie występuje

Fluor to pierwiastek, w stanie wolnym występujący w postaci gazu – dla człowieka niezwykle trującego. W środowisku powszechnie występują jego związki: znajdziemy je w wodzie, glebie, minerałach, organizmach żywych – ludzi w to włączając. Stosunkowo sporo związków fluoru znajduje się w rybach morskich.

Fluor jest niezbędny dla formowania się zębów i kości. Jego późniejszy niedobór prowadzi do problemów zdrowotnych: zaburzeń w wiązaniu wapnia, magnezu i fosforu w kościach, co z w konsekwencji doprowadza do hipomagnezemii (niedoboru magnezu) i demineralizacji tkanki kostnej.

Jak ze wszystkimi związkami, które przyjmujemy poprzez dietę czy oddychanie, nadmiar fluoru także szkodzi. W jego następstwie dochodzi do rozwoju fluorozy. Najczęściej choroba dotyczy zębów i objawia się porowatością ich powierzchni, przebarwieniami. W wypadku długotrwałej ekspozycji na fluor w zbyt wysokich stężeniach, może dojść do fluorozy tkanki kostnej oraz problemów w układzie nerwowym.

Gdzie najczęściej obserwuje się fluorozę zębów? Na terenach, gdzie woda pitna jest bogata w związki fluoru – Polska do nich nie należy: przeważająca większość społeczeństwa korzysta z wody zawierającej poniżej 0,5 mg F/l, tj. dolnej wartości zakresu zalecanego przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). WHO ustaliła, że przedział optymalny zawartości fluoru w wodzie pitnej mieści się w granicy 0,5-1,0 mg/l.

Rzadko dochodzi do ostrych zatruć fluorem. Dzieje się tak wtedy, gdy ktoś w celu samouszkodzenia przyjmuje duże ilości suplementów diety z fluorem lub zjada inne preparaty z fluorem, albo u małych dzieci, które, niedopilnowane przez opiekunów, zjadły duże ilości pasty do zębów z fluorem. do zatrucia fluorem może też dojść w zakładach produkcyjnych, które wykorzystują ten pierwiastek.

Skąd związki fluoru dostają się do organizmu człowieka? Najwięcej – wraz z wodą (60 proc.). Na drugim miejscu jest pożywienie (ok. 35 proc.). Niewielkie ilości wdychamy wraz z powietrzem. Warto przy tym pamiętać, że dobowa dawka pobieranych jonów fluoru zależy od kaloryczności oraz stopnia urozmaicenia diety i mieści się w przedziale 3-5 mg. Jednocześnie według amerykańskiego Instytutu Medycznego Żywności i Żywienia (The Institute of Medicine, Food and Nutrition Board) dopuszczalna górna granica dziennego spożycia fluorków wynosi 10 mg na dobę dla dorosłych i dzieci powyżej 8 roku życia.

Fluor w profilaktyce próchnicy

Dawno temu zauważono, że związki z fluorem są przydatne w zapobieganiu, a nawet leczeniu próchnicy. Przeciwpróchnicowe oddziaływanie fluoru po wyrżnięciu zębów polega m.in. na ograniczaniu działania bakterii próchnicotwórczych (pod wpływem fluoru zmniejszają produkcję kwasów i redukowane jest odkładanie się płytki bakteryjnej na powierzchni zębów),  oraz wspomaganiu remineralizacji i hamowaniu demineralizacji (zęby stale podlegają tym procesom).

W niektórych krajach woda pitna jest specjalnie wzbogacana w związki fluoru (dzieje się tak na przykład w Irlandii, Australii i Nowej Zelandii). Inne dodają je do określonych produktów spożywczych (np. Niemcy wzbogacają w związki fluoru sól). Tego rodzaju działania są podejmowane w celu zmniejszenia występowania próchnicy w społeczeństwie.

W Polsce jako fluorową profilaktykę próchnicy wykorzystuje się powszechnie stosowane pasty z fluorem oraz profesjonalne zabiegi w gabinecie stomatologicznym (zdejmowanie płytki nazębnej, lakierowanie zębów i lakowanie bruzd zębowych). Czasami stomatolog poleca specjalne pasty z wyższą zawartością fluoru oraz płukanki z tym pierwiastkiem. Dzieje się tak wtedy, gdy ocenia, że ryzyko próchnicy u danego pacjenta jest wyższe.

Ryzyko, że w Polsce dostarczymy sobie zbyt dużo fluoru wraz z wodą pitną, jest niskie. Przeważająca większość społeczeństwa polskiego korzysta z wody zawierającej poniżej 0,5 mg F/l, czyli dolnej wartości zakresu zalecanego przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). WHO ustaliła, że przedział optymalny zawartości fluoru w wodzie pitnej mieści się w granicy 0,5-1,0 mg/l.

Jak dbać o zęby

Grupa ekspertów, która wypracowała polskie stanowisko w sprawie profilaktyki próchnicy podkreśla, że podstawowe zasady zapobiegania chorobie próchnicowej to:

• prawidłowe odżywianie,
• dbałość o higienę jamy ustnej
• stosowanie środków profilaktycznych zawierających fluorki.

„Fluorki wykorzystywane są w masowych, grupowych oraz indywidualnych metodach zapobiegania. Światowa Organizacja Zdrowia i Światowa Federacja Dentystyczna rekomendują ich profilaktyczne stosowanie, podkreślając ich skuteczność i bezpieczeństwo. Zwracają jednocześnie uwagę na konieczność monitorowania ekspozycji i oceny ich efektywności działania. W profilaktyce indywidualnej fluor może być dostarczany: – doustnie (tabletki lub krople) – metoda endogenna (suplementacja), wówczas wpływa na mineralizację powstających twardych tkanek zęba, – zewnętrznie – metoda egzogenna, przez miejscową aplikację na wyrznięte zęby.

Pasty do zębów, płukanki, pianki, żele i lakiery zawierają różne stężenia związków fluoru. Mogą być stosowane w domu samodzielnie przez pacjenta (profilaktyka domowa) lub w gabinecie stomatologicznym (profilaktyka profesjonalna). Warunkiem skuteczności i bezpieczeństwa profilaktyki fluorkowej jest przestrzeganie zasady indywidualnego doboru metod profilaktycznych, z uwzględnieniem ekspozycji na związki fluoru pochodzące z różnych źródeł, wieku dziecka oraz poziomu ryzyka próchnicy” – czytamy w stanowisku.

Dzieci i związki fluoru

Dzieci powinny stosować pastę do zębów odpowiednią dla ich wieku oraz indywidualnego ryzyka próchnicy.

Eksperci podkreślają: „Brak jest dowodów wskazujących, iż stosowanie past fluorkowych w wieku 12 lub 15 miesięcy stanowi wzrost ryzyka rozwoju fluorozy w odniesieniu do dzieci, u których pasta z fluorem wprowadzana jest później. Brak jest także naukowych dowodów odnośnie wpływu kariostatycznych dawek fluoru na wzrost zachorowań na osteosarkomę, wzrostu symptomów neurotoksyczności i obniżenia ilorazu inteligencji (IQ), chorób tarczycy, chorób nerek, zespołu Downa, nowotworów krwi, miażdżycy naczyń, nadciśnienia. Nie ma dowodów na to, że stosowanie profilaktyki fluorkowej zgodnie z zaleceniami stanowi jakiekolwiek ryzyko dla pacjentów z chorobami nerek”.

Zaznaczają, że nie podstaw do obaw, że nadzorowane przez rodzica dziecko podczas szczotkowania zębów zje wraz z pastą do zębów niebezpieczne ilości fluoru. Na podstawie przeprowadzonych w Polsce badań wykazano, że dzienne spożycie fluoru przez małe dziecko oceniono na 0,28 mg (0,09-0,82 mg). „Łączne średnie pobranie fluoru z diety i past do zębów przez dzieci nie przekroczy więc odpowiedniego dziennego spożycia, które dla najmłodszych w wieku 1-3 lata wynosi 0,7 mg F/dzień”.

Jednocześnie eksperci podkreślają, że do 8. roku życia dziecka to dorośli powinni mu szczotkować zęby pastą z fluorem. Z jednej strony zapewniają w ten sposób prawidłowe czyszczenie zębów, z drugiej minimalizują ryzyko, że dziecko będzie nabierało zbyt dużo pasty i w konsekwencji ją spożywało.

Justyna Wojteczek, zdrowie.pap.pl

Podczas wyboru metody wybielania warto wziąć pod uwagę trzy kryteria: koszt, szybkość wybielenia oraz pożądane efekty. Zanim podejmiesz decyzję, odpowiedz sobie na pytania, jaki budżet chcesz przeznaczyć, ile czasu możesz poświęcić na upiększenie uśmiechu oraz jak trwałe mają być efekty rozjaśnienia zębów.

Wybielanie u stomatologa

Do wyboru są dwa warianty: nieco tańsza metoda nakładkowa oraz wybielanie lampą.

Zabieg wybielania nakładkowego wykonujesz sama w domu, jednak cały proces jest dość pracochłonny – najpierw musisz odbyć dwie wizyty w celu wykonania i dopasowania nakładek.

Wybielanie trwa około 2 tygodni i musisz się liczyć z tym, że każdą noc spędzisz z nakładkami na zębach. Efekty są zadowalające, a bielszy uśmiech zostanie z Tobą nawet na kilka lat. Koszt to około 400-800 zł. Co ważne przed wykonaniem odlewu szczęki na nakładki warto wcześniej pozbyć się kamienia nazębnego. Tylko wówczas będzie można mieć pewność, że wykonany odlew pokrył całą powierzchnię zębów.

Natomiast wybielanie lampą jest najskuteczniejszą, ale również najdroższą metodą. W tym wypadku warto zaplanować budżet w wysokości nawet kilku tysięcy zł za zabieg! Efekty są jednak niemal natychmiastowe. Polega ona na tym, że stomatolog nakłada na zęby żel wybielający, który jest aktywowany za pomocą światła emitowanego przez lampę, np. Beyond. Kuracja usuwa silne przebarwienia zarówno na powierzchni zębów, jak i wewnątrz zębiny. Cały zabieg trwa niecałą godzinę, jest jednorazowy i całkowicie bezpieczny. Już po 45 minutach można się cieszyć o wiele bielszymi zębami, wybielonymi o nawet 8 odcieni.

Wybielanie w domu

Jest to najtańsza forma wybielania zębów. Możesz wybrać między wybielaniem z wykorzystaniem naturalnych składników albo preparatów dostępnych w drogeriach.

Pierwsza opcja to sposób najtańszy, ale również najmniej efektywny. Cytryna, soda oczyszczona, jak i węgiel – te produkty pomogą Ci wybielić zęby. Efekt będzie subtelny oraz niestety krótkotrwały. Uważaj również, ponieważ kwasy zawarte w cytrynie mogą uszkodzić szkliwo!

Najpopularniejszą metodą wybielania zębów jest użycie produktów drogeryjnych. Preparaty są naprawdę tanie (od 20 do 100 zł) oraz działają relatywnie szybko. Najchętniej wybierane produkty to paski, systemy wybielające. Kuracja paskami trwa zwykle od 5 do 7 dni, natomiast systemem 7 dni. W obu przypadkach można się spodziewać widocznych efektów wybielania od 2 do 4 odcieni, ale warto również wspomagać sam proces wybielania tzw. białą dietą oraz pastą wybielającą, podtrzymującą samą kurację, jak również późniejsze efekty.

Warto pamiętać o przestrzeganiu instrukcji na opakowaniu. Jeśli są jakieś wyraźne przeciwskazania jak np. ciąża, odłóż wybielanie na inny termin i co najważniejsze – nie noś produktu na zębach dłużej, niż zaleca producent.

Źródło: informacja prasowa OneMulti

Z badania wykonanego w 2018 roku podczas akcji „Po Pierwsze Zdrowie” przez prof. dr hab. Renatę Górską wynika, że 5 proc. ankietowanych nie myje zębów w ogóle, a 15 proc. robi to raz w tygodniu. Przekłada się to na konkretne dolegliwości: 8 na 10 osób w wieku 35 lat i więcej boryka się z przewlekłymi stanami zapalnymi przyzębia i zapalenia dziąseł. Powszechnie znaną chorobą przyzębia jest paradontoza, ale dolegliwości w jamie ustnej związanych z przewlekłym stanem zapalnym jest więcej.

Tymczasem w ostatnich latach dostrzeżono, jak poważne mogą mieć one konsekwencje dla całego organizmu, ale w szczególności – dla układu krążenia.

- Wiemy, że chorobom przyzębia towarzyszy przewlekły proces zapalny, a miażdżyca ma tło zapalne. Wydaje się więc zrozumiałe, że przewlekłe zapalenie trwające się przez wiele miesięcy czy lat, nawet o niewielkim stopniu nasilenia, promuje choroby o tle zapalnym, w tym miażdżycę. Znaczenie mogą odgrywać uwalniane m.in przez mikrobiom przewodu pokarmowego wolne rodniki oraz cytokiny, które mające negatywny wpływ na naczynia i śródbłonek, także ten w jamie ustnej – wyjaśnia prof. dr hab. Piotr Pruszczyk, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Pojawiły się też pierwsze prace naukowe wskazujące na poprawę rokowania pacjentów kardiologicznych po intensywnym leczeniu chorób przyzębia.

Mycie zębów a zdrowie układu krążenia

Skuteczność higieny jamy ustnej w zapobieganiu chorobom kardiologicznym wykazano w badaniach na dużej grupie ponad 4,5 tys. osób.

- Udowodniono coś, co wydawało nam się zupełnie dziwne, wręcz irracjonalne: mycie zębów dwa razy dziennie o ponad 40 proc. zmniejsza liczbę powikłań sercowo-naczyniowych oraz pomaga obniżyć ciśnienie tętnicze krwi o 10 mm słupka rtęci – relacjonuje kardiolog.

Wygląda więc na to, że w razie podejrzenia choroby układu krążenia lub wysokiego ryzyka takich problemów, należy udać się nie tylko do lekarza pierwszego kontaktu, kardiologa i diabetologa, ale równocześnie odwiedzić dentystę – w miarę możliwości warto poszukać lekarza periodontologa, który specjalizuje się w leczeniu chorób przyzębia.

Regularne wizyty u dentysty ustrzegą cię przed… udarem

Danych potwierdzających, że pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym należy poddać leczeniu chorób przyzębia w celu zmniejszenia stanu zapalnego, co skutkuje poprawą funkcjonowania układu krążenia, jest już wiele.

Okazuje się na przykład, że ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu powstającego wskutek zatoru lub zakrzepu jest aż dwukrotnie większe, jeśli pacjent ma choroby przyzębia. Osoby z chorym przyzębiem są też bardziej narażone na śmierć wskutek chorób naczyń mózgowych niż te, które dziąsła i zęby oraz tkanki, w których są osadzone, mają zdrowe.

- Należy podkreślić, że zapalenie przyzębia – potencjalnie wyleczalna choroba, to niezależny czynnik ryzyka udaru u osób powyżej 65rż., zaś profilaktyka stomatologiczna i regularne leczenie chorób przyzębia to ryzyko zmniejsza. Wydaje się to szczególnie ważne w kontekście faktu, że udar mózgu jest najczęstszą przyczyną niepełnosprawności i drugą co częstości przyczyną zgonów na świecie – dodaje prof. dr hab. Anna Kostera-Pruszczyk, kierownik Katedry i Kliniki Neurologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Oczywiście czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i stanów bezpośredniego zagrożenia życia jak udar jest więcej. Niemniej jednak, niezależnie od tego, czy chory pali papierosy, ma nadciśnienie lub cukrzycę, jaki jest jego status społeczny, choroby przyzębia pogarszają perspektywy wyzdrowienia czy kontrolowania chorób układu krążenia i zwiększają ryzyko wystąpienia zagrażającego życiu zdarzenia.

Warto też wiedzieć, że bywa i tak, jeśli nadciśnienie jest na wczesnym etapie rozwoju, że wyleczenie chorób przyzębia powoduje… powrót wartości ciśnienia do prawidłowych.

Zatem nie wystarczy zapobiegać otyłości, ruszać się, przyjmować zalecone leki na cukrzycę, zaburzenia lipidowe czy nadciśnienie. W kontekście zdrowia całego organizmu istotne są również regularne wizyty u stomatologa, prawidłowa higiena jamy ustnej i leczenie chorób przyzębia.

Statyny: nieoczywiste „skutki uboczne”

Trzeba też wspomnieć o szeroko stosowanych w kardiologii lekach: statynach, podejrzewanych w ostatnim czasie o negatywne skutki uboczne. Warto przypomnieć, że są to leki stosowane od dawna, a zatem takie, których działanie i bezpieczeństwo stosowania udowodniono na milionach pacjentów. Kardiolodzy apelują, by pochopnie nie zmieniać zaleconego przez lekarza dawkowania i – tym bardziej – samodzielnie ich odstawiać. Przy czym ostatnio wykryto kolejne działanie statyn.

- Udowodniono ich efekt przeciwzapalny, a w kontekście chorób w jamie ustnej okazuje się, że znakomicie działają one także na tkanki przyzębia. Co ciekawe, działają też hamująco na rozwój niektórych bakterii, które mają negatywny wpływ na zęby – mówi prof. Renata Górska, konsultant krajowy w dziedzinie periodontologii, kierownik Zakładu Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia WUM.

Monika Wysocka, zdrowie.pap.pl

Źródło: Konferencja online zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Periodontologiczne

Czasami pojawia się w dzień, a czasami w nocy, kiedy trudno go zauważyć. Dotknięta bruksizmem osoba trze zębami o zęby, potocznie mówiąc – zgrzyta. Przypadłość ta może pojawiać się i znikać na różnych etapach życia. Najczęściej zgrzytają dzieci, a z wiekiem ryzyko bruksizmu spada. Inaczej mówiąc, można z tego wyrosnąć. Trudno dokładnie określić, ilu ludzi cierpi na to zaburzenie. Według badań uwzględnionych w opublikowanym w piśmie „Oral Rehabilitation” przeglądzie naukowej literatury, nocny bruksizm dotykać może np. od 3,5 aż do 40,6 proc. dzieci. Tak duże różnice, zdaniem autorów opracowania wynikają z wieku uczestniczących w projektach badawczych dzieci oraz z rozbieżności w kryteriach diagnostycznych.

Skąd się bierze bruksizm?

Przyczyny nie są do końca znane. Zgrzytanie zębów za dnia u niektórych osób pojawia się przy silnych emocjach, takich jak lęk, gniew, frustracje, a także podczas silnej koncentracji. Wydaje się, że jednym z czynników ryzyka  bruksizmu może być typ osobowości o wysokim poziomie agresji, nastawieniu na rywalizację i hiperaktywności. Naukowcy z Tel Aviv University, na podstawie badania opisanego w „Journal of Oral Rehabilitation” zauważyli natomiast, że bruksizm może wynikać z lęku przed kontaktami społecznymi.

- To nie jest problem dentystyczny, choć taki, który ma związane z zębami konsekwencje” – uważa kierujący pracami dr Ephraim Winocur. – Jeśli będziemy zdawać sobie z tego sprawę, będziemy mogli podchodzić do problemu świadomie. Psychiatrzy będą mogli rozpoznawać pacjentów zagrożonych bruksizmem i starać się mu zapobiegać. Tymczasem stomatolodzy natychmiast będą wiedzieli, co leczyć – dodaje specjalista.

Badacze przeprowadzili ankiety wśród 75 mężczyzn i kobiet w wieku trzydziestu – trzydziestu kilku lat. 40 osób z tej grupy cierpiało na fobię społeczną. Połowa z nich z kolei przyjmowała leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI. 35 osób było natomiast wolnych od fobii. Choć wcześniej znajdowano korelacje między przyjmowaniem leków przeciwdepresyjnych i bruksizmem, tym razem naukowcy takiej zależności nie zauważyli. Jednak zanotowali umiarkowane lub silne zniszczenie zębów u ponad 42 proc. osób z fobią społeczną i 28,6 proc. uczestników zdrowych. Bruksizm dzienny występował przy tym u 42,5 proc. ochotników z fobią społeczną i tylko u 3 proc. pozostałych.

- Interakcje z ludźmi wydają się potrzebne do tego, aby uruchomić bruksizm u osób z lękami społecznymi. Poprzez ich leczenie, możemy być w stanie leczyć także bruksizm – podkreśla dr Winocur. Trzeba tu zaznaczyć, że wspomniana analiza nie spełnia najwyższych kryteriów metodologii badań – m.in. grupa badawcza jest bardzo mała, a metoda ankietowa nie daje wysoce wiarygodnych wyników.

W innych badaniach zauważono korelacje, które pozwalają wysnuć ostrożny wniosek, że ryzyko bruksizmu zwiększają niektóre leki, w tym przeciwdepresyjne, a także kofeina, alkohol i narkotyki. Bruksizm bardziej zagraża przy tym osobom z rodzin, w których już występuje. Może też pojawić się przy niektórych schorzeniach, np. chorobie Parkinsona, chorobie refluksowej przełyku, epilepsji, lękach nocnych, ADHD czy bezdechu sennym.

Metody leczenia mogą być różne

W większości przypadków nie dochodzi do poważnych kłopotów, ale takie mogą wystąpić. W wyniku bruksizmu zęby z czasem mogą stać się nadwrażliwe, a także silnie się zetrzeć, połamać lub rozchwiać. Mogą się także pojawić dolegliwości ze strony mięśni żuchwy – ból, ograniczenie ruchu, czy charakterystyczne „klikanie” podczas otwierania i zamykania ust. Mogą także wystąpić także bóle głowy, uszkodzenie wewnętrznych powierzchni policzków i zaburzenia snu.

Przy takich niepokojących objawach lepiej jest zwrócić się do lekarza. Bruksizm powinien też rozpoznać stomatolog w czasie rutynowego przeglądu uzębienia. Jeśli przyczyną będą kłopoty ze snem, potrzebna może być później wizyta u specjalisty z tej dziedziny, jeśli czynniki psychologiczne – konsultacja z fachowcem oferującym pomoc w tym zakresie.

W przypadku bruksizmu dziennego może wystarczyć rozpoznanie istniejącego nawyku i świadoma praca nad jego zmianą. Terapeuta może też pomóc w radzeniu sobie ze stresem, nauce relaksu, w zmianie negatywnych wzorców, które prowadzą do pojawiania się psychicznych napięć. Stomatolog może tymczasem zalecić noszenie specjalnej szyny, która co prawda, nie zatrzyma zgrzytania, ale sprawi, że zęby będą bezpieczne i pozwoli zmniejszyć dolegliwości ze strony żuchwy.

Prowadzone są też próby z wykorzystaniem biofeedbacku, ale na razie pozostaje on w sferze kontrowersji. To metoda, w której mierzy się różne pozostające poza świadomością funkcje organizmu, takie jak fale mózgowe, przewodnictwo skóry, ciśnienie krwi czy napięcie mięśni. Przedstawiane są one pacjentowi w formie graficznej na monitorze lub dźwiękowej. W zależności od stanu mierzonych parametrów, np. piłeczka na ekranie może się zwiększać lub zmniejszać – pacjent wtedy ma za zadanie kontrolować piłeczkę np. wpływając na mięśnie czy stan swojego umysłu. Jednak naukowcy z Veterans Affairs Portland Health Care System, po przeanalizowaniu dostępnej literatury naukowej stwierdzili brak dostatecznych dowodów na skuteczność tej metody w leczeniu bruksizmu.

Lekarze mogą też, na krótki czas zalecić leki rozluźniające mięśnie czy obniżające lęk. Jeśli zaburzenie wynika z  kolei z przyjmowania leków, pomóc może ich zmiana, a jeśli zgrzytanie zębów jest skutkiem innej choroby, to potrzebne jest leczenie w tym zakresie.

Jest jeszcze inna metoda, która może osłabić zgrzytanie zębami niezależnie od jego przyczyny. Polega na wstrzykiwaniu co kilka miesięcy toksyny botulinowej czyli tzw. botoksu do żwacza i mięśnia skroniowego. Metoda ta jednak jest dosyć kosztowna i szerzej stosuje się ją stosunkowo od niedawna. Nadal więc jest badana m.in pod kątem bezpieczeństwa i nie weszła do kanonu standardowych wytycznych, zwłaszcza że część pacjentów zauważa niewielkie zmiany w owalu twarzy, a niektóre badania wskazują, że może też dojść do osłabienia kości szczęki, szczególnie u kobiet po menopauzie.

Przy silnym, dającym kłopoty zgrzytaniu zębami, nie obejdzie się więc raczej bez konsultacji ze specjalistą, czy nawet specjalistami. Ale z pewnością warto to zrobić, bo leczenie zniszczonego uzębienia może być dużo trudniejsze i bardziej kosztowne.

Marek Matacz dla zdrowie.pap.pl

Warto przy tym pamiętać, że kobiece mleko także zawiera cukry; stąd w sytuacji, gdy dziecko z wyrżniętymi ząbkami jest karmione nocą, po karmieniu trzeba mu umyć zęby. Jest to o tyle istotne, że podczas snu ślinianki wydzielają mniej śliny niż w czasie czuwania, a to stwarza korzystniejsze warunki do rozwoju próchnicy.

Próchnica diagnozowana jest w naszym kraju u ponad połowy dzieci w wieku 3 lat, a młodzież wkracza w dorosłość z próchnicą obejmującą średnio osiem zębów!

Próchnica jest chorobą zakaźną, dlatego szczególnie niebezpieczna jest sytuacja, gdy popsute zęby mleczne sąsiadują w jamie ustnej z zębami stałymi. Nie ma co liczyć na to, że problem zniknie razem z wypadającymi mleczakami.Dbać o mleczaki trzeba od momentu, gdy się pojawią, bo jak podkreślają specjaliści, zaniedbanie zębów mlecznych to najkrótsza droga do poważnych problemów z zębami stałymi.

– Higieniczne nawyki dzieci, które mają niebagatelne znaczenie dla późniejszego zdrowia, kształtują się w pierwszych latach życia – przypomina prof. dr hab. n. med. Marzena Dominiak prezydent Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego.

Brak odpowiedniej higieny jamy ustnej może doprowadzić także do przedwczesnej utraty zębów mlecznych, a to nie pozostaje bez znaczenia – może przyczynić się do rozwoju wad zgryzu i w przyszłości wiązać się z koniecznością noszenia aparatu ortodontycznego.

- Niezbędnymi elementami zapobiegania chorobie próchnicowej dzieci są: regularne i zgodne z zasadami wykonywanie zabiegów higienicznych w jamie ustnej, regularne wizyty u dentysty połączone z wykonywaniem zabiegów profilaktycznych oraz właściwe nawyki dietetyczne – wylicza prof. Dorota Olczak-Kowalczyk, krajowy konsultant w dziedzinie stomatologii dziecięcej, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej.

Sześć zasad, które pomogą ci uchronić zęby mleczne twojego dziecka przed próchnicą

• Nie dawaj dziecku prezentu w postaci swoich bakterii próchnicowych

Nie całuj dziecka w usta, nie oblizuj jego sztućców ani smoczka. 
Bakterie próchnicotwórcze nie biorą się znikąd – najczęściej dzieciom „dostarczają” je dorośli.

• Dbaj o zęby dziecka od samego początku, nawet o te, które dopiero się wyrzynają. Pamiętaj o:

1. oczyszczaniu zębów po karmieniu przed snem i w nocy,
2. stopniowym ograniczaniu karmienia piersią (i butelką) bezpośrednio przed snem i w nocy,
3. przyzwyczaj dziecko do zaspokajania pragnienia w nocy wodą,
4. wraz z pojawianiem się zębów wprowadzaj coraz mniej rozdrabnianych pokarmów

• Cukier szkodzi mleczakom, więc go unikaj w posiłkach i napojach dziecka

Unikaj dodawania cukru do pokarmów i napojów podawanych dziecku, zwłaszcza w pierwszych dwóch latach życia. Bardzo niebezpieczne są słodzone napoje.

• Woda lepsza dla dziecka niż sok

Dzieci wolą słodkie soki od wody, ale to od Ciebie zależy czy uda się wyrobić mu nawyk picia wody. Nie chodzi o to, aby całkowicie wyeliminować z diety dziecka soki, ale staraj się ograniczyć ich podawanie na korzyść świeżych warzyw i owoców.

• Zęby dziecka należy myć pastą

Dla zachowania zdrowia zębów mlecznych zalecane jest stosowanie pasty do zębów z fluorem podczas szczotkowania zębów dziecka. Na rynku dostępne są pasty dostosowane do wieku dziecka – nie obawiaj się więc, że przesadzisz z fluorem.

• Pamiętaj o regularnych wizytach u dentysty

Pierwsza wizyta powinna się odbyć między 6. a 12. miesiącem życia dziecka. Stomatolog pomoże ci zaplanować profilaktyczne działania, dzięki czemu zabezpieczysz zęby swojego dziecka, a ono oswoi się  z gabinetem dentystycznym i w starszym wieku takie wizyty nie będą dla niego niczym nadzwyczajnym.

Źródło: leczymymleczaki.pl, mw, zdrowie.pap.pl, PAP Zdrowie

W wyniku takich reakcji dochodzi do powstawania pęknięć szkliwa, krwawienia dziąseł czy nawet rozchwiania zębów. Nieświadome zgrzytanie zębami może także powodować powstawania ubytków przyszyjkowych lub przeciążenia zębów, które mogą powodować okołowierzchołkowe stany zapalne, a w skrajnych przypadkach nawet utratę zębów. W sytuacjach stresowych często również nadgryzamy wargi, błonę śluzową policzków, obgryzamy paznokcie lub nadgryzamy przedmioty. Takie zachowania również powodują zaburzenia funkcji uzębienia – wyjaśnia lek. Roman Borczyk, dyrektor zespołu specjalistów kliniki implantologii i stomatologii estetycznej.

Z pewnością nie służy naszym zębom również przygryzanie ołówków czy długopisów. Taki kontakt zębów z twardym przedmiotem może powodować ukruszenia zębów lub pęknięcia szkliwa. Niehigieniczne jest również oblizywanie palców podczas liczenia kartek papieru, do ust przedostaje się wówczas miliony bakterii, które zebraliśmy dotykając niezliczoną ilość przedmiotów. Mogą one być naprawdę niebezpieczne i powodować nawet zakażenia organizmu.

Żucie gumy może w pewnym stopniu pomóc zadbać o zęby w pracy, jeśli nie mamy możliwości umycia zębów po posiłku. Żucie powoduje obniżenie ph w jamie ustnej, wytwarza większą ilość śliny, która również oczyszcza zęby i neutralizuje kwasy. Należy pamiętać, by korzystać się z gum bez cukru w składzie. Jeśli jednak żujemy gumę dłużej niż 10-15 minut sami sobie szkodzimy, przyczyniając się do przerostu żwaczy czy nawet nadwyrężenia stawu skroniowo-żuchwowego. Możemy również spowodować naruszenie lub wypadnięcie plomby czy doprowadzić do nadkwasoty.

Kawa jest stałym elementem dnia pracy, uprzyjemniamy sobie czas również herbatami czy słodzonymi napojami, rzadko kiedy jednak zdajemy sobie sprawę, że te napoje mogą przyczynić się do odkładania osadu i kamienia nazębnego, a także rozwoju próchnicy. Dużo lepiej zastąpić je po prostu wodą mineralną.

Szkodliwe dla zdrowia naszych zębów są również spożywane w trakcie pracy słodkich przekąsek. Cukier jest bowiem pożywką dla bakterii, które namnażając się produkują szkodliwe kwasy. Ciągłe podjadanie nie pozwala na wystarczające oczyszczenie zębów przez ślinę. Zaczyna się wówczas tworzyć osad, a namnażające się bakterie sprzyjają próchnicy. Szczególnie szkodliwe są takie produkty, które mają długi kontakt z jamą ustną, jak na przykład lizaki czy słodkie gumy, cukierki oblepiające zęby. Kolejną grupą produktów, mającą negatywny wpływ na stan zdrowia zębów są produkty wysoko przetworzone. Zawierające konserwanty, polepszacze smaku, wzmacniacze, sztuczne barwniki. Uszkadzają szkliwo i przylepiają się do zębów utrudniając naturalne obmywanie przez ślinę – mówi lek. Roman Borczyk, dyrektor zespołu specjalistów Kliniki Implantologii i Stomatologii Estetycznej Borczyk.

Jeśli chcemy zabezpieczyć nasze zęby w pracy wystarczy, że częściowo ograniczymy spożycie szkodliwych produktów lub po prostu zadbamy o możliwość umycia zębów 30 minut po ich spożyciu, nie wcześniej w przypadku spożycia produktów zawierających kwasy, ponieważ uszkadzamy wówczas szkliwo. Jeśli nie mamy możliwości umycia zębów, warto je chociaż przepłukać wodą, co pozwala czasowo zneutralizować środowisko i przywrócić prawidłowy poziom pH w jamie ustnej. Zredukujemy w ten sposób możliwość namnażania bakterii i rozpoczęcia procesu próchnicotwórczego.

Źródło: Newsrm.tv

Skąd te objawy? Większa skłonność kobiet w ciąży do infekcji dziąseł spowodowana jest zmianami hormonalnymi w tym okresie, w szczególności wpływem progesteronu. Po pierwsze, zwiększony poziom tego hormonu wpływa na większe ukrwienie tkanek dziąseł, przez co stają się one przerośnięte i rozpulchnione. Po drugie, zaostrza on reakcję dziąseł na obecność bakterii gromadzących się w płytce nazębnej. Z kolei skok estrogenu we krwi sprawia, że błony śluzowe są bardziej skłonne do podrażnień i urazów mechanicznych. Szczególnie tkanki dziąseł mają wiele receptorów estrogenowych, które są podatna na wahania hormonalne.

W tym okresie u niektórych kobiet może także wystąpić tzw. guzek ciążowy. Nie należy się go jednak obawiać. To łagodna zmiana, która ma charakter zapalny i występuje najczęściej w tkankach dziąseł lub obszarach międzyzębowych czy błonach śluzowych warg albo języka. Ten guzek zazwyczaj samoistnie znika po ciąży.

Po ciąży znika też wiele innych niepożądanych objawów, ale stan jamy ustnej nie jest najlepszy. Warto jednak na bieżąco monitorować, co dzieje się z zębami i dziąsłami kobiet w tym okresie. Nieleczone choroby dziąseł w zaawansowanym stadium mogą doprowadzić nie tylko do paradontozy i utraty zębów, ale również do przedwczesnego porodu oraz niskiej masy urodzeniowej noworodka. W tym przypadku groźne może być nawet coś tak z pozoru niewinnego jak płytka nazębna.

Jak dbać o dziąsła w trakcie ciąży?

- codziennie min. 2 razy dziennie (a najlepiej po każdym posiłku) szczotkuj zęby pastą z fluorem, rób to delikatnie i używając w tym celu szczoteczki o miękkim włosiu;

- nie zapominaj o nitkowaniu oraz oczyszczaniu języka specjalną skrobaczką;

- używaj płynów do płukania jamy ustnej. Organizacja American Academy of Pediatric Dentistry (AAPD) zaleca ciężarnym używanie płynów fluoryzowanych oraz bez dodatku alkoholu, które  wzmocnią szkliwo i pomogą zapobiec rozwojowi próchnicy. Jest to szczególnie istotne u kobiet, którym podczas ciąży często dokuczają wymioty. Wówczas do ust przenikają kwasy żołądkowe, które obniżając pH w jamie ustnej mogą uszkodzić zęby oraz doprowadzić do erozji szkliwa;

- w zaawansowanych przypadkach chorób dziąseł stomatolog może ci przepisać płukankę zawierającą chlorheksydynę o właściwościach przeciwbakteryjnych;

- poinformuj stomatologa o ciąży (niezależnie od jej etapu) oraz regularnie kontroluj stan zębów i dziąseł podczas wizyt kontrolnych. W przypadku obecności kamienia nazębnego, który jest jednym z czynników stanów zapalnych dziąseł, możesz wykonać profesjonalny zabieg higienizacji. Obserwuj dziąsła i monitoruj ich stan pod okiem dentysty – im wcześniej, tym lepiej, ponieważ ciąża stopniowo może zaostrzać objawy;

- oprócz regularnych wizyt, pilnie umów się do dentysty, jeśli: boli cię ząb, dziąsła często krwawią , a ból powoduje duży dyskomfort, zauważyłaś ruchomość zębów lub podejrzane zmiany zapalne w ustach.

Źródło: Guarana PR

Gwiazdy takie jak Cheryl Cole, Miley Cyrus, Katy Perry, Lindsey Lohan czy Victoria Beckham stwierdziły, że zamiast długotrwałej kuracji zdecydują się na szybką metamorfozę uśmiechu. Korzystają więc m.in. z porcelanowych licówek, które, w odróżnieniu od tych tradycyjnych, mają jedynie 0,3 mm grubości, a ich założenie w wielu przypadkach nie wymaga szlifowania zdrowych zębów. Nakleja się je natomiast na nienaruszone szkliwo. Dzięki licówkom można nie tylko zmienić kształt zębów, ale i ich kolor. Przydają się one również po to, aby zamknąć nieestetyczne szpary. Rozwiązanie to także jest często stosowane do przedłużania startych zębów. Samo nałożenie licówek wymaga zaledwie 2 wizyt u dentysty.

Nie zawsze jednak licówka jest wystarczającym rozwiązaniem, które usunie lub zamarkuje problem. W wielu przypadkach konieczne jest sięgnięcie po aparat ortodontyczny. Dziś coraz popularniejszą alternatywą dla niego są specjalne nakładki. Powód? Dyskrecja samej terapii. Zamiast ligatur i drutów stosuje się tutaj wyjmowalne nakładki tzw. alignery. Wykonane są one ze specjalnego, przeźroczystego i miękkiego tworzywa. W czasie leczenia, co kilka tygodni, kolejno się je wymienia. Każda kolejna nakładka, a zwykle jest ich od 12 do 48, to następny etap, podczas którego zęby przesuwają się na właściwe miejsce.

To rozwiązanie stosowane jest zazwyczaj przy okazji rozległych i złożonych wad zgryzu, jak również niewielkich wad estetycznych np. diastem, umożliwia także przygotowanie pacjenta do zabiegu ortognatycznego.

Istnieje również możliwość wymiany wszystkich zębów na raz. Odbywa się to w trakcie jednej doby.. Dostępne jest bowiem rozwiązanie All-On-4, które pozwala na stworzenie nowego uśmiechu. Wszystko rozpoczyna się od usunięcia zębów (często zaleca się ten zabieg osobom cierpiącym na bezzębie).

Źródło: Guarana PR

Kobiety oceniają sprawę bardzo podobnie. Dla nich jednak, oprócz pięknego uśmiechu liczą się jeszcze inne kwestie. W czołówce, poza zębami znalazła się też gramatyka. Zaraz po niej był jeszcze ubiór i włosy. To istotne wskazówki! Wynika z nich bowiem, że liczy się nie tylko wygląd, ale również to jak wypowiada się partner.

Zainwestuj w zdrowie

Nawet jeśli natura nie obdarzyła nas idealnym uzębieniem, są metody na to, by nasz uśmiech przeszedł metamorfozę. Co najbardziej szpeci zęby? Z pewnością przebarwienia, ich asymetria oraz wady zgryzu. Żółtawe, krzywe zęby z pewnością nie dodadzą nikomu uroku. Wszystkie te problemy można jednak rozwiązać podczas wizyty u specjalisty.

Pierwszym krokiem powinien być profesjonalny zabieg higienizacji, który najczęściej  przeprowadza higienistka stomatologiczna. Skaling i piaskowanie usunie kamień nazębny i w wielu przypadkach pomoże pozbyć się nieestetycznych przebarwień po kawie i herbacie. Jeśli jednak przebarwienia są rozleglejsze, możemy zdecydować się na zabiegi wybielające w gabinecie. Wybielać możemy je za pomocą lampy lub lasera. Możemy to robić zarówno u stomatologa, jak i we własnym zakresie, poprzez zakładane na zęby nakładki aktywizujące. Ile czasu musimy na to przeznaczyć? Jednorazowa wizyta w gabinecie może potrwać ok. 1-1,5 godziny. Czasami trzeba jednak udać się do stomatologa dwukrotnie. Po wykonanym zabiegu nie można też zapominać o odpowiedniej higienie. Dzięki temu efekt będzie jeszcze bardziej trwały. Po profesjonalnych zabiegach oczyszczania zębów z osadów, należy także wyleczyć ewentualne ubytki oraz wyeliminować inne poważniejsze problemy np. stany zapalne dziąseł.

Licówki

Nieestetyczne przebarwienia mogą też zamaskować licówki, czyli cienkie płatki z porcelany lub kompozytu, które przykleja się do zęba. Licówki mogą pomóc się nam pozbyć przebarwień, gdy nie można wykonać wybielania. Metoda jest skuteczna i najmniej inwazyjna. Kolor i odcień wybierany jest przez stomatologa, więc nie ma problemu z tym, że kolor będzie nienaturalny.

Co z wadami zgryzu? Przede wszystkim warto postawić na wizytę u ortodonty. Można w ten sposób uniknąć wielu niepożądanych komplikacji. Spotkanie ze specjalistą pozwoli się nam także poczuć pewniej. Doradzi nam on, jaką metodę leczenia zastosować i jak poprawić wygląd swoich zębów.

Źródło: Skymed.pl